DOQ

Aanpak sepsis kan in de toekomst persoonlijker

“Sepsis is een van de belangrijkste doodsoorzaken wereldwijd en op de IC zelfs doodsoorzaak nummer één. Maar eigenlijk weten we nog maar weinig van dit ziektebeeld”, vertelt assistent-professor Matthijs Kox aan het Radboudumc in Nijmegen. “Inmiddels is wel bekend dat het een heterogeen ziektebeeld is. We denken daarom dat patiënten baat hebben bij een persoonlijkere aanpak.” Maar hoe weten we wie welke behandeling nodig heeft?

 “Lang hebben we gedacht dat sepsis een homogeen syndroom is dat bij iedereen op dezelfde manier behandeld kan worden. Sepsis neemt echter verschillende verschijningsvormen aan. Bij sommige mensen overreageert het immuunsysteem, waardoor organen zoals de nieren beschadigd raken. Bij anderen is het immuunsysteem juist helemaal verlamd, waardoor het zijn werk niet meer doet en opportunistische ziekteverwekkers vrij spel hebben”, vertelt Matthijs Kox. “Maar het beeld is niet zwart-wit. Het kan namelijk ook nog in de loop van de tijd binnen een patiënt veranderen. Daarbij heeft een patiënt bijvoorbeeld eerst een extreem hardwerkend immuunsysteem, wat een week later ineens helemaal plat ligt en niks meer doet.”

“De medicijnen zijn er, dat is het probleem niet.”

Assistent-professor Matthijs Kox

Te laat

“Het lastige is dat we aan een patiënt niet kunnen zien wat er zich vanbinnen afspeelt”, legt Kox uit. We zien niet of het immuunsysteem te hard werkt of dat het verlamd is. “En als we dat wel zien, bijvoorbeeld aan het optreden van een opportunistische schimmelinfectie, dan zijn we te laat”.
De status van het immuunsysteem is cruciaal als het gaat om de keuze voor medicijnen. “Die medicijnen zijn er”, aldus Kox. “Dat is het probleem niet. We moeten alleen op de een of andere manier kunnen meten hoe het immuunsysteem ervoor staat, zodat we patiënten meer kunnen bieden dan antibiotica en ondersteunende therapieën zoals beademing of nierdialyse.”

Biomarkers en klinische kenmerken

In een recente publicatie in The Lancet Respiratory Medicine bespreken Kox en zijn collega’s hoe de status van het immuunsysteem beter in kaart kan worden gebracht. “Er zijn wel verschillende biomarkers”, legt Kox uit. “HLA-DR bijvoorbeeld, is een marker die in het Radboudumc wordt gebruikt. Maar dit is vrij uniek, nog niet wereldwijd opgepikt en bovendien niet perfect. “Ik verwacht dat we veel meer markers moeten gebruiken, misschien wel tientallen of honderden biomarkers, die zinvol zijn in het meten van de status van het immuunsysteem.”

“We hebben steeds meer data, maar zijn nog niet bij de vingerafdruk”

Omics-technieken en AI

In het onderzoek pleiten Kox en collega’s dan ook voor meer onderzoek met moderne omics-technieken. Met omics-technieken wordt onder andere de expressie van alle genen in één keer gemeten, of bijvoorbeeld in één klap een groot aantal eiwitten die aanwezig zijn in het bloed. Vervolgens wordt dan met behulp van AI berekend wat de status is van het immuunsysteem van de bewuste patiënt. In die modellen kunnen ook klinische kenmerken waaronder comorbiditeit, gewicht, geslacht en leeftijd worden meegenomen. Kortom: een meer holistische blik om te kunnen inschatten hoe het immuunsysteem van een sepsispatiënt op dat moment werkt.”

“Dit vindt nu alleen nog plaats in onderzoeksverband, maar het zou prachtig zijn als we hiermee in de toekomst de patiënt op individueel niveau kunnen helpen. We hebben steeds meer data, maar zijn nog niet bij de vingerafdruk die eenduidig weergeeft of we te maken hebben met een te hard werkend of platliggend immuunsysteem. Lukt het ons om dit in de toekomst wel in de acute setting op de IC te kunnen vaststellen, dan kunnen we patiënten sneller de juiste medicijnen geven en sterfte voorkomen.”

Referentie: Cajander S, Kox M, Scicluna BP et al. Profiling the dysregulated immune response in sepsis: overcoming challenges to achieve the goal of precision medicine. Lancet Respir Med. 2023 Dec 21:S2213-2600(23)00330-2.

Lees meer over:


Voor u geselecteerde artikelen

Casus: vrouw met hevige diarree en kortademigheid

Een vrouw klaagt over hevige diarree en kortademigheid. Daarnaast voelt zij zich zwak en is zij 10 kg afgevallen in de laatste 3 maanden. Wat is uw diagnose?

Videoconsult vs. fysiek consult: waar zitten de verschillen?

Broer en zus Martijn Stommel en Wyke Stommel onderzochten de verschillen tussen video- en fysieke consulten. Dit kan helpen bij goede implementatie van videoconsulten. “Patiënten moeten soms lang reizen. Dat is belastend, het kost tijd en meestal moet iemand mee.”

Zeven Routes naar een veerkrachtig zorgsysteem

Ons zorgstelsel kan duurzamer en menselijker terwijl ook kwaliteit, toegankelijkheid en betaalbaarheid geborgd zijn, meent Steven de Waal in zijn boek. “De zorginstelling verandert in een platform: minder managers en meer horizontaal management tussen zorgprofessionals.”

Wat als… jouw onderzoek plotseling is geasso­cieerd met de tabaks­industrie?

De farmaceut die het promotieonderzoek van Wytse van den Bosch financierde, werd plotseling overgenomen door een tabaksmultinational. Wat doe je dan als onderzoeker? “Door deze indirecte affiliatie ben je plotseling niet meer welkom op wetenschappelijke congressen.”

Meer rolmodel­len nodig in het medisch onderwijs

“De gezondheidszorg moet een afspiegeling zijn van de samenleving, dat is nu niet zo”, vindt Rashmi Kusurkar, hoogleraar inclusie en motivatie in medisch onderwijs. Er is behoefte aan meer inclusiviteit en diversiteit binnen het medisch onderwijs.

Zo deal je met de onzin van influencers in je spreekkamer

Patiënten vertrouwen influencers soms meer dan hun eigen arts. Jolanda van Boven en Annemie Galimont vertellen over hun ervaringen hiermee in de spreekkamer en hoe hiermee om te gaan. “Wees als arts alert dat je de patiënt goed voorlicht over de mogelijke gevolgen.”

‘Kunst kan de zorg transformeren’

Om de problemen van het overbelaste zorgsysteem het hoofd te bieden, moet kunst een structurele plaats krijgen, pleit Tineke Abma. “We willen duurzame programma’s van bewezen interventies vergoed door de zorgverzekeraar.”

Casus: jongen met gepig­menteerde huid­afwijking

Een tienjarige jongen heeft een opvallende laesie op de rechterbovenarm. Bij navraag blijkt deze laesie al jaren aanwezig. In de familie komen geen melanomen voor. De jongen heeft een blanco voorgeschiedenis. Wat is uw diagnose?

Casus: man met klachten van moeizaam plassen

Een man komt met een doorgemaakte blaasontsteking op uw spreekuur. Plassen gaat al een paar jaar langzaamaan moeilijker en moeilijker. De straal is zwak, nogal eens sproeiend en er wordt bijna altijd wat nagedruppeld. Persen helpt niet echt. Wat is uw diagnose?

Iedere arts moet zich voorbereiden op een leven lang leren

Welzijn is een voorwaarde voor professionele en persoonlijke ontwikkeling. En dat is in de medische sector meer dan ooit een punt van zorg, vindt Marjolein van de Pol. “De nieuwe bewegingen moet je gewoon volgen, in welke fase van je carrière je ook zit.”


0
Laat een reactie achterx