DOQ

Ademanalyse in de diagnostiek van borstkanker

Internist-oncoloog Anja Timmer-Bonte van het Alexander Monro sprak tijdens het jaarlijkse Health Valley event in Nijmegen over de toepassing van de eNose bij de screening op borstkanker. In een interview met DOQ.nl legt ze uit waarom centraliseren van de zorg voordelen biedt en wat de stand van zaken is binnen haar onderzoek met de elektronische neus.

Anja Timmer-Bonte is als internist-oncoloog jarenlang werkzaam geweest in het Radboud en daar regelmatig te vinden, maar in 2013 stapte zij voor een groot deel over naar het Alexander Monro, een zelfstandig behandelcentrum (ZBC). Een focusziekenhuis dat uniek is voor Nederland, en werd opgezet rondom de keten borstkanker.

Timmer-Bonte: “Ik geloof in concentratie van de zorg, dit verbetert niet alleen de kwaliteit van zorg, maar heeft ook logistieke voordelen die direct ten goede komen aan de patiëntgerichtheid. In een regulier ziekenhuis kunnen er problemen ontstaan wanneer meerdere ketens en zorgpaden samenkomen. Wanneer je een ‘snelweg’ aanlegt voor mensen met borstkanker, hebben andere ketens daar last van. De verschillende zorgpaden leiden vaak langs ‘radiologie’ en ‘pathologie’, afdelingen die derhalve ‘alle’ ketens binnen het ziekenhuis moeten bedienen. Dat kan knelpunten opleveren. Voor sommige ziektebeelden is het volgens mij haalbaar om daarom een geheel eigen ziekenhuis te hebben. Het is een win-win: Vindt er een busongeluk plaats voor het Alexander Monro verstoort dat onze logistiek niet en hoeven er geen afspraken verzet. En de slachtoffers kunnen dan naar een ziekenhuis waar men niet de druk voelt van verzetten van de geplande zorg voor bijvoorbeeld borstkanker.

Borstkankerdiagnostiek
Mammografie is er al zo’n 60 jaar. Maar men zoekt nog altijd naar alternatieven. “We kunnen niet zonder, maar het is niet een favoriet onderzoek van veel vrouwen”, meent Timmer-Bonte. “. Ook de beoordeling is arbeidsintensief, omdat er ‘double reading’ wordt gedaan. . Uit een recente enquête van de Borstkankervereniging Nederland (BVN) blijkt dat vrouwen het een pijnlijk onderzoek vinden. Dit in combinatie met een foutpositieve uitslag (iets op de foto, waarbij uit verder onderzoek blijkt dat er niets aan de hand is), kan ertoe leiden dat vrouwen geen gehoor aan de vervolgoproep voor screening geven. Bij deze vrouwen blijkt uit buitenlands onderzoek dat in een later (minder goed behandelbaar) stadium gevonden wordt. Kortom, minder pijnlijke en minder arbeidsintensieve screening met zo min mogelijk foutpositieven is het doel.”

Pionieren
Timmer-Bonte: “Ik wilde ook binnen het onderzoek wat meer pionieren naar ademanalyse in de diagnostiek van borstkanker. We zochten een handheld apparaat, en ik wist dat de eNose Company een dergelijk ademanalyseapparaat had. Ik heb ze in 2013 benaderd en zij stelden ons twee prototypes ter beschikking voor een pilot Bij 120 vrouwen die naar het Monro werden verwezen, hebben we naast de normale diagnostiek, echo, mammografie, punctie, ook laten ademen in het apparaat. Wij keken daarbij of het apparaat kon vertellen of een vrouw wel of geen borstkanker heeft. De sensitiviteit en specificiteit waren veelbelovend, maar niet fantastisch voor de totale groep invasief mammacarcinoom. Maar we zagen tijdens de pilot wel, dat elf vrouwen uit de ‘homogenere’ lobulaire tumorgroep goed gevonden werden door de eNose., bij deze subgroep zagen we een sterke sensitiviteit en specificiteit.

eNose
Timmer-Bonte: “Je moet de eNose trainen. Het apparaat leert net zoals een baby ruiken. Je hebt al een fantastische neus, maar je weet niet wat je ruikt. Je herkent het patroon koffie, maar je weet nog niet dat het koffie is. Dus ook laat je de eNose ruiken aan vrouwen met borstkanker. Via complexe programma’s leert het apparaat hoe het een patroon van borstkanker kan herkennen. Het werkt dus zoals een neus, en door training, kan het wellicht beter onderscheid gaan maken in de heterogene ziekte borstkanker, in analogie blijvend ‘van welke boonsoort de koffie gemaakt is. Daarvoor start nu een groter onderzoek met 600 vrouwen. We werken hiervoor samen met de ziekenhuizen uit Deventer en Enschede. En dankzij Health Valley Event kunnen we Bernhoven misschien gaan toevoegen. De spreker uit Bernhoven in de sessie voor mij noemde zijdelings borstkanker als toepassing dus daar kon ik mooi op aanhaken door ze voor deelname uit te nodigen tijdens mijn voordracht. Ik ging naar huis met hun toezegging en het kaartje van de researchcoördinator van Bernhoven op zak, een mooi effect van een event zoals Health Valley.”

Foutpositieven
Timmer-Bonte verwacht nog wel een aantal jaar nodig te hebben voordat ademanalyse in de screening gebruikt kan gaan worden, misschien eerst als tussenstap om aantal onterechte verwijzingen en biopten te verminderen. “Hoe gaaf zou het zijn als er in de toekomst in de bus van het bevolkingsonderzoek Aeonoses staan i.pv. een mammograaf.”

 

Bronnen:
https://www.alexandermonro.nl/
https://www.healthvalley.nl/
https://www.enose.nl/
https://twitter.com/ElectronicNose

AUTEUR: LENNARD BONAPART

 

Lees meer over:


Voor u geselecteerde artikelen

De zorgverlener als verwonderaar

Steeds meer resultaten wijzen uit dat een goed contact tussen de zorgverlener, het kind en de ouders, veel leed kan voorkomen. Piet Leroy zet zich in voor pijn- en traumavrije zorg bij kinderen. “Ik spreek nooit over lastige ouders, wel over kwetsbare ouders.”

Aandacht voor sterven

Rozemarijn van Bruchem-Visser pleit voor meer aandacht voor het stervensproces van de patiënt vanuit de zorgverlener. “Het ontbreekt vaak aan kennis over de praktische aspecten. Dat maakt het lastig om het gesprek te openen voor veel zorgverleners.”

Taalbarrière en geen tolk? Geen passende zorg

“Sinds het ministerie van VWS in 2012 de subsidie voor landelijke tolkendiensten stopte zien we veel onwenselijke situaties. Zo kunnen we geen passende zorg bieden”, vertelt jeugdarts Petra de Jong. Ze zet zich in voor de campagne ‘Tolken terug in de zorg, alstublieft’.

Casus: man met veranderd defatiepatroon, krampen en borborygmi

Een man wordt gestuurd in verband met een veranderd defecatiepatroon, met krampen en borborygmi. Er is geen bloedverlies. De eetlust is normaal en er is geen gewichtsverlies. Wat is uw diagnose?

Een dokter is geen monteur

Pieter Barnhoorn pleit voor bezielde en bezielende zorg, waarbij contact met de patiënt centraal staat. Zijn visie overstijgt het traditionele biomedische model: “Waarom moet alles efficiënt en onpersoonlijk? Dat is toch niet de reden waarom mensen de zorg in gaan?”

Casus: patiënt met veel jeuk

U ziet een zestienjarige patiënte met veel jeuk en een blanco voorgeschiedenis. Patiënte krijgt een corticosteroïd van de huisarts, maar dat helpt niet. Wat is uw diagnose?

Voer een open gesprek na diagnose dementie

Judith Meijers wil standaard een open gesprek over wensen en grenzen met mensen die net de diagnose dementie hebben gekregen. “Zorgprofessionals die deze gesprekken voeren, vertelden dat ze meer voldoening uit hun werk halen.”

Casus: man met bloedverlies per anum

Een man van 67 jaar komt omdat hij helder rood bloedverlies per anum heeft. Er zijn geen andere klachten, de eetlust is goed, hij is niet afgevallen. De familie anamnese is niet bijdragend. Wat is uw diagnose?

Familie­gesprekken op de IC: zo kan het morgen beter

Artsen kunnen familieleden van IC-patiënten beter betrekken als ze inspelen op hun wensen, concludeerde Aranka Akkermans. Hiervoor geeft ze concrete handvatten. “Artsen vullen intuïtief zelf in hoe de naasten betrokken willen worden.”

‘Practice what you preach’

Huisarts Chris Otten geeft praktische tips om leefstijl en preventie meer aandacht in de spreekkamer te geven. Wat werkt en wat beslist niet? “Ik máák tijd voor een leefstijlgesprek. Desnoods laat ik er mijn spreekuur voor uitlopen.”