AI-huidkankerapps: hulpmiddel of extra werkdruk?

Smartphone-apps die met AI op basis van een foto het risico inschatten of een huidafwijking een vroege vorm van huidkanker is, worden steeds nauwkeuriger. Hoe kan de zorg ze effectief inzetten? Dermatoloog in opleiding Tobias Sangers, LUMC, promoveerde op dit onderwerp. “Wordt huidkanker, met name melanoom, daadwerkelijk vaker en in een eerder stadium herkend bij gebruik van een app en, zo ja, tegen welke kosten?”

´Hè, dat vlekje op mijn arm, been, gezicht verdwijnt maar niet. En is het nu groter geworden? Het zal toch geen huidkanker zijn?´ Dat laatste is met de alsmaar stijgende incidentie van huidkanker geen gekke gedachte. Een afspraak maken bij de huisarts dan maar? Of het toch nog even aanzien? Wie hierover twijfelt, kan tegenwoordig de hulp inroepen van de techniek. Er zijn diverse apps die met kunstmatige intelligentie (AI) op basis van een foto het risico inschatten of een huidafwijking ernstig is en een bezoek aan de huisarts verstandig is. Maar zijn de adviezen van deze apps wel betrouwbaar? Leiden ze niet tot onnodig extra belasting van de Nederlandse gezondheidszorg? En hoe zit het met de acceptatie van dergelijke apps, zowel door gebruikers als door zorgverleners? Precies deze vragen vormden het uitgangspunt van het promotieonderzoek van Tobias Sangers.¹

Criteria

Om met de eerste vraag te beginnen: de betrouwbaarheid van de adviezen van de apps. “Er bestaan inmiddels heel veel verschillende apps voor deze toepassing”, zegt Sangers. “En de kwaliteit varieert van heel slecht tot best goed. Vorig jaar heb ik met internationale collega’s een position statement geschreven met de belangrijkste criteria waar dergelijke apps aan zouden moeten voldoen.² Grofweg komt dat erop neer dat de sensitiviteit en specificiteit van de apps bekend moet zijn, dat duidelijk is welke trainingssets zijn gebruikt, dat de app de vereiste CE-markering heeft en liefst dat er ook onderzoek is gedaan welke gevolgen het gebruik van de app heeft voor de gezondheidszorg bij algemeen gebruik. Veel apps voldoen helaas niet aan deze criteria.”

Sensitiviteit

De meest bekende ‘huidkanker-app’ in Nederland is SkinVision. Diverse zorgverzekeraars bieden deze gratis aan hun klanten aan. Sangers onderzocht de prestaties van deze app in een validatiestudie bij 785 huidlaesies van 372 ziekenhuispatiënten. De app toonde een sensitiviteit van 87% en een specificiteit van 70% in het detecteren van (pre)maligniteiten. “Er is voor zowel sensitiviteit als specificiteit nog ruimte voor verbetering”, zegt hij. “Met zo’n app voor thuisgebruik wil je vooral geen potentiële huidkankers missen. Fabrikanten kiezen daarom voor een hoge sensitiviteit, maar dit gaat ten koste van de specificiteit.”

“Ook zonder app gaan veel mensen naar de huisarts met een huidafwijking die geen huidkanker blijkt”

Onnodige verwijzingen

Hoge sensitiviteit van de app kan leiden tot relatief veel mensen die, achteraf gezien, ten onrechte bij de huisarts aankloppen en onnodig het zorgsysteem belasten. “Maar ook zonder app-gebruik melden veel mensen zich bij de huisarts met een huidafwijking die geen huidkanker blijkt te zijn” zegt Sangers. “Om te voorkomen dat huisartsen en dermatologen te veel onnodige verwijzingen krijgen, is het belangrijk dat gebruikers niet lukraak alle vlekjes op hun lichaam gaan scannen. De app moeten niet als screeningstools worden ingezet. Maar ook de sensitiviteit moet verbeteren, zodat de app minder (pre)maligniteiten mist. Gelukkig zorgen AI-ontwikkelingen ervoor dat deze apps steeds nauwkeuriger worden.”

Thuisoordeel vragen

In diverse focusgroepen onderzocht Sangers de houding van potentiële gebruikers en zorgverleners naar ‘huidkanker-apps’. “Potentiële gebruikers zien het als een voordeel om op elk gewenst moment thuis een oordeel te kunnen vragen over een huidafwijking. Mits de app betrouwbaar is, natuurlijk. Een aanbeveling door zorgverleners of zorgverzekeraars zou hun vertrouwen in de app vergroten.”

“Wordt melanoom daadwerkelijk vaker en eerder herkend bij gebruik van een app?”

Negatieve kanten

Ook zorgverleners zijn in principe positief over apps en andere AI-toepassingen die het zorgpad bij huidkanker kunnen ondersteunen en eerdere opsporing van met name melanoom mogelijk maken. “Als negatieve kanten noemen zij het risico op incorrecte adviezen door de app, het mogelijk uitsluiten van bepaalde populaties doordat de app voor hen niet is gevalideerd – in de praktijk momenteel vooral mensen met een donkere huid – en het verlies van de autonomie van de zorgverlener.”

Effecten op gezondheidszorg

Om de uiteindelijke waarde van de SkinVision-app en andere apps te kunnen beoordelen, is meer informatie nodig, stelt Sangers. “Er is een grote behoefte aan inzicht in de daadwerkelijke effecten op de gezondheidszorg in Nederland. Wordt huidkanker, met name melanoom, daadwerkelijk vaker en in een eerder stadium herkend bij gebruik van een app en, zo ja, tegen welke kosten? Binnenkort komen de resultaten beschikbaar van de gerandomiseerde SPOT-studie die hier meer inzicht in moet geven.” Sangers benadrukt tenslotte dat een app voor burgers slechts één voorbeeld is van hoe AI het zorgpad bij huidkanker kan verbeteren. “Ook huisartsen en dermatologen kunnen gebruik maken van AI om het stellen van een diagnose te verbeteren.”

Referenties:

1. Sangers T. Exploring artificial intelligence and mobile health in skin cancer care [dissertation]. Rotterdam: Erasmus Universiteit Rotterdam; 2024.
2. Sangers TE, et al. Position statement of the EADV Artificial Intelligence (AI) Task Force on AI-assisted smartphone apps and web-based services for skin disease. J Eur Acad Dermatol Venereol. 2024;38(1):22-30.

Lees meer over: