DOQ

Alcohol kan onmiddellijk effect hebben op het risico op atriumfibrilleren

Alcohol lijkt een (bijna) onmiddellijk effect te hebben op het hartritme, waardoor de kans op een episode van atriumfibrilleren (AF) aanzienlijk toeneemt. Dit is naar voren gekomen uit een Amerikaanse studie die is gepresenteerd op de zeventigste congres van het American College of Cardiology.

Hoewel alcohol de meest gebruikte drug ter wereld is, is nog veel onduidelijk over wat het doet met ons lichaam, in het bijzonder ons hart.

Drinkgewoonte in relatie tot alcoholgebruik

In dit onderzoek zijn 100 patiënten met paroxysmaal of intermitterend AF gerekruteerd. De gemiddelde leeftijd was 64 jaar oud en de meerderheid was blank (85%) en man (80%). Ieder deelnemer kreeg een draagbare hartmonitor die continu het hartritme volgde en een enkelsensor om objectief te detecteren wanneer bij een bepaalde gelegenheid meer dan twee tot drie drankjes werden gedronken. Aan de deelnemers werd gevraagd om ieder keer dat ze een alcoholconsumptie dronken, op een knop van de hartmonitor te drukken. Om de zelfgerapporteerde drinkgewoonten te verifiëren, werd met vingerpriktesten de alcoholconsumptie in de afgelopen weken gemeten. Omdat herhaalde metingen van dezelfde persoon werden gebruikt, dienden ze als hun eigen controle in de loop van de tijd.

2-3 keer groter risico op AF-episode

Met behulp van een alcoholsensor om de enkels van de deelnemers, kon passief de alcoholinname in de gaten gehouden worden. Iedere 0,1% toename van de afgeleide alcoholconcentratie in het bloed ten opzichte van de voorgaande 12 uur ging gepaard met een ongeveer 40% hogere kans op een AF-episode. Daarnaast werd bij analyse van deze sensoren gevonden dat de totale alcoholconcentratie in de loop van de tijd voorspellend was voor de kans op AF. Meer dan de helft (56%) had tijdens de onderzoeksperiode van vier weken een episode van AF.
In deze studie is voor de eerste keer op een objectieve wijze en real-time het verband tussen alcoholconsumptie en het risico op hartritmestoornissen gevolgd. Uit deze gegevens bleek dat de consumptie van slechts één glas wijn, bier of andere alcoholhoudende drank gepaard ging met een tweevoudig grotere kans dat gedurende de vier uur daarna een episode van AF optrad. Onder mensen die tijdens één gelegenheid twee of meer drankjes nuttigden, was er een meer dan drievoudig grotere kans op AF.

Andere factoren

Mogelijk zijn andere factoren, zoals ras/etniciteit, geslacht, genetica of blootstellingen aan andere omgevingsfactoren, van invloed op het cardiale effecten van alcohol. Dat moet verder uitgezocht worden. Bovendien combineren mensen alcohol vaak met natriumrijk voedsel, terwijl sommigen een drankje nuttigen omdat ze zich gestrest voelen. Er kunnen dus andere factoren een rol spelen.

Raadsel rond alcoholgebruik

De bevindingen zijn in tegenspraak met eerdere rapportages over een mogelijk beschermend effect van matig alcoholgebruik op de cardiale gezondheid. Er is een conventionele wijsheid dat alcohol gezond zou zijn voor het hart. Die gedachte is gebaseerd op observationele studies, maar die hebben gekeken naar de effecten op coronaire hartziekten en hartaanvallen. Hoewel deze studie beperkt was tot mensen met intermitterende AF, kan alcohol voor veel mensen de belangrijkste trigger zijn voor een eerste episode.

De nieuwe gegevens zijn een interessant raadsel met betrekking tot de risico’s versus voordelen van matig alcoholgebruik. De gegevens tonen wel duidelijk dat meer alcoholgebruik zeker niet beter is. Degenen die meer drinken, hebben namelijk een hoger risico op een hartaanval en overlijden.


Referentie: Alcohol May Have Immediate Effect on Atrial Fibrillation Risk, Events. ACC 2021 E-Congress, press release. https://accmedia.org/wp-content/uploads/2021/04/Marcus_alcoholAF_LBCTV_Release.pdf

Lees meer over:


Voor u geselecteerde artikelen

‘We kunnen in de reguliere zorg veel leren van de asielzoekerszorg’

Huisarts Floris Braat draait spreekuur in diverse asielzoekerscentra in de regio Utrecht en in Ter Apel. Hij heeft een grote affiniteit met de doelgroep. "Ik wilde iets doen met vluchtelingen, me bezighouden met verschillende culturen die ieder hun eigen gezondheidsvraagstukken kennen."

‘Preventie is geen nice to know, maar need to know’

Een projectteam van het UMC Utrecht heeft een routekaart gemaakt naar toekomstbestendig onderwijs waarin preventie structureel is ingebed. Aan het hoofd van dit project stond senior docent Anna Kersten. Zij licht de routekaart toe.

De IC overleefd, maar met welke kwaliteit van leven?

Na een IC-opname kan iemand nog langdurig klachten hebben. Deze klachten hebben een grote impact op diens kwaliteit van leven. Arts in opleiding tot anesthesioloog Lucy Porter (Radboudumc) onderzocht of kan worden voorspeld wat de kwaliteit van leven na de IC is.

Casus: man met erectieproblemen na radicale prostatectomie

Een 58-jarige man heeft negen maanden geleden een radicale prostatectomie ondergaan vanwege een gelokaliseerd prostaatcarcinoom. Sindsdien heet hij ernstige erectieproblemen, waardoor hij gefrustreerd is en vermijdingsgedrag vertoont in de relatie met zijn vrouw. Wat is uw beleid?

Hoe dramaseries artsen kunnen helpen bij morele keuzes

Drie afleveringen van House M.D. of Dexter op een avond kijken, puur voor de ontspanning? Voor zorgprofessionals kan het ook leerzaam zijn. Mediawetenschapper Merel van Ommen onderzocht hoe dramaseries artsen kunnen helpen om beter om te gaan met moreel ingewikkelde situaties.

Onderliggend denkpatroon stuurt voorschrijver bij keuze voor geneesmiddel

Het voorschrijven van geneesmiddelen is een afweging tussen richtlijnen, ervaring en patiëntkenmerken. Indeling in vier voorschrijversprofielen geeft inzicht in de eigen afwegingen. “En het helpt te begrijpen waarom een collega een andere beslissing neemt.” aldus Mariëlle Hartjes, arts-docent en onderzoeker in het Amsterdam UMC.

‘Medicatiebeleid in de laatste levensfase kan beter’

6 op de 10 patiënten in de palliatieve fase krijgt door de huisarts medicatie voorgeschreven die niet langer passend is. Dat blijkt uit een onlangs verschenen factsheet van Nivel en PZNL. “We moeten voorschrijfgewoonten kritisch onder de loep nemen”, zegt Yvonne de Man, senior onderzoeker bij Nivel.

Casus: vrouw met pijnlijke oorschelp

Een 55-jarige vrouw heeft een hoed in haar hand als ze uw spreekkamer binnenkomt. Sinds een maand heeft zij ’s nachts last van pijn aan het linkeroor. Op de oorrand ziet u een nodulus die bij druk zeer pijnlijk is. Wat is uw diagnose?

‘Live well, die well’: rol van vrijwilligers in de laatste levensfase

Vrijwilligers aan het sterfbed in het ziekenhuis maken een groot verschil, stelt Anne Goossensen. Ze luisteren, troosten en verlichten de werkdruk van zorgverleners. “Ze bieden een luisterend oor en zijn aanwezig, zonder haast of medische agenda.”

Waarom melden vrouwen vaker bijwerkingen van medicijnen?

Vrouwen blijken vaker bijwerkingen van medicijnen te melden dan mannen. Onderzoeker Sieta de Vries van het UMC Groningen probeert te achterhalen hoe dit komt. En dat blijkt complexer dan het lijkt.