DOQ

Angstig karakter zichtbaar bij EEG-meting en in MRI-beelden

Een angstig karakter kun je met vragenlijsten of een aandachtstaak vaststellen, maar nu ook indirect met een EEG-meting. De vaak afdwalende gedachten van angstige mensen zijn daarnaast herkenbaar in MRI-beelden. Deze en andere bevindingen deed klinisch neuropsycholoog Dana van Son. Promotie op 24 april.

Angstige mensen hebben de neiging om sterk bedreigende situaties te vermijden. Ze kijken bijvoorbeeld snel weg als ze een plaatje zien met ernstig lichamelijk letsel. En zien dan sneller het puntje dat ze moeten signaleren dat onder één van twee plaatjes verschijnt. Klinisch neuropsycholoog Dana van Son deelde eerst haar proefpersonen met vragenlijsten en tests in als meer of minder angstig. Vervolgens liet ze hen de test met plaatjes en puntjes doen, waarbij van te voren een EEG van hun hersenen was gemaakt om hun hersenactiviteit zichtbaar te maken. In het EEG herkende Van Son dat vermijdende reactiepatroon. Zo koppelde Van Son de resultaten van vragenlijsten en aandachtstaken aan EEG- en fMRI-metingen.

Dwalende gedachten

‘Angst is moeilijk te begrijpen voor een ander’, zegt Van Son. De promovenda begon haar onderzoek met vragen over faalangst, maar dook uiteindelijk vooral in fenomeen van het angstige karakter. Angstige mensen focussen vaak te veel op hun angstige gedachten, wat hen belemmert een aandachtstaak optimaal uit te voeren. ‘Die gedachtendwaling tijdens een taak in de fMRI-scanner, leidde tot een zichtbaar afwijkend patroon in de fMRI-scans van de meer angstige mensen.’ Van Son vermoedt op basis van de EEG- en MRI-metingen dat de vermijding en gedachtendwaling samenhangen met de controlekamer in het brein: de prefrontale cortex.

Faalangst

Is het gebrek aan aandachtcontrole misschien fnuikend voor mensen met faalangst, vroeg Van Son zich vervolgens af. En zijn angstige gedachten daarbij belangrijk? ‘Bij faalangst gaat het vaak om cognitieve prestaties. Daarbij moet je focussen op de vragen, terwijl je wordt afgeleid door je eigen angstige gedachte: ik kan het niet.’

Training kan helpen

‘Je zou iemand met een angstig karakter kunnen helpen met aandacht- en angsttraining’, denkt Van Son. Ze zou graag verder onderzoeken hoe aandacht werkt bij mensen met een angstig karakter. Maar als postdoc doorpakken binnen een ander onderzoeksterrein dat sterk in ontwikkeling is, spreekt haar ook aan. Het liefst in het buitenland.

Bron: Universiteit leiden
Lees meer over:


Voor u geselecteerde artikelen

Casus: progressieve kortademigheid na embolisatie van een varicocele

Een 36-jarige man presenteert zich op de SEH met toenemende kortademigheid, hoesten, algehele malaise en koorts. Negen dagen ervoor heeft hij een endovasculaire embolisatie met cyanoacrylaat ondergaan vanwege een symptomatische varicocele. Wat is uw diagnose?

Meer halen uit bestaande medicijnen

Een verminderde nierfunctie betekende lange tijd dat pemetrexed geen behandeloptie was. Rob ter Heine en Nikki Bleijs-de Rouw onderzochten hoe dit toch veilig kan worden ingezet en lieten zien hoeveel winst te behalen valt met onderzoek naar bestaande geneesmiddelen.

Resistente schimmels: het ondergeschoven kindje in het gezondheidsdebat

Resistente schimmels vormen een groeiend maar nog onderbelicht gezondheidsrisico, waarschuwt Paul Verweij. Een internationale aanpak is hierbij nodig. “Tot vijf jaar geleden kenden wij Candida auris niet eens, nu verspreidt deze zich wereldwijd.”

AfriKNO helpt KNO-zorg in Tanzania te verbeteren

De stichting AfriKNO ondersteunt de KNO-zorg in Tanzania met scholing en materialen. Initiatiefnemer en KNO-arts Niels van Heerbeek vertelt: “Ze nodigden mij in Tanzania uit om langs te komen en hadden meteen een volle poli aan KNO-patiënten voor mij opgespaard.”

‘Kijk verder dan seks via penetratie’

Marieke Dewitte stelt dat seksualiteit in de spreekkamer te vaak automatisch gelijk wordt gesteld aan penetratie en functieherstel. “Waarom kijken we niet veel meer naar plezier tijdens seks, los van penetratie?”

Zorgprofessionals in de wachtkamer

De Afghaanse arts Roozeeta Murtaza staat te popelen om in Nederland aan de slag te gaan, maar moet lang wachten tot ze de verplichte BI-toets kan doen. “Dit geeft mij het gevoel dat ik stilsta of zelfs achteruit ga, terwijl ik altijd heb geleerd en gewerkt om verder te komen.”

Meer werkplezier, minder uitval: zes tips voor zorg­teams

Veel aandacht gaat uit naar het opvangen van uitval en het begeleiden van zorgmedewerkers die al ziek thuis zitten. Volgens Mariska Bingol kan dat anders. “We zijn vooral bezig met re-integratie, terwijl we meer zouden moeten investeren in het voorkómen van uitval.”

Hittegolf? Wees alert op deze medicatie!

Een hittegolf kan de werking en veiligheid van bepaalde geneesmiddelen beïnvloeden. Apotheker Bart Kremers legt uit bij welke medicatie extra alertheid nodig is. “Er is sprake van een verhoogd risico als het langer dan vijf achtereenvolgende dagen warmer is dan 25 ºC.”

Casus: vrouw met schildklierkanker en last van huidafwijkingen

Een 66-jarige vrouw met uitgezaaide schildklierkanker presenteert zich met pijnlijke huidafwijkingen op de kin. Enkele weken daarvoor heeft zij mogelijk herpes zoster elders in het gelaat gehad. Wat is uw diagnose?

‘Tip patiënten de mediterrane leef­stijl’

Volgens cardioloog Annemieke Jansen gaan gezond en lekker uitstekend samen in het mediterrane dieet. Samen met haar zus schrijft ze hierover kookboeken. “Schrijf patiënten de mediterrane leefstijl voor, er valt zoveel mee te winnen!”