Antibiotica zinloos bij voorkómen exacerbaties COPD-patiënten in de poliklinische setting

Redactioneel

2 juni 2017

Bij patiënten met milde tot ernstige COPD die een behandeling krijgen voor exacerbaties in een poliklinische setting, verlengt het toevoegen van antibiotica aan een orale corticosteroïden niet de duur naar een volgende exacerbatie ten opzichte van alleen corticosteroïden. Dat blijkt uit nieuw onderzoek van dr. Patricia van Velzen et al., van het Academisch Medisch Centrum (AMC) in Amsterdam. Haar resultaten staan gepubliceerd in het juninummer van The Lancet.

Veel COPD-patiënten krijgen te maken met exacerbaties. Deze duren een paar dagen en zijn soms levensbedreigend. De oorzaak is vaak een infectie met een virus of bacterie. Naast de standaardbehandeling voor exacerbaties met corticosteroïden wordt vaak antibiotica gegeven om de infectie tegen te gaan. Zeker wanneer het betrokken opgehoeste slijm op een infectie wijst. Longartsen waren van mening dat dit de tijd tot de volgende exacerbatie mogelijk zou verlengen, maar dat is tot dusver nooit systematisch getest.

Exacerbatie
Patricia van Velzen deed samen met haar collega’s van verschillende ziekenhuizen in Nederland onderzoek bij 305 deelnemende patiënten die tussen 2010 en 2013 met hun exacerbatie geen opname kregen in het ziekenhuis maar die werden behandeld in een poliklinische setting. De patiënten werden dubbelblind gerandomiseerd. De helft van deze groep kreeg het antibioticum doxycycline (7 dagen 100 mg dagelijks, waarbij 200 mg op de eerste dag) bij een exacerbatie, de andere helft kreeg een placebo. De patiënten werden daarna bijna twee jaar na de eerste exacerbatie gevolgd. In die tijd kreeg 85% een tweede aanval.

Antibioticum
In tegenstelling tot wat eerder werd gedacht, bleek het antibioticum nagenoeg geen effect te hebben op het tijdstip van de tweede exacerbatie. Die kwam volgens de onderzoekers net zo snel als bij de patiënten die geen antibioticum kregen. Wel zorgde het antibioticum er in een klein aantal gevallen voor dat een longaanval beter werd onderdrukt. Maar bij 10 van de 11 patiënten heeft het toedienen van doxycicline volgens Van Velzen geen enkel effect.

“Voor een klein positief effect moet je dus veel mensen voor niets antibiotica geven. Dat is reden om terughoudend te zijn met antibiotica”, aldus Van Velzen.

Bronnen: www.sciencedirect.com/
www.longfonds.nl