Apotheker opent webshop met zelfzorgmedicatie: ‘Patiëntveiligheid staat voorop’

Apotheker Mustafa Yildirim opende dit voorjaar een webshop voor zelfmedicatie*. Door medicatie voor een lagere prijs aan te bieden dan bij de drogist en supermarkt, hoopt hij mensen te bewegen de medicatie bij zijn apotheek te kopen. “Op deze manier kan ik bewaken op gevaarlijke interacties tussen zelfzorgmedicatie en de andere geneesmiddelen die een patiënt gebruikt. Apothekers zijn op dit gebied de expert, niet de drogist.”

Mustafa Yildirim – apotheker en directeur van Apotheek Kaaikhof in Assendelft – is er verbaasd over dat de apothekers het verstrekken van zelfzorgmedicatie – zoals pijnstillers van het NSAID-type en vitamines – zo makkelijk uit handen hebben gegeven aan drogisten. “Gedurende de jaren die ik in de apotheek werk, viel het me steeds op dat het een gewoonte is geworden dat mensen zelfzorgmedicatie zoals pijnstillers en vitamines bij de drogist halen. Bij huisartsen is het er ingesleten om tegen patiënten te zeggen: ‘Dit kunt u ook bij de drogist halen’.”

Gevaarlijke interacties

Dit kan leiden tot gevaarlijke situaties, stelt Yildirim. “Zo belde mij een patiënt die benauwd was geworden na het gebruik van de NSAID ibuprofen. Hij had hartfalen en kocht ibuprofen bij de drogist, niet wetend dat NSAID’s hartfalen kunnen verergeren. Nu hij benauwd geworden was, wist hij de apotheker wél te vinden. Zo zie je dat mensen toch vertrouwen hebben in de kundigheid van apothekers. Maar die patiënt had dit vooraf al moeten laten controleren door de apotheker. Een ander voorbeeld: miconazolcrème, gebruikt tegen bijvoorbeeld voetschimmel, is vrij te koop bij de drogist, maar kan levensgevaarlijk zijn bij mensen die bij de trombosedienst zijn en cumarines gebruiken. De interactie tussen miconazol en een cumarine kan tot levensbedreigende bloedingen leiden. Deze interactie kom ik in de praktijk geregeld tegen. Zou de drogist deze interactie ook signaleren?”

“Ik probeerde het een keer uit bij de drogist en vroeg: mag ik ibuprofen tegelijk met Prograft gebruiken? Ze wisten het antwoord niet”

Controle

Dat roept de vraag op of zulke geneesmiddelen eigenlijk wel thuishoren in de vrije verkoop, bij drogist en supermarkt. “De vrije verkoop is niet het probleem”, geeft Yildirim aan. “Belangrijk is dat er controle plaatsvindt met de overige medicatie. Apothekers hebben daarvoor de expertise. Drogisten niet. Ik probeerde het een keer uit bij de drogist en vroeg: mag ik ibuprofen tegelijk met Prograft gebruiken? Nou, heel de drogisterij liep vast. Ze wisten het antwoord niet.”

Ook Groningen

Juist het uitvoeren van die controle was voor Yildirim reden om zijn webshop voor zelfzorgmedicatie te openen. Met aantrekkelijke voorwaarden probeert hij patiënten te lokken zodat hij hun medicatie kan bewaken. Zijn online winkel is sinds mei dit jaar open. “Om het apothekersvak uit te oefenen is het belangrijk dat je mensen aan je bindt, ze naar je toe weet te trekken. Waarom halen mensen niet standaard hun zelfzorgmedicatie bij de apotheek? Omdat ze dit niet gewend zijn. Ik probeer de mensen over te halen bij mij in de webshop hun zelfzorgmedicatie te kopen door deze voor een lagere prijs aan te bieden dan de drogist doet. Ook bezorgen wij lokaal gratis dezelfde dag nog. Dit biedt geen enkel leverancier momenteel aan. Tenslotte bewaak ik gratis op interacties en contra-indicaties en neem zo nodig contact op met hun voorschrijvend arts. Patiënten uit het hele land kunnen in mijn webshop bestellen en ook al komt iemand uit Groningen, als het nodig is overleg ik met hun arts over een eventuele interactie met zelfzorgmedicatie.”

“Het gaat erom dat je als apotheker staat voor je vak: het bewaken van de geneesmiddelveiligheid”

Handvol

Op dit moment loopt het nog niet storm bij de webshop, vertelt Yildirim. “De webshop zit nog in de beginfase. Ik krijg wekelijks een handvol bestellingen. Maar ik ga de webshop uitbreiden met nog veel meer producten dan alleen medicatie en vitamines. Ik denk ook aan het verkopen van bijvoorbeeld verbandmiddelen of tandenborstels. Ik wil er meer dan 500 producten op hebben. Uiteindelijk moet de site van de webshop ook een zoekfunctie krijgen, zodat patiënten makkelijk hun product kunnen vinden.”

Kaskraker

Een webshop voor zelfzorgmedicatie met prijzen die onder drogisterij- en supermarktniveau liggen, is voor een apotheker niet direct een kaskraker, geeft Yildirim aan. “Zelfzorg is goed voor ongeveer 5 procent van je omzet als apotheker. Is je apotheek gevestigd in een drukke winkelstraat, dan levert de verkoop van zelfzorgproducten hooguit 10 procent van je omzet. Maar het gaat mij ook niet om hier veel aan te verdienen. Het gaat erom dat je als apotheker staat voor je vak: het bewaken van de geneesmiddelveiligheid.”

MTX

De webshop heeft in dit opzicht zijn nut al bewezen, want uit die handvol bestellingen die Yildirim wekelijks krijgt, heeft hij al een paar ongewenste interacties gevist. “Iemand uit Den Bosch wilde naproxen bestellen, maar hij gebruikte al oxycodon en de combinatie acetylsalicylzuur-paracetamol-coffeïne. Dat mag niet samen met naproxen. Een andere klant wilde ibuprofen kopen. Maar dat was niet zo’n goed idee in combinatie met methotrexaat die hij al gebruikte. Ibuprofen kan namelijk de bijwerkingen van methotrexaat versterken. De kans is klein dat de drogist hier had ingegrepen.”

“Wees juist commercieel en bind op die manier de patiënt aan je. Zo kun je je taak als zorgverlener optimaal uitoefenen”

Zuur

Sommige collega’s reageren wat zuur op zijn initiatief, vertelt Yildirim. “Ze zeggen: ‘Als jij dat doet, dan moeten wij dat eigenlijk ook gaan doen. En waarom doe je het zo goedkoop? We moeten juist duurder zijn dan drogisten, want wij doen nog medicatiebewaking.’ Die apothekers laten zien dat ze geen ondernemersgeest hebben”, vindt Yildirim. “Je moet juist vanuit het belang van de patiënt denken, vanuit zijn veiligheid en wensen. Zij denken vanuit hun eigen perceptie. Wat levert het hen op? En ze verwijten mij dat ik te commercieel ben. Maar juist die commerciële houding is nodig om de patiënten aan je te binden om zo een veilig medicatiegebruik te kunnen bevorderen. Ik doe het niet in de eerste plaats voor het geld. Dat wil ik meegeven aan mijn collega’s: Wees juist commercieel en bind op die manier de patiënt aan je. Zo kun je je taak als zorgverlener optimaal uitoefenen.”

* webshop voor zelfzorgmedicatie

Lees meer over: