Arts op vakantie: zó schakel je effectief af!

Sietske de Haan ziet ze vaak: artsen die maar gaan, gaan, gaan. Sterk betrokken bij hun patiënten, voortdurend in de actiemodus. En als de vakantie begint, eisen ze van hun lichaam een directe omslag naar de ontspanningsmodus. Veel te abrupt, meent ze. Ze is een van de eerste mindfulnesstrainers in Nederland en oprichter van Gezonde Dokter. Sinds 2005 traint ze in Nederland en Spanje veel artsen zodat die op een gezonde manier ‘het mooiste van zichzelf in de wereld kunnen zetten’.

“Een goede vakantie begint al ruim voordat je je koffers pakt. Als je stresssysteem lang op het hoogste niveau functioneert, kun je dat niet plotseling uitschakelen. En artsen werken tegenwoordig helaas onder grote druk. Vallen de stresshormonen eenmaal weg, dan gaat dat vaak gepaard met hoofdpijn, darmklachten, en andere vervelende verschijnselen.” Volgens Sietske de Haan betekenen die verschijnselen dat iemand allerlei eerdere uitputtingssignalen van het lichaam genegeerd heeft.

Micropauzes

De Haan adviseert om voorafgaand aan de vakantie geleidelijk af te schakelen naar een ander ritme. “Probeer om in je werkritme al wat meer ontspanning te vinden. Bouw bijvoorbeeld micropauzes in: haal een aantal minuten bewust adem en voel de zwaartekracht in je lichaam. Of doe een paar eenvoudige mindfulnessoefeningen tijdens of na je werk. Het helpt al als je niet gejaagd door de gang loopt, maar met aandacht je passen zet.”
Een ander advies is om zeker in het begin van de vakantie lekker bezig te blijven. “Ga bijvoorbeeld tuinieren of sporten zonder competitie. Zoek in ieder geval ontspanning zonder ‘moeten’.  Eet gezond en neem geleidelijk meer rust.”

“Sommige artsen worden hypernerveus als ze niet weten wat er op de afdeling gebeurt”

Werk loslaten

De Haan benadrukt dat artsen goed moeten uitzoeken waar ze van opladen. Ze wijst het bijvoorbeeld niet af als iemand tijdens de vakantie toch af en toe zijn mail wil checken of bereikbaar is. “Sommige mensen worden hypernerveus als ze niet weten wat er op de afdeling gebeurt. Maar vraag je wel af waarom je dat nodig hebt. Is het Fear of Missing Out? Kan er echt iets misgaan? Of twijfel je of je zaken wel goed hebt overgedragen? Probeer je werk echt los te laten. Vaak krijgen mensen dan juist inzichten over hoe dingen voortaan anders kunnen.”

Stresssignalen

De Haan weet uit eigen ervaring hoeveel invloed een verkeerde energiebalans op je lichaam kan hebben. Ze lijdt sinds haar jeugd aan chronische ziekten en allergieën. Rond de eeuwwisseling begon ze zich te verdiepen in mindfulness en ontspanningstechnieken, en voelde zich steeds beter.  Ze besloot dat te gaan delen en volgde in Duitsland, de Verenigde Staten en in Groot-Brittannië tal van cursussen die in Nederland toen nog niet bestonden.
Tijdens haar coachingsbijeenkomsten en retraites leert De Haan artsen om de stresssignalen tijdig te herkennen. “Strakke schouders, hoge adem, knoop in je maag, darmen van streek en spanningshoofdpijn: het zijn allemaal stresssignalen of niet goed verwerkte emoties. Dat zet zich vast in je lichaam. Je kunt dat in beweging brengen door bewegingsoefeningen zoals yoga of Chi Gong, of door meditatie.”

“Leidinggevenden moeten medewerkers aanmoedigen om op tijd rust te nemen”

Arts zijn is topsport

De Haan maakt zich zorgen over het grote aantal artsen met burn-out verschijnselen en voornemens om te stoppen met hun werk. Ze ziet dat het huidige zorgsysteem medisch specialisten en huisartsen enorm onder druk zet. “Artsen zetten hun patiënten vaak op de eerste plaats, niet zichzelf. Maar ze zijn wel onderdeel van een veeleisend en competitief zorgsysteem. Arts zijn is topsport. ”Leidinggevenden moeten daar volgens De Haan heel alert op zijn en medewerkers aanmoedigen om op tijd rust te nemen.  Geef ze de begeleiding die ze nodig hebben, niet alleen als professional, ook als mens.”

Verwerken

En na de vakantie? De dagelijkse micropauzes zijn volgens De Haan een manier om blijvend goed voor jezelf te zorgen. “In de gezondheidszorg heb je soms emotionele en heftige ervaringen. Het is belangrijk dat je de tijd neemt om die te verwerken. Je kunt oefeningen doen, steun vragen, maar ook verdeeld over de dag een paar minuten rust nemen om even bij jezelf te zijn. Stilstaan bij hoe je iets hebt ervaren, geeft al ontlading.”

Meer informatie: Gezondedokter.nl

Lees meer over: