Artikelen van Niels Elbert
Luchtbrug helpt kinderen met astma uit het ziekenhuis te blijven
Met de Luchtbrug-app kunnen kinderen met astma hun klachten beter onder controle houden, vertelt Jolt Roukema. Dat voorkomt verergering en scheelt ziekenhuis- en SEH-bezoeken. “Naar schatting kan de app zo’n 600 ziekenhuisopnames per jaar voorkomen.”
Intensieve behandeling met bDMARD bij PsA niet effectiever dan standaardzorg
Vroege intensieve behandeling met secukinumab verbetert de uitkomsten bij artritis psoriatica niet ten opzichte van standaardzorg, concludeerde Gonul Hazal Koc. Wel gaat de vroege intensieve behandeling gepaard met bepaalde voordelen.
Draadloze pacemaker inbrengen via de hals: sneller, veiliger en minder pijnlijk
Een draadloze pacemaker via de hals inbrengen, zorgt voor minder complicaties en meer comfort voor patiënten, aldus Shmaila Saleem-Talib. Steeds meer cardiologen nemen deze aanpak over. “Patiënten hoeven niet op bed te blijven liggen en gaan dezelfde dag nog naar huis.”
Organoïden voorspellen kans dat chemotherapie aanslaat
Organoïden uit tumorstamcellen kunnen voorspellen of chemotherapie werkt bij uitgezaaide darmkanker, vertelt Lidwien Smabers. “Met het voorspellen van therapierespons kunnen we onnodige blootstelling aan toxische behandelingen voorkomen en patiëntuitkomsten verbeteren.”
Meer inzicht in risicofactoren voor ernstig beloop van invasieve GAS-infectie bij kinderen
Invasieve GAS-infecties bij kinderen namen na de coronapandemie toe en verliepen ernstiger, aldus Evelien van Kempen en collega’s. Het is belangrijk alert te zijn op bepaalde risicofactoren om kinderen met een verhoogd risico op een gecompliceerd beloop tijdig te herkennen.
Metabolomics: de sleutel tot snelle diagnose van CZS-infecties?
Metabolieten in hersenvocht hebben een opvallend hoge diagnostische waarde voor CZS-infecties, zo vertelt neuroloog Matthijs Brouwer. Metabolomics lijkt veelbelovend als nieuwe biomarker voor snelle diagnostiek.
Leptomeningeale metastasen mogen systemische therapie bij NSCLC niet uitsluiten
Systemische therapie kan de overleving van patiënten met NSCLC en uitzaaiingen in de hersenvliezen verbeteren, zo concludeert Jarno Huijs. “Leptomeningeale metastasen mogen niet langer automatisch een reden zijn om af te zien van systemische therapie.”
Navitor-klep ook veilig en effectief bij laag of gemiddeld operatierisico
De Navitor-aortaklep blijkt ook veilig en effectief bij patiënten met een laag of gemiddeld operatierisico, concludeert interventiecardioloog Nicolas van Mieghem in de VANTAGE-onderzoeksgroep. Zowel op korte als langere termijn zijn de resultaten gunstig.
Direct dotteren van niet-infarct-gerelateerde kransslagaders bij hartaanval niet nodig
Een afgesloten coronairarterie, die een hartinfarct veroorzaakt, moet met spoed worden gedotterd. Zoveel is duidelijk. Maar wat doe je bij een hartinfarct én meertakscoronairlijden: direct verder dotteren of uitstellen? Cardioloog Niels van Royen (Radboudumc) zocht dit uit in de iMODERN-studie.
Borderline-anemie bij vrouwen leidt tot meer complicaties na hartoperatie
Een ‘borderline-anemie’ (Hb-waarde ≥7,5 en <8,1 mmol/l) bij vrouwen is weliswaar niet afwijkend, maar geeft wél meer complicaties na een CABG. Anesthesioloog-intensivist Thijs Rettig analyseerde gegevens uit de Nederlandse Hart Registratie en licht zijn belangrijkste bevindingen toe.
Meer aandacht voor impact van blaaskatheters op patiënttevredenheid en levenskwaliteit
Het is belangrijk dat zorgverleners zich bewust zijn van de impact van verschillende blaaskatheters op de patiënttevredenheid en de kwaliteit van leven van mensen die langdurig katheteriseren. Dat vindt arts-onderzoeker Coen Christiaans (Erasmus MC), die onderzoek deed op dit gebied.
TNF-α-blokkers afbouwen bij ‘treat-to-target’-strategie ook op lange termijn veilig en effectief
Kunnen TNF-α-blokkers ook op de lange termijn veilig en effectief worden afgebouwd bij patiënten met arthritis psoriatica of axiale spondyloartritis die volgens de ‘treat-to-target’-strategie worden behandeld? Arts-onderzoeker Amy Peeters zocht het uit.
Een niche na keizersnede baart zorgen
Na een keizersnede kan een holte in de baarmoederwand ontstaan op de plaats van het litteken. Hoewel deze niches allesbehalve zeldzaam zijn, wordt de diagnose vaak gemist. Gynaecoloog in opleiding Carry Verberkt onderzocht hoe een niche kan worden vastgesteld en welke behandeling de voorkeur heeft.
Externe hemorroïden bij kinderen: makkelijk gemist, maar goed te behandelen
Externe hemorroïden worden bij kinderen makkelijk gemist. Dat is zonde, want ze zijn goed te behandelen, zowel met een afwachtend beleid als met sclerotherapie. Dit blijkt uit retrospectief onderzoek van arts-onderzoeker Dirk van Braak en collega-onderzoekers uit het Emma Kinderziekenhuis.
Blaasspoelingen met gemcitabine en docetaxel goed alternatief voor radicale cystectomie
Blaasspoelingen met gemcitabine en docetaxel zijn een goed alternatief voor blaasverwijdering bij intensief voorbehandelde patiënten met recidiverende, hooggradige niet-spierinvasieve blaaskanker. Dit blijkt uit onderzoek van arts-onderzoeker Olga Pijpers.
Psychosociale impact CRS: ‘Aanzienlijk en toch onderschat’
De nieuwe EES-Q van Marc den Heijer en collega’s geeft bij CRS een evenwichtiger beeld van klachten en kwaliteit van leven. “We willen niet alleen weten of de patiënt minder snot heeft, maar ook of hij zich daardoor beter voelt.”
Elektronische neus kan longkanker ruiken
Longkanker ruiken met een elektronische neus? Het klinkt als science fiction, maar dat is het niet. Recent onderzoek van Alessandra Buma (Radboudumc) laat zien dat de eNose heel nauwkeurig en betrouwbaar is. Implementatie in de klinische praktijk lijkt nu nog slechts een kwestie van tijd.
‘De verborgen epidemie waar niemand over praat’
Arts, herken de symptomen van GSM bij vrouwen, zo pleit Melianthe Nicolai. ““Zoveel vrouwen zijn al in de fuik van antibiotica gelopen: bij elke blaasontsteking krijgen ze weer een receptje voor een kuur. Ondertussen tobben ze rustig door met hun klachten”
Switchen naar medicijn met andere werking niet zinvol bij PsA en axSpA
Na stoppen met eerste TNF-remmer bij PsA of axSpA is er geen voordeel van ‘swap’ boven ‘cycle’. Retentie en ziekteactiviteit verschillen niet significant. Andere factoren zijn bepalend voor de behandelkeuze.
AI voorspelt nauwkeurig wie na hartinfarct opnieuw getroffen wordt
Te complex voor het menselijk oog, maar een fluitje van een cent voor AI. Onderzoekers ontwikkelden een algoritme dat snel en nauwkeurig de recidiefkans na een hartinfarct voorspelt. Dit geeft handvatten voor gerichtere behandeling en leefstijlaanpassing.
Preoperatief MDO beïnvloedt behandeling van hoogrisicopatiënten
De leidraad ´Perioperatieve zorg´ adviseert structureel preoperatief MDO bij niet-cardiochirurgische hoogrisicopatiënten. Toch blijkt uit onderzoek dat minder dan de helft van de vakgroepen in Nederland dit standaard organiseert.
Nieuwe behandeling voor anosmie-patiënt nu ook in Nederland
KNO-arts Dick Kooper van het Reinier de Graaf ziekenhuis in Delft past als eerste in Nederland PRP-injecties toe bij anosmie. Wekelijks worden nieuwe patiënten behandeld; vooralsnog alleen bij een selecte groep.
Ongewenste combinatie clopidogrel en maagbeschermer vaak voorgeschreven
Bijna 9% van de clopidogrelgebruikers krijgt nog omeprazol of esomeprazol, ondanks bekende interactie, aldus Sarah Wilkes. “Voor zorgverleners gaat het om een kleine aanpassing, die voor patiënten van groot belang kan zijn.”
Snel en agressief koelen essentieel bij hitteberoerte
Pas op voor oververhitting: SEH-arts Amber Hoek waarschuwt voor inspanningsgebonden hitteberoerte bij hardlopers en legt uit hoe dit te behandelen en te voorkomen. “Snel en agressief koelen is essentieel om een fatale afloop te voorkomen.”
Oppervlakkige blaastumoren verwijderen met een laser
Arnoud Postema past bij recidiverende blaastumoren transurethrale laserablatie toe. De ingreep is minder pijnlijk dan een blaasoperatie en verlaagt de druk op de zorg. “De meeste patiënten ervaren TULA als minder belastend en prefereren deze behandeling boven een TUR-blaas.”
Coronaire functietest ook veilig in niet-gespecialiseerde centra
Peter Damman toonde aan dat een coronaire functietest veilig is, ook buiten gespecialiseerde centra. Bovendien is de diagnostische opbrengst hoog. “We willen dat de test een vast onderdeel wordt van elke hartkatheterisatie die wordt uitgevoerd vanwege pijn op de borst.”
Operatie niet altijd nodig na chemoradiatie bij slokdarmkanker
Berend van der Wilk toonde aan dat actieve surveillance na chemoradiatie bij slokdarmkanker net zo veilig is als direct opereren, mét behoud van overlevingskans. “Er zijn patiënten die een misschien onnodige operatie koste wat kost willen voorkomen.”
‘75-plussers en mensen met COPD of hartfalen meest gebaat bij RSV-vaccinatie’
Koos Korsten onderzocht welke volwassenen het meeste risico lopen op ernstige RSV-infecties. Vooral 75-plussers en mensen met COPD of hartfalen blijken gebaat bij vaccinatie. “Er ligt voldoende basis om te beginnen met vaccineren.”
Minder erectieproblemen door zenuw- en vaatsparende bestraling
Tariq Lalmahomed liet zien dat zenuw- en vaatsparende radiotherapie bij prostaatkanker tot minder erectieproblemen leidt dan conventionele radiotherapie. “Ook lijkt het erop dat artsen de erectieproblemen van patiënten mogelijk onderschatten.”
AI signaleert longkanker vier maanden eerder dan de huisarts
Huisartsen kunnen longkanker vier maanden eerder signaleren door een algoritme los te laten op hun medische dossiers. Henk van Weert en Martijn Schut noemen dit het begin van een revolutie in de spreekkamer: “Hoe vroeger je erbij bent, hoe sneller je kunt behandelen.”
Hypertrofische cardiomyopathie: lagere levenskwaliteit, hogere kosten
Stephan Schoonvelde en collega’s toonden aan dat hypertrofische cardiomyopathie gepaard gaat met forse ziektelast en hoge kosten, vooral bij symptomatische patiënten onder de 60. Dat vraagt om kosteneffectieve interventies die de kwaliteit van leven verbeteren.
Biopsie bij onverklaarde hersenaandoeningen is zinvol en relatief veilig
Robin van Steenhoven onderzocht de waarde van hersenbiopsie bij onverklaarde neurologische aandoeningen. Het blijkt vaker zinvol én veiliger dan vaak wordt gedacht. “Bij ongeveer driekwart van de patiënten veranderde de behandelstrategie door het biopt.”
MijnFertiCoach: nieuwe leefstijlapp voor subfertiele stellen
Jesper Smeenk testte de leefstijlapp MijnFertiCoach bij subfertiele stellen. Binnen enkele maanden zagen hij en zijn team duidelijke leefstijlverbeteringen. “De app bespaart ons tijd, die wij anders kwijt zouden zijn aan counseling en coaching op de polikliniek.”
Veel kanker in de toekomst door CT-scans
Een recente analyse wijst op tienduizenden toekomstige kankergevallen door CT-scans. Cardio-thoracaal radioloog Firdaus Mohamed Hoesein pleit voor zorgvuldig gebruik: “Alleen als het écht nodig is en met een zo laag mogelijke dosis.”
Onlinetool voor astmaconsult biedt structuur en zorgadvies op maat
Met de AsthmaOptimiser krijgen praktijkondersteuners direct behandeladvies én de mogelijkheid om astmapatiënten makkelijk te verwijzen, aldus Janwillem Kocks. “Maar er werd niet meteen doorverwezen; praktijkondersteuners gingen eerst zelf met de adviezen aan de slag.”
Redenen om af te zien van behandeling bij hematologische kanker
Ongeveer een op de zes patiënten met DLBCL, MM of AML krijgt geen kankergerichte behandeling. Internist-oncoloog Myrte Zijlstra pleit voor vroegtijdige inzet van palliatieve zorg en betere gezamenlijke besluitvorming. “Dit vraagt om een actievere rol van artsen.”
Nieuwe behandeling voor kleine tumoren diep in de longen
Hans Daniels voerde als eerste in Nederland een bronchoscopische microgolfablatie uit bij een longtumor. De ingreep is minder belastend voor de patiënt dan chirurgie en is voor de behandelaar een fluitje van een cent. “Microgolven doen het zware werk.”
‘Als de ogen opengaan maar het besef nog kwijt is, doemen grote levensvragen op’
Specialist ouderengeneeskunde Willemijn van Erp biedt met haar Mobiele ExpertTeam begeleiding aan mensen met langdurige bewustzijnsstoornissen. “Wij bieden diagnostische en therapeutische ondersteuning en denken mee bij morele dilemma’s.”
‘Breng actieve oefentherapie meer onder de aandacht van RA-patiënten’
Vanaf 2025 wordt langdurige oefentherapie voor patiënten met reumatoïde artritis en ernstige beperkingen vergoed. Max Teuwen toonde de effectiviteit en kosteneffectiviteit hiervan aan. “Eén extra vraag helpt de behandelaar al om geschikte patiënten te signaleren.”
Patiënten met ziekte van Bowen geven voorkeur aan chirurgische excisie
5-FU-crème is bij de ziekte van Bowen even effectief als chirurgie en geeft een beter cosmetisch resultaat; toch kiezen patiënten vaker voor wegsnijden. Shima Ahmady: “Voorkeuren van de patiënt komen niet altijd overeenkomen met die van de arts.”
Blaassensor waarschuwt volwassenen met urine-incontinentie
Een draagbare blaassensor die meldt als de blaas vol is helpt volwassenen met urine-incontinentie beter op tijd te plassen en vermindert urineverlies, vertelt Diederick Duijvesz. “Mogelijk kan het apparaat de werkdruk onder het zorgpersoneel verminderen.”
‘Bevolkingsonderzoek sluit onvoldoende aan bij mensen met verstandelijke beperking’
Mensen met een verstandelijke beperking nemen veel minder vaak deel aan bevolkingsonderzoeken naar kanker dan de algemene bevolking, vertelt Amina Banda. Ook krijgen zij minder vaak vervolgonderzoek. “Deze groep kan allerlei barrières voor deelname ervaren.”
‘Vrouwen hebben behoefte aan praktische informatie over menstruatie’
Lisa Zuidema waarschuwt dat schaamte en gebrek aan kennis over menstruatie vaak leiden tot uitstel of vermijden van zorg en ziet hierin een rol weggelegd voor behandelaren. “Driekwart van Nederlandse vrouwen weet niet dat hevig menstrueel bloedverlies behandelbaar is.”
Nederlandse data ondersteunt advies voor chirurgie op maat bij chronische pancreatitis
Charlotte van Veldhuisen toonde met een landelijke studie aan dat chirurgie op maat bij chronische pancreatitis, zoals aanbevolen in de internationale richtlijn, effectief en veilig is. “Chirurgische drainage had het gunstigste veiligheidsprofiel.”
Uitgebreid bloedonderzoek met één simpele vingerprik
Capillaire bloedafname via een vingerprik blijkt bij meer dan 30 standaardbepalingen een goed alternatief voor venapunctie, concludeerde Martijn Doeleman. “Patiënten kunnen zelf de vingerprik doen. Gewoon thuis, wanneer het hen uitkomt.”
Corticofobie onder zorgverleners leidt tot suboptimale behandeling
Corticofobie onder zorgverleners leidt tot terughoudend voorschrijfgedrag bij constitutioneel eczeem – met risico op suboptimale behandeling, blijkt uit onderzoek van Aviël Ragamin. “De arts wordt geacht een corticosteroïd uit de juiste sterkteklasse voor te schrijven.”
Propranolol vermindert trillen bij ziekte van Parkinson
Propranolol vermindert de tremor bij parkinsonpatiënten, zowel in rust als tijdens stress, concludeerde Anouk van der Heide. “We weten dat levodopa bij ongeveer 40% van de patiënten niet goed werkt tegen het trillen. Hier kan propranolol een nuttige aanvulling zijn.”
Wanneer is huilen abnormaal?
Kinderarts Karola de Graaf ontwikkelde een korte vragenlijst om ouders vroegtijdig op te sporen die worstelen met het huilen van hun baby. “Als er niet actief wordt gevraagd naar het huilgedrag, dan kunnen ouders zich verloren voelen.”
Minder antibiotica en infecties door blaasspoelen met kraanwater
Blaasspoelen met kraanwater vermindert het antibioticagebruik en aantal urineweginfecties bij kathetergebruikers, aldus Felice van Veen. “Een veelbelovend en patiëntvriendelijk alternatief voor antibiotica bij deze patiëntengroep.”
De PENG-blokkade: een waardevolle palliatieve optie bij heupfracturen
Jan Willem Kallewaard ziet de PENG-blokkade als waardevolle palliatieve optie bij kwetsbare ouderen met een heupfractuur. “Dit kan zowel kort- als langdurig volledige pijnstilling bieden en heeft een positieve invloed op de kwaliteit van leven en de nachtrust.”
Minder praktijkvariatie in IBD-zorg dan gedacht
De praktijkvariatie in IBD-zorg blijkt minder groot dan gedacht, zo concludeerde Elyke Visser. “Maar slechts 2-7% van de variatie kan worden verklaard door het ziekenhuis waar de patiënt wordt behandeld.” Wel zijn er nog enkele aandachtspunten.
Tips voor zinnig en zuinig gebruik van dure geneesmiddelen bij artritis
Céleste van der Togt pleit voor zinnig en zuinig gebruik van dure reumamedicatie, zoals lagere doseringen, biosimilars en ziekte-gestuurd afbouwen. Hierbij is ook een belangrijke rol weggelegd voor apothekers.
‘Wild Westen dreigt op markt voor middelen tegen veroudering’
Bigtechmiljardairs investeren fors in middelen tegen veroudering, maar klinisch geriater Marcel Olde Rikkert waarschuwt voor de risico’s. Verscheidene stoffen beloven langer gezond leven, maar de langetermijneffecten zijn onbekend. “We dreigen we kopje onder te gaan door de hype.”
Ruime meerderheid van de volwassenen wil dementierisico weten
Jacqueline Claus en Frank Wolters ontdekten dat twee derde van de volwassenen hun risico op dementie wil weten, terwijl geen enkel predictiemodel hiervoor in de spreekkamer wordt gebruikt. “De respondenten wilden het risico vooral weten vanwege familiaire belasting.”
Preoperatieve blaasspoeling met chemotherapie
Een blaasspoeling met chemotherapie vóór een nefro-ureterectomie verlaagt het recidiefrisico op blaaskanker met 40%, mits geen kijkoperatie is verricht, toont de REBACARE-trial aan. Thomas van Doeveren pleit voor aanpassing van de richtlijnen.
Belangrijke man-vrouwverschillen bij aneurysma van de aorta ascendens
Vrouwen met een aneurysma van de aorta ascendens hebben een andere presentatie, andere groeipatronen en een hoger risico op een gevaarlijke dissectie dan mannen, vonden Adine de Keijzer, Maximiliaan Notenboom en Hanneke Takkenberg.
Nieuw beslismodel voor embryoselectie bij erfelijke hartziekten
Job Verdonschot en Malou Heijligers ontwikkelden een beslismodel dat de beoordeling van embryoselectie (PGT) bij erfelijke hartziekten versnelt. Ook pleiten ze voor meer bekendheid van PGT. “Van de tien cardiologen is er misschien eentje die er ooit van heeft gehoord.”
Betere eczeemzorg door Nationaal Constitutioneel Eczeem Project
Anne-Moon van Tuyll van Serooskerken en Inge Haeck startten het Nationaal Constitutioneel Eczeem Project om eczeemzorg te verbeteren. “We wilden betrouwbare informatie over constitutioneel eczeem uniformeren en toegankelijker maken voor patiënten en zorgverleners.”
Candida-oesofagitis gerelateerd aan risico op slokdarmkanker bij achalasie
Candida-oesofagitis verhoogt het risico op slokdarmkanker bij patiënten met achalasie, ontdekte Gwenny Fuhler. “Periodieke controle van de slokdarm moet worden overwogen bij patiënten met achalasie en Candida-oesofagitis om slokdarmkanker vroegtijdig op te sporen.”
Diepe hersenstimulatie op maat voor ziekte van Parkinson
Martijn Beudel onderzoekt adaptieve diepe hersenstimulatie (DBS), waarbij hersenstimulatie wordt afgestemd op de hersenactiviteit van de patiënt. “Zie het als een soort thermostaat: hoe meer verstoorde hersengolven worden gemeten, hoe meer de hersenkernen worden gestimuleerd.”
Thuismeting van longfunctie bij CF zelden consequent uitgevoerd
Slechts een klein deel van de CF-patiënten meet langdurig consequent hun longfunctie thuis, ontdekte Marc Oppelaar. “Vroegtijdige detectie van longfunctieverlies vereist wel dat patiënten regelmatig en langdurig zelfcontroles uitvoeren, ook als hun ziekte stabiel is.”
Nieuwe techniek om chromosomale afwijkingen op te sporen bij leukemie
Het Radboudumc introduceert als eerste ziekenhuis in Nederland een nieuwe cytogenetische test in de klinische praktijk: ‘optical genome mapping’. Laboratoriumspecialisten Marian Stevens-Kroef en Janneke Weiss zijn laaiend enthousiast en leggen uit waarom.
Valkuilen bij de behandeling van periodieke paralysen
Al sinds zijn coschap neurologie heeft neuroloog Bas Stunnenberg een bijzondere band met patiënten met een periodieke paralyse. Hij bespreekt de valkuilen bij de behandeling hiervan. “Hun verhalen spreken tot de verbeelding, grijpen je aan en blijven je bij.”
