‘Bellen bij zwellen’ is bij ACPA-negatieve patiënten al te laat

Redactioneel

9 september 2026

Uit een eerdere analyse van de TREAT EARLIER-studie bleek dat een behandeling met methotrexaat inflammatoire klachten bij mensen met klinisch verdachte gewrichtsklachten wel verbetert, maar de ontwikkeling van reumatoïde artritis niet kan voorkomen. Een nieuwe analyse van deze preventiestudie na vijf jaar follow-up laat echter een genuanceerder beeld zien, waarbij de ACPA-status van de patiënt een wezenlijk verschil maakt, aldus reumatoloog Annette van der Helm-van Mil van het LUMC. Reumatoïde artritis (RA) is een chronische ziekte, vertelt Van der Helm-van Mil. “Het doel van de TREAT EARLIER-studie was na te gaan of we dit chronische karakter kunnen voorkomen door eerder dan we nu gewend zijn een behandeling met methotrexaat in te zetten.” Het gaat daarbij om mensen met klachten die passen bij RA, zoals pijnlijke gewrichten of stijfheid in de ochtend, maar bij wie nog geen sprake is van klinisch gezwollen gewrichten. “Dat noemen we ook wel ‘clinically suspect arthralgia’ (CSA). Deze mensen worden normaliter naar huis gestuurd met het advies om terug te komen als de gewrichten dik worden (‘bellen bij zwellen’). Maar dan zijn we eigenlijk al te laat met het beginnen van de behandeling en dat voelde niet goed.” “Als de biologie anders is, kan de werkzaamheid van een behandeling wellicht ook verschillen” Reumatoloog Annette van der Helm-van Mil TREAT EARLIER Daarom zetten Van der Helm-van Mil en collega’s zo’n twaalf jaar geleden de TREAT EARLIER-studie op. In dit onderzoek werden 236 mensen met CSA uit ziekenhuizen in het zuiden en westen van Nederland gerandomiseerd tussen behandeling met methotrexaat of placebo gedurende één jaar. Vervolgens werden zij vijf jaar gevolgd. Eerder liet de studie na twee jaar follow-up zien dat behandeling met methotrexaat de inflammatoire klachten wel

Aanmelden