DOQ

Visie op zorg

´Voorkom medicijn­resten, begin bij je eigen voorschrijven´

Minder diclofenac, lagere hormoondoses, terughoudend met azitromycine – zo kunnen zorgverleners volgens een recent rapport van het IVM bijdragen aan schoner water. “Aan de overwegingen die artsen maken bij voorschrijven zou ook duurzaamheid moeten worden toegevoegd.”

Ons zorgsysteem loopt vast: geef prioriteit aan mensen die écht zorg nodig hebben

Juist kwetsbare patiënten vallen vaak tussen wal en schip in ons zorgsysteem. Huisarts Danka Stuijver stipt dit en andere problemen aan in haar boek Dit kost ons de zorg, dat recent uitkwam. “Als maatschappij moeten we goed nadenken over wat we willen met de zorg.”

Iedereen die overlijdt heeft recht op zorgvuldig onderzoek

Als forensisch arts en beroepsduiker heeft Karen van den Hondel zich ontwikkeld tot dé specialist op het gebied van overlijdensgevallen in en onder water. “Het verbaasde me dat het water niet altijd als plaats delict wordt gezien. Terwijl sporen juist onder water snel verloren gaan.”

Onderwijs voor co-assistenten: ‘De dokters van morgen’

Toen ze zag dat er geen gestructureerd onderwijs was voor coassistenten, nam Valeria Bernal López initiatief. “Ik denk dat er binnen ieder ziekenhuis mensen zijn die onderwijs willen geven. Je moet ze alleen vinden.”

Comfort begint met woorden: praktische communicatie­vaardig­heden om pijn te verzachten

Voormalig SEH-arts en medeoprichter van Skills4Comfort Eveline Terwindt maakt zorgverleners bewust van de impact van comfortgerichte communicatie. “Het is geen hogere wiskunde, maar het zijn eenvoudige vaardigheden die iedere zorgverlener makkelijk kan inzetten.”

Vrouwen worden dubbel geraakt door alzheimer

Meer vrouwen dan mannen worden getroffen door alzheimer. Hoe dit komt, is niet geheel duidelijk. Wiesje van der Flier, wetenschappelijk directeur van Alzheimercentrum Amsterdam, doet onderzoek naar man-vrouwverschillen en behandelingen op maat.


Geen diagnose? ‘Vrouw, je staat er niet alleen voor’

Mirjam Kaijer beoogt met haar stichting Voices for Women meer erkenning voor patientes met onverklaarbare gezondheidsklachten en meer kennis over het vrouwenlichaam. “In de basisopleiding moet meer aandacht komen voor vrouwspecifieke- en vrouwsensitieve zorg.”

‘Vermoeidheid dekt de lading niet, PAIS-patiënten zijn uitgeput’

Huisarts Jojanneke Kant ontdekte via haar patiënten hoe weinig zorgverleners weten over PAIS. Ze pleit voor meer kennis, samenwerking en erkenning – ook buiten de spreekkamer. “Het is van groot belang dat de kennis over dit ziektebeeld toeneemt, bij ons allemaal.”

Meer plantaardig eten helpt gezondheid, klimaat en natuur

Van scheepsarts op de Sea Shepherd tot oprichter van Caring Doctors: arts Patrick Deckers wil de zorg verduurzamen met meer plantaardig eten. “Wacht niet op de politiek of grote systeemveranderingen, doe iets – hoe klein ook.”

‘Als arts voor astronauten sta ik dag en nacht stand-by’

Van centrifuge tot quarantaine: Maybritt Kuypers bereidt astronauten mentaal en fysiek voor op hun ruimtemissies. “Als de raket knetterhard de lucht in schiet, met een crew die je persoonlijk goed kent, voel je angst en vreugde tegelijk.”

Meer stem, minder eenzaamheid door spraakcomputer op IC

Hoe kun je IC-patiënten die beademd worden tóch een stem geven? In Rijnstate werken Lotte Kromhout en Peter Petersen met een spraakcomputer. “Een spraakcomputer geeft patiënten meer regie. En meer regie kan bijdragen aan beter herstel.

Behoud bevlogen zorgverleners: tijd voor actie!

Bevlogenheid draagt bij aan werkplezier én patiëntveiligheid, stelt Anne de Pagter. “Minder bevlogenheid leidt tot minder patiënttevredenheid, verhoogd risico op patiëntveiligheidsincidenten en een hoger risico op onprofessioneel gedrag.”

Revolutie in zorg: smartwatch als medisch hulpmiddel

Cardioloog Ivo van der Bilt onderzoekt hoe wearables en AI kunnen helpen bij vroege signalering van hartproblemen en andere ziektes. Zijn missie: wearables naar de spreekkamer brengen. “We doen niets met die waardes. Zonde!”

Modafinil houdt piloten ‘s nachts alert. Zorgverleners ook?

Vliegerarts luitenant-kolonel Yara Wingelaar-Jagt onderzocht hoe piloten alerter kunnen blijven ondanks slaaptekort. De zorg kan vooral veel leren van ‘fatigue management’ in de luchtvaart, denkt ze. Want: “Modafinil werkt beter dan cafeïne, maar is geen wondermiddel.”

‘Draag als zorgverlener de P van permissie op je voorhoofd’

Veel seksuele problemen zijn op te lossen als zorgverleners ze bespreekbaar maken, zo vertelt arts-seksuoloog Rik van Lunsen. “Stel als zorgverlener de vragen: In hoeverre beïnvloedt hetgeen waar je vandaag voor komt je seksleven? En is dat een probleem?”

Betere voorlichting: ‘Wil je 3 kinderen, begin rond je 23e’

Met Stichting Vruchtbaarheid willen fertiliteitsartsen Merel van den Berg en Odine Aandewiel jongeren met een kinderwens realistisch informeren. “Veel mensen zijn zich onvoldoende bewust van de invloed van leeftijd op vruchtbaarheid.”

Kinderarts, schrijver en toezichthouder met een moreel kompas

Michael Boele van Hensbroek werkte in lage-inkomenslanden, leidde Global Child Health, is toezichthouder én is schrijver van kinderboek ‘Noanouk’. “Mijn ouders hebben destijds uitgeverij Lemniscaat opgezet. Ik denk dat daar mijn liefde voor verhalen is ontstaan.”

Arts in Health: de mens achter zorgverlener en patiënt

Ferdinand Lewis pleit voor meer kunst in de zorg, als manier om patiënten én zorgverleners menselijker te benaderen, en vertelt wat Nederland hierin kan leren van andere landen. “Wat hier ontbreekt is de opbouw van duurzame kennis en ervaring.”

Outdoor Medicine: geneeskunde buiten de gebaande paden

Wouter Jetten verzorgt met stichting Outdoor Medicine cursussen en nascholing voor artsen met een passie voor avontuur en buitenleven. “Je moet terug naar de basis van de geneeskunde. Voor ons is dat onderdeel van het avontuur.”

Snel en agressief koelen essentieel bij hitteberoerte

Pas op voor oververhitting: SEH-arts Amber Hoek waarschuwt voor inspanningsgebonden hitteberoerte bij hardlopers en legt uit hoe dit te behandelen en te voorkomen. “Snel en agressief koelen is essentieel om een fatale afloop te voorkomen.”

Tussen de spreekkamer en het schetsboek: arts met beeld als tweede taal

Aios dermatologie Loes Vos maakt naast haar werk medische illustraties. Voor collega’s, patiënten én landelijke campagnes vertaalt ze complexe informatie naar helder beeld. “Ik teken bijna bij elk consult wel iets uit.”

Wat je verwacht, voel je: wat zorgverleners kunnen leren van placebo-effecten

Wat patiënten verwachten, beïnvloedt direct hoe zij pijn of bijwerkingen ervaren. Henriët van Middendorp legt uit hoe placebo- en nocebo-effecten werken, en hoe zorgverleners deze bewust en ethisch kunnen inzetten in de praktijk.

Trots op goed werkend meld­systeem voor bijwerk­ingen

Agnes Kant wijst op het belang van meer onderzoek naar bijwerkingen en roept zorgverleners op te blijven melden bij het Bijwerkingenmeldsysteem. “Van 70% van de geneesmiddelen is nog onduidelijk of deze veilig tijdens de zwangerschap gebruikt kunnen worden.”





Dosishalvering JAK-remmers bij veel patiënten met eczeem succesvol

Bij een groot deel van de patiënten met atopisch eczeem kan de dosering van JAK-remmers omlaag zonder dat de ziekte opnieuw opvlamt, zo vertelt DirkJan Hijnen. “Dit kan een flinke kostenbesparing opleveren en de kans op bijwerkingen is – in theorie – lager.”

DNA-analyse van darmpoliepen kan zorgpad verfijnen

DNA-analyse van darmpoliepen kan nieuwe inzichten geven wanneer bloedonderzoek geen erfelijke oorzaak laat zien, zeggen Richarda de Voer en Iris te Paske. Die extra informatie kan helpen om het risico beter in te schatten en het zorgpad gerichter te maken.

Op weg naar geperso­naliseerde pijnstilling na long­chirurgie

Louisa Spaans onderzocht hoe locoregionale zenuwblokkades zich verhouden tot de ruggenprik bij thoracoscopische longchirurgie. “Dit was de eerste grote gerandomiseerde studie waarin verschillende technieken voor postoperatieve pijnstilling zijn vergeleken.”

Professionele ontwikkeling sleutel voor toekomst­bestendige ouderen­zorg

De ouderenzorg staat onder druk door vergrijzing en personeelstekorten. Robbert Gobbens vertelt hoe deze zorg toekomstbestendig te maken: “Zorg en welzijn hebben elkaar nodig voor een toekomstbestendige en menswaardige ouderenzorg.”

Coronaire functietest: hoe eerder hoe beter

Een vroegtijdige coronaire functietest bij patiënten met ANOCA leidt tot minder hartklachten en een betere kwaliteit van leven, vertelt Tim van de Hoef. Door eerder te testen krijgen patiënten sneller een diagnose en gerichte behandeling.

Intensieve behandeling met bDMARD bij PsA niet effectiever dan standaard­zorg

Vroege intensieve behandeling met secukinumab verbetert de uitkomsten bij artritis psoriatica niet ten opzichte van standaardzorg, concludeerde Gonul Hazal Koc. Wel gaat de vroege intensieve behandeling gepaard met bepaalde voordelen.

‘Liquid biopsy’ in BAL-vloeistof kan moleculaire diagnostiek bij NSCLC verbeteren

‘Liquid biopsy’ in vloeistof die is verkregen via proximale broncho-alveolaire lavage kan de moleculaire diagnostiek bij niet-kleincellige longkanker verbeteren. “Het is een extra tool in je gereedschapskist”, vertelt Frank Borm.

Draadloze pacemaker inbrengen via de hals: sneller, veiliger en minder pijnlijk

Een draadloze pacemaker via de hals inbrengen, zorgt voor minder complicaties en meer comfort voor patiënten, aldus Shmaila Saleem-Talib. Steeds meer cardiologen nemen deze aanpak over. “Patiënten hoeven niet op bed te blijven liggen en gaan dezelfde dag nog naar huis.”

VEXAS: je ziet het pas als je het doorhebt

VEXAS-syndroom is een recent beschreven auto-inflammatoir syndroom dat vooral voorkomt bij oudere mannen. Joost Meijer heeft zich verdiept in deze zeldzame aandoening. “Belangrijk is dat de zorgverlener opmerkt dat er sprake is van een combinatie van symptomen.”