Visie op zorg
Waarom melden vrouwen vaker bijwerkingen van medicijnen?
Vrouwen blijken vaker bijwerkingen van medicijnen te melden dan mannen. Onderzoeker Sieta de Vries van het UMC Groningen probeert te achterhalen hoe dit komt. En dat blijkt complexer dan het lijkt.
Gezondheid van mens, dier en natuur horen bij elkaar
Voorheen circuleerden het westnijl- en het usutuvirus alleen in Zuid-Europa. Maar inmiddels komen ze ook voor in Nederlandse vogels en muggen. Viroloog Marion Koopmans ziet daarin een duidelijke les: “De gezondheid van mensen kun je niet los zien van die van dieren en ecosystemen.”
´Voorkom medicijnresten, begin bij je eigen voorschrijven´
Minder diclofenac, lagere hormoondoses, terughoudend met azitromycine – zo kunnen zorgverleners volgens een recent rapport van het IVM bijdragen aan schoner water. “Aan de overwegingen die artsen maken bij voorschrijven zou ook duurzaamheid moeten worden toegevoegd.”
Ons zorgsysteem loopt vast: geef prioriteit aan mensen die écht zorg nodig hebben
Juist kwetsbare patiënten vallen vaak tussen wal en schip in ons zorgsysteem. Huisarts Danka Stuijver stipt dit en andere problemen aan in haar boek Dit kost ons de zorg, dat recent uitkwam. “Als maatschappij moeten we goed nadenken over wat we willen met de zorg.”
Iedereen die overlijdt heeft recht op zorgvuldig onderzoek
Als forensisch arts en beroepsduiker heeft Karen van den Hondel zich ontwikkeld tot dé specialist op het gebied van overlijdensgevallen in en onder water. “Het verbaasde me dat het water niet altijd als plaats delict wordt gezien. Terwijl sporen juist onder water snel verloren gaan.”
Onderwijs voor co-assistenten: ‘De dokters van morgen’
Toen ze zag dat er geen gestructureerd onderwijs was voor coassistenten, nam Valeria Bernal López initiatief. “Ik denk dat er binnen ieder ziekenhuis mensen zijn die onderwijs willen geven. Je moet ze alleen vinden.”
Comfort begint met woorden: praktische communicatievaardigheden om pijn te verzachten
Voormalig SEH-arts en medeoprichter van Skills4Comfort Eveline Terwindt maakt zorgverleners bewust van de impact van comfortgerichte communicatie. “Het is geen hogere wiskunde, maar het zijn eenvoudige vaardigheden die iedere zorgverlener makkelijk kan inzetten.”
Vrouwen worden dubbel geraakt door alzheimer
Meer vrouwen dan mannen worden getroffen door alzheimer. Hoe dit komt, is niet geheel duidelijk. Wiesje van der Flier, wetenschappelijk directeur van Alzheimercentrum Amsterdam, doet onderzoek naar man-vrouwverschillen en behandelingen op maat.
Geen diagnose? ‘Vrouw, je staat er niet alleen voor’
Mirjam Kaijer beoogt met haar stichting Voices for Women meer erkenning voor patientes met onverklaarbare gezondheidsklachten en meer kennis over het vrouwenlichaam. “In de basisopleiding moet meer aandacht komen voor vrouwspecifieke- en vrouwsensitieve zorg.”
‘Vermoeidheid dekt de lading niet, PAIS-patiënten zijn uitgeput’
Huisarts Jojanneke Kant ontdekte via haar patiënten hoe weinig zorgverleners weten over PAIS. Ze pleit voor meer kennis, samenwerking en erkenning – ook buiten de spreekkamer. “Het is van groot belang dat de kennis over dit ziektebeeld toeneemt, bij ons allemaal.”
Meer plantaardig eten helpt gezondheid, klimaat en natuur
Van scheepsarts op de Sea Shepherd tot oprichter van Caring Doctors: arts Patrick Deckers wil de zorg verduurzamen met meer plantaardig eten. “Wacht niet op de politiek of grote systeemveranderingen, doe iets – hoe klein ook.”
‘Als arts voor astronauten sta ik dag en nacht stand-by’
Van centrifuge tot quarantaine: Maybritt Kuypers bereidt astronauten mentaal en fysiek voor op hun ruimtemissies. “Als de raket knetterhard de lucht in schiet, met een crew die je persoonlijk goed kent, voel je angst en vreugde tegelijk.”
Meer stem, minder eenzaamheid door spraakcomputer op IC
Hoe kun je IC-patiënten die beademd worden tóch een stem geven? In Rijnstate werken Lotte Kromhout en Peter Petersen met een spraakcomputer. “Een spraakcomputer geeft patiënten meer regie. En meer regie kan bijdragen aan beter herstel.
Behoud bevlogen zorgverleners: tijd voor actie!
Bevlogenheid draagt bij aan werkplezier én patiëntveiligheid, stelt Anne de Pagter. “Minder bevlogenheid leidt tot minder patiënttevredenheid, verhoogd risico op patiëntveiligheidsincidenten en een hoger risico op onprofessioneel gedrag.”
Revolutie in zorg: smartwatch als medisch hulpmiddel
Cardioloog Ivo van der Bilt onderzoekt hoe wearables en AI kunnen helpen bij vroege signalering van hartproblemen en andere ziektes. Zijn missie: wearables naar de spreekkamer brengen. “We doen niets met die waardes. Zonde!”
Modafinil houdt piloten ‘s nachts alert. Zorgverleners ook?
Vliegerarts luitenant-kolonel Yara Wingelaar-Jagt onderzocht hoe piloten alerter kunnen blijven ondanks slaaptekort. De zorg kan vooral veel leren van ‘fatigue management’ in de luchtvaart, denkt ze. Want: “Modafinil werkt beter dan cafeïne, maar is geen wondermiddel.”
‘Draag als zorgverlener de P van permissie op je voorhoofd’
Veel seksuele problemen zijn op te lossen als zorgverleners ze bespreekbaar maken, zo vertelt arts-seksuoloog Rik van Lunsen. “Stel als zorgverlener de vragen: In hoeverre beïnvloedt hetgeen waar je vandaag voor komt je seksleven? En is dat een probleem?”
Betere voorlichting: ‘Wil je 3 kinderen, begin rond je 23e’
Met Stichting Vruchtbaarheid willen fertiliteitsartsen Merel van den Berg en Odine Aandewiel jongeren met een kinderwens realistisch informeren. “Veel mensen zijn zich onvoldoende bewust van de invloed van leeftijd op vruchtbaarheid.”
Kinderarts, schrijver en toezichthouder met een moreel kompas
Michael Boele van Hensbroek werkte in lage-inkomenslanden, leidde Global Child Health, is toezichthouder én is schrijver van kinderboek ‘Noanouk’. “Mijn ouders hebben destijds uitgeverij Lemniscaat opgezet. Ik denk dat daar mijn liefde voor verhalen is ontstaan.”
Arts in Health: de mens achter zorgverlener en patiënt
Ferdinand Lewis pleit voor meer kunst in de zorg, als manier om patiënten én zorgverleners menselijker te benaderen, en vertelt wat Nederland hierin kan leren van andere landen. “Wat hier ontbreekt is de opbouw van duurzame kennis en ervaring.”
Outdoor Medicine: geneeskunde buiten de gebaande paden
Wouter Jetten verzorgt met stichting Outdoor Medicine cursussen en nascholing voor artsen met een passie voor avontuur en buitenleven. “Je moet terug naar de basis van de geneeskunde. Voor ons is dat onderdeel van het avontuur.”
Snel en agressief koelen essentieel bij hitteberoerte
Pas op voor oververhitting: SEH-arts Amber Hoek waarschuwt voor inspanningsgebonden hitteberoerte bij hardlopers en legt uit hoe dit te behandelen en te voorkomen. “Snel en agressief koelen is essentieel om een fatale afloop te voorkomen.”
Tussen de spreekkamer en het schetsboek: arts met beeld als tweede taal
Aios dermatologie Loes Vos maakt naast haar werk medische illustraties. Voor collega’s, patiënten én landelijke campagnes vertaalt ze complexe informatie naar helder beeld. “Ik teken bijna bij elk consult wel iets uit.”
