Beter en sneller herstel met JAK-remmer bij COVID-19

Redactioneel

Daniël Dresden

15 maart 2021

Het toevoegen van de JAK-remmer baricitinib aan remdesivir verkort de hersteltijd en verbetert het herstel van opgenomen patiënten met COVID-19, met name van degenen die zuurstof of niet-invasieve beademing krijgen. Bovendien treden met deze combinatietherapie minder ernstige bijwerkingen op. Deze resultaten van de ACTT-2-studie verschenen in NEJM.

In mei 2020 toonde de eerste fase van de Adaptive Covid-19 Treatment Trial (ACTT-1) aan dat remdesivir een effectieve behandeling is voor opgenomen volwassen patiënten met Covid-19-pneumonie. Ondanks de gunstige effecten van remdesivir houdt COVID-19 een aanzienlijke morbiditeit en mortaliteit. Nieuwe gegevens wijzen erop dat de ziekte-ernst gedeeltelijk te wijten kan zijn aan een ontregelde ontstekingsreactie. Er wordt verondersteld dat de klinische uitkomsten verder kunnen verbeteren door het remmen van de immuunrespons en het voorkómen van een hyperinflammatoire toestand.

JAK-remming

Baricitinib, een oraal toegediende, selectieve remmer van Janus kinase (JAK) 1 en 2, remt de intracellulaire signaleringspathway van cytokinen die verhoogd zijn bij ernstige Covid-19, waaronder interleukine-2, IL-6, IL-10, interferon-γ en granulocyt-macrofaag kolonie-stimulerende factor.
Baricitinib werkt tegen SARS-CoV-2 door het remmen van AP2-geassocieerd proteïnekinase 1 en door het voorkómen dat SARS-CoV-2 cellen binnengaat en infecteert. Bovendien neemt bij behandeling met baricitinib het lymfocytengetal bij patiënten met COVID-19 toe.

In drie caseseries van patiënten met COVID-19 ging de behandeling met baricitinib gepaard met zowel een verbetering van de oxygenatie als een afname van geselecteerde inflammatoire markers.

Er is behoefte aan gerandomiseerde, gecontroleerde studies om de rol van immunomodulatie bij patiënten met COVID-19 verder te begrijpen. Na de succesvolle afronding van de ACTT-1-studie hebben de onderzoekers de ACTT-2-studie opgezet, om te evalueren of de combinatie van baricitinib plus remdesivir superieur was aan remdesivir alleen.

Baricitinib plus remdesivir versus remdesivir alleen

In de ACTT-2-studie is remdesivir plus baricitinib vergeleken met remdesivir plus placebo bij ruim duizend opgenomen volwassenen met COVID-19. Patiënten die baricitinib kregen, herstelden na gemiddeld zeven dagen, terwijl dit acht dagen was in de controlegroep (rate ratio voor herstel 1,16; p = 0,03). Daarnaast hadden de met baricitinib behandelde patiënten een 30% grotere kans op verbetering van de klinische status op dag 15 (odds ratio 1,3).

Patiënten die bij inschrijving zuurstof of niet-invasieve beademing kregen, hadden een hersteltijd van tien dagen met deze combinatiebehandeling in vergelijking met 18 dagen in de controlegroep (rate ratio voor herstel 1,51).
De mortaliteit na 28 dagen was 5,1% in de combinatiegroep en 7,8% in de controlegroep (hazard ratio voor overlijden 0,65). Ernstige bijwerkingen traden minder vaak op in de combinatiegroep dan in de controlegroep (16,0% vs. 21,0%; p = 0,03). Dat gold ook voor nieuwe infecties (5,9% vs. 11,2%; p = 0,003).

Conclusie

Baricitinib plus remdesivir was superieur aan remdesivir alleen wat betreft het verkorten van de hersteltijd en het verbeteren van de klinische toestand, met name bij patiënten die zuurstof of niet-invasieve mechanische beademing kregen. De combinatie ging gepaard met minder ernstige bijwerkingen.

Referentie: Kalil AC, Patterson TF, Mehta AK, et al. Baricitinib plus Remdesivir for Hospitalized Adults with Covid-19. N Engl J Med. 2021;384:795-807. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/33306283/