DOQ

Beter en sneller herstel met JAK-remmer bij COVID-19

Het toevoegen van de JAK-remmer baricitinib aan remdesivir verkort de hersteltijd en verbetert het herstel van opgenomen patiënten met COVID-19, met name van degenen die zuurstof of niet-invasieve beademing krijgen. Bovendien treden met deze combinatietherapie minder ernstige bijwerkingen op. Deze resultaten van de ACTT-2-studie verschenen in NEJM.

In mei 2020 toonde de eerste fase van de Adaptive Covid-19 Treatment Trial (ACTT-1) aan dat remdesivir een effectieve behandeling is voor opgenomen volwassen patiënten met Covid-19-pneumonie. Ondanks de gunstige effecten van remdesivir houdt COVID-19 een aanzienlijke morbiditeit en mortaliteit. Nieuwe gegevens wijzen erop dat de ziekte-ernst gedeeltelijk te wijten kan zijn aan een ontregelde ontstekingsreactie. Er wordt verondersteld dat de klinische uitkomsten verder kunnen verbeteren door het remmen van de immuunrespons en het voorkómen van een hyperinflammatoire toestand.

(Foto: Unsplash)

JAK-remming

Baricitinib, een oraal toegediende, selectieve remmer van Janus kinase (JAK) 1 en 2, remt de intracellulaire signaleringspathway van cytokinen die verhoogd zijn bij ernstige Covid-19, waaronder interleukine-2, IL-6, IL-10, interferon-γ en granulocyt-macrofaag kolonie-stimulerende factor.
Baricitinib werkt tegen SARS-CoV-2 door het remmen van AP2-geassocieerd proteïnekinase 1 en door het voorkómen dat SARS-CoV-2 cellen binnengaat en infecteert. Bovendien neemt bij behandeling met baricitinib het lymfocytengetal bij patiënten met COVID-19 toe.

In drie caseseries van patiënten met COVID-19 ging de behandeling met baricitinib gepaard met zowel een verbetering van de oxygenatie als een afname van geselecteerde inflammatoire markers.

Er is behoefte aan gerandomiseerde, gecontroleerde studies om de rol van immunomodulatie bij patiënten met COVID-19 verder te begrijpen. Na de succesvolle afronding van de ACTT-1-studie hebben de onderzoekers de ACTT-2-studie opgezet, om te evalueren of de combinatie van baricitinib plus remdesivir superieur was aan remdesivir alleen.

Baricitinib plus remdesivir versus remdesivir alleen

In de ACTT-2-studie is remdesivir plus baricitinib vergeleken met remdesivir plus placebo bij ruim duizend opgenomen volwassenen met COVID-19. Patiënten die baricitinib kregen, herstelden na gemiddeld zeven dagen, terwijl dit acht dagen was in de controlegroep (rate ratio voor herstel 1,16; p = 0,03). Daarnaast hadden de met baricitinib behandelde patiënten een 30% grotere kans op verbetering van de klinische status op dag 15 (odds ratio 1,3).

Patiënten die bij inschrijving zuurstof of niet-invasieve beademing kregen, hadden een hersteltijd van tien dagen met deze combinatiebehandeling in vergelijking met 18 dagen in de controlegroep (rate ratio voor herstel 1,51).
De mortaliteit na 28 dagen was 5,1% in de combinatiegroep en 7,8% in de controlegroep (hazard ratio voor overlijden 0,65). Ernstige bijwerkingen traden minder vaak op in de combinatiegroep dan in de controlegroep (16,0% vs. 21,0%; p = 0,03). Dat gold ook voor nieuwe infecties (5,9% vs. 11,2%; p = 0,003).

Conclusie

Baricitinib plus remdesivir was superieur aan remdesivir alleen wat betreft het verkorten van de hersteltijd en het verbeteren van de klinische toestand, met name bij patiënten die zuurstof of niet-invasieve mechanische beademing kregen. De combinatie ging gepaard met minder ernstige bijwerkingen.


Referentie: Kalil AC, Patterson TF, Mehta AK, et al. Baricitinib plus Remdesivir for Hospitalized Adults with Covid-19. N Engl J Med. 2021;384:795-807. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/33306283/

Lees meer over:


Voor u geselecteerde artikelen

Morfine als post­opera­tief alter­natief voor oxycodon: helpt dat eigenlijk?

Apotheker Eward Melis onderzocht of morfine na een operatie veiliger is dan oxycodon als het gaat om langdurig opioïdgebruik, zoals de laatste jaren steeds vaker wordt gesuggereerd. “Ik had dit niet verwacht.”

Carrièresabotage: ‘Het is niet eerlijk en het kan ook jou overkomen’

Jamiu Busari onderzocht het fenomeen carrièresabotage in de medische en academische wereld. Veel respondenten herkenden het direct. Waarom blijft dit soort onrecht vaak onbesproken? “Dit fenomeen raakt ons allemaal.”

Casus: vrouw met steeds meer episodes van draaiduizeligheid

Een 52-jarige vrouw, die als tiener menstruele migraine heeft gehad, komt op uw spreekuur vanwege episodes van draaiduizeligheid. Een episodes duurt meestal 30-60 minuten. Er zijn geen duidelijke triggers, zoals hoofdbewegingen. Wat is uw diagnose?

Bewegingsgerichte zorg stimuleert zelfredzaamheid van patiënten

Bewegingsgerichte zorg kan helpen functieverlies tijdens ziekenhuisopname te beperken, vertellen Selma Kok en Fabienne van der Meulen. Dit leidt tot onder andere kortere opnames. Samen vertellen ze over het belang van bewegingsgerichte zorg.

Zorgverleners slaan handen ineen tegen handel in recept­medicatie

Een nieuw protocol helpt voorschrijvers om handel van receptmedicatie bij kwetsbare groepen tegen te gaan. Marleen Horsting en Lennart Wasmoeth lichten de achtergrond hiervan toe. “Op straat wordt pregabaline ook wel ‘madame courage’ genoemd.”

‘Er is zoveel ervarings­kennis onder genees­kunde­student­en, zonde om die niet te gebruiken’

Geneeskundestudenten met een chronische ziekte hebben ervaring als patiënt en weten hoe het is om met een aandoening te leven. Het programma ‘Medische dubbeltalenten’ zet die ervaringskennis in het onderwijs in. Dubbeltalent Soete Meertens vertelt.

Chronische pijn anders bekeken

Oud-huisarts Henk van der Veen stelt dat chronische pijn niet onverklaarbaar is, maar verkeerd wordt beoordeeld. “Patiënten kunnen hun pijn meestal heel precies aanwijzen. Maar artsen doen daar te weinig mee.”

Casus: aanhoudende benauwd­heid ondanks inhalatie­medicatie

Een 32-jarige vrouw met astma vanaf de kinderleeftijd wordt verwezen naar de longarts vanwege persisterende benauwdheid en een drukkend gevoel op de borst, ondanks stapsgewijze ophoging van de inhalatiemedicatie. Wat is uw diagnose?

‘In Bloesem werken onderzoekers uit de wijk en van de universiteit nauw samen’

Onderzoek in aandachtswijken is vaak complex, mede doordat bewoners amper worden bereikt. In project Bloesem in de Haagse wijk Moerwijk doen ze het anders, vertelt Nienke Slagboom. “Hier maken bewoners zelf deel uit van het onderzoeksteam.”

Casus: man wordt wakker met knijpend gevoel op de borst

Een 55-jarige man wordt ’s ochtends wakker met een knijpend gevoel op de borst. Zes weken geleden heeft hij COVID-19 gehad. Ook is hij in het verleden behandeld met nivolumab vanwege een niet-kleincellig longcarcinoom. Wat is uw diagnose?