DOQ

‘Betrek geriater bij kwetsbare ouderen met kanker’

Als een 80-jarige meneer –  die slecht ter been is en een ver gevorderd stadium van alzheimer heeft – kanker krijgt, vragen zorgverleners en familie zich ongetwijfeld af of behandelen wel zinvol is. Een superfitte mevrouw van dezelfde leeftijd krijgt die chemokuur natuurlijk wel. Maar bij alle ouderen die daar qua fitheid of gezondheid tussenin zitten, is dat niet zo duidelijk. Dat kan leiden tot zowel onder- als overbehandeling. UMC Utrecht-onderzoeker Inez van Walree pleit ervoor om bij deze mensen altijd een geriater mee te laten kijken om te komen tot een behandeling op maat.

Door de vergrijzing stijgt het aantal ouderen met kanker. De behandelend arts moet oudere patiënten en hun naasten uitgebreid informeren over de verschillende behandelopties om samen tot een verstandige behandelkeuze te komen. Er zijn echter factoren die dit belemmeren. De meeste behandelrichtlijnen voor patiënten met kanker zijn gebaseerd op onderzoek met jonge fitte mensen. Ze zijn dus vaak niet geschikt voor ouderen met kanker. Vooral niet voor kwetsbare ouderen. Daarnaast krijgen ouderen vaker bijwerkingen en de behandeling valt hen vaak zo zwaar dat ze ermee stoppen. 

Bovendien zijn voor ouderen soms andere uitkomsten belangrijk dan voor jongeren; een jongere wil vaker iedere kans op overleving aangrijpen, en accepteert daarom ook vaker bijwerkingen van de behandeling. Voor ouderen zijn andere uitkomsten even belangrijk of belangrijker dan de kans op overleving, zoals of ze nog in hun eigen huis kunnen blijven wonen. 

(bron foto pixabay)

Chemokuur niet afmaken

Inez van Walree is in oktober gepromoveerd op dit onderwerp. Uit haar onderzoek blijkt dat slechts twee procent van de 85-plussers met eierstokkanker volgens de richtlijnen wordt behandeld. “Daarnaast maakt de helft van de 80-plussers met verschillende soorten kanker die een chemokuur krijgt, die niet af. Ook wordt vaak van tevoren ingeschat dat een oudere een zware behandeling niet aankan, waardoor er op voorhand een lichtere vorm of lagere dosis wordt gegeven. Maar het is de vraag of dat wel zinvol is.”

Biologische leeftijd

Van Walree pleit ervoor om vóór behandeling beter de mate van kwetsbaarheid van ouderen in te schatten. “We moeten hierbij niet kijken naar de kalenderleeftijd, maar naar de biologische leeftijd: hoe gezond is iemand? Maar ook: hoe staat het met de cognitieve vaardigheden en het sociale netwerk? Hoe zelfstandig is iemand? Dat zijn allemaal factoren die meebepalen welke behandeling zinvol is. In de praktijk zal dat niet altijd een behandeling gericht tegen de kanker zijn.  De optie best supportive care moet ook met oudere mensen met kanker en hun naasten worden besproken. Dat is een palliatieve behandeling gericht op symptomen, waarbij bijvoorbeeld pijnstilling of middelen tegen benauwdheid worden gegeven. Niet om te genezen: maar om de resterende tijd zo goed mogelijk te maken.”

Behandeling op maat

Voor het inschatten van kwetsbaarheid bij ouderen met kanker, is er een vragenlijst (de G8 screeningstool). Deze kunnen zorgverleners volgens Van Walree prima gebruiken om vast te stellen of een oudere tot de kwetsbare groep behoort. “Als het antwoord daarop ‘ja’ is, zou de volgende stap moeten zijn dat er een geriatrische beoordeling plaatsvindt. Met behulp van zo’n beoordeling kan beter voorspeld worden wat voor een impact een kankerbehandeling heeft op het leven van deze patiënt en kunnen de verschillende behandelopties met hem of haar besproken worden. Zo kun je samen komen tot een behandeling op maat.”

Hopelijk is op deze manier het aantal onvoltooide chemokuren en andere mogelijk niet-zinvolle kankerbehandelingen te verminderen. “Want daar heeft niemand wat aan”, stelt Van Walree. 

Bron:  UMC Utrecht
Lees meer over:


Voor u geselecteerde artikelen

Casus: jonge patiënt met heftige oorpijn

De 9-jarige patiënt voor u heeft de hele nacht heftige oorpijn gehad rechts. Zijn gehoor is beiderzijds goed en hij heeft geen koorts. Hij is een weinig snotterig. Wat is uw diagnose?

In Search of Stories brengt levens­verhalen tot leven

Het onderzoeksproject ‘In Search of Stories’, geleid door oncoloog Hanneke van Laarhoven, brengt verhalen van ongeneeslijk zieke patiënten tot leven. “De analyse van deze verhalen biedt inzichten die met traditionele methoden vaak over het hoofd worden gezien.”

‘Het preferentiebeleid gaat binnen nu en vier jaar op de schop’

Het preferentiebeleid is volledig doorgeslagen en moet hoognodig op de schop, vindt Aad de Groot, directeur van Zorgverzekeraar DSW. “Het is lastig te berekenen, maar we vermoeden wel dat door de lage prijzen juist andere kosten kunnen toenemen.”

‘Dokters voelen zelf de paradox van samen beslissen in de spreek­kamer’

Samen beslissen kan patiënten tijdelijk veel stress en onzekerheid bezorgen, blijkt uit onderzoek van Inge Henselmans. “Wij staan helemaal achter de beweging van samen beslissen, maar vonden dat er ook oog moest zijn voor de negatieve aspecten ervan.”

‘Het ziekenhuis kan ook zonder lachgas’

Nicolaas Sperna Weiland geeft inzicht in de duurzaamheid van lachgas. “Ik denk persoonlijk dat er ook andere pijnstilling voorhanden is om kortdurend comfort te geven. Vaak met betere pijnstillende effecten en minder nadelige milieueffecten.”

Stop met jezelf onder­mijnen: vijf stappen tegen het imposter syndroom

Bang om door de mand te vallen, prestatiegericht, conflictvermijdend? Veel jonge artsen hebben last van het imposter syndroom. Moniek de Boer geeft praktische tips. “Het ontwikkelen van een gezonde werk-privé balans en het accepteren van kwetsbaarheid is cruciaal.”

Casus: patiënt met huidkleurige papel op de rug

Een 54-jarige vrouw meldt zich bij de huisarts met een huidkleurige papel op de rug. Mevrouw heeft in haar voorgeschiedenis een basaalcelcarcinoom (BCC) gehad van het gelaat. In haar familie komt geen huidkanker voor. Wat is uw diagnose?

Waarom moet ik als arts aandacht hebben voor lhbtiq+?

Zichtbaarheid en veiligheid zijn belangrijk bij het omgaan met lhbtiq+-ers in de zorg, pleit longarts Karin Pool. Ze geeft praktische tips voor zorgverleners en zorginstellingen. “Met kleine aanpassingen, bijvoorbeeld in taalgebruik, maak je al een groot verschil.”

De overgang: hormoon­therapie helpt, maar is geen wonder­middel

Gynaecoloog Dorenda van Dijken promoot hormoontherapie bij overgangsklachten, maar noemt het geen wondermiddel voor de gezondheid op langere termijn. “We kunnen als artsen zeggen dat je de overgang moet omarmen, maar ik vind dat elke vrouw dat zelf bepaalt.”

Casus: man met opgezette en verkleurde gewrichten en zwelling linkeroor

Een 52-jarige man klaagt over pijnlijke en stijve handen. De gewrichten van beide handen en vingers zijn opgezet en blauw-paars verkleurd. Verder heeft hij klachten van moeheid en malaise. Hij heeft geen koorts. Wat is uw diagnose?


0
Laat een reactie achterx