Blaassensor waarschuwt volwassenen met urine-incontinentie

Hij was er al voor kinderen, maar nu ook voor volwassenen met urine-incontinentie: een apparaat dat het volume van de blaas meet en de gebruiker waarschuwt als het tijd is om naar het toilet te gaan. De zogeheten TENA SmartCare Bladder Sensor bevindt zich nog in de testfase. Toch zijn de eerste resultaten veelbelovend, aldus uroloog Diederick Duijvesz van het Canisius Wilhelmina Ziekenhuis in Nijmegen.

In 2014 bundelde de Nijmeegse startup Novioscan de krachten met artsen van het UMC Utrecht en het Wilhelmina Kinderziekenhuis. Samen ontwikkelden ze de SENS-U, een blaassensor die kinderen van 6-18 jaar met urine-incontinentie helpt om de blaas te trainen en zo plasongelukken te voorkomen. Na de overname door het Zweedse bedrijf Essity – bekend van de merken TENA en Libresse – en een forse investering in een betere chip, werd de blaassensor in samenwerking met het Canisius Wilhelmina Ziekenhuis doorontwikkeld voor volwassenen. Onlangs zijn de eerste testresultaten gepubliceerd in het vakblad Neurourology and Urodynamics.

Blaassensor

De blaassensor is een klein, lichtgewicht en draagbaar echoapparaat op batterijen dat continu – dat wil zeggen: elke 30 seconden – meet hoeveel urine er in de blaas zit. “Op de sensor wordt eerst gel aangebracht om de niet-hoorbare (ultrasone) geluidsgolven te geleiden”, legt Duijvesz uit. “Daarna wordt het apparaat met een pleister vastgeplakt op de buik – recht onder de navel, ongeveer één cm boven het schaambeen. Zodra de blaas vol is, begint het apparaat zachtjes te trillen en/of ontvangt de gebruiker een melding in de bijbehorende app voor iPhone of Apple Watch. Zo weet de gebruiker dat het tijd is om te gaan plassen.”

Reallife

In totaal testten 30 volwassenen (67% vrouw; mediane leeftijd: 53 jaar) de blaassensor in hun thuissituatie – dus ‘reallife’ – gedurende één week. Alle deelnemers hadden naar eigen zeggen klachten die passen bij urine-incontinentie, zoals ongewild urineverlies, een plotseling, sterke aandrang om te plassen en problemen met het volledig legen van de blaas. “In principe droegen zij het echoapparaat dag en nacht”, vertelt Duijvesz, “maar zij mochten het zo nu en dan afdoen, bijvoorbeeld tijdens het douchen, zwemmen, opladen van het apparaat of vervangen van de pleister.” Deelnemers hielden in een dagboek bij wanneer zij hadden geplast en wanneer zij ongewild urine hadden verloren. Het belangrijkste doel van het onderzoek was om aan te tonen of de blaassensor in staat is een volle blaas te detecteren vóór het plassen. Daarnaast analyseerden Duijvesz en collega-onderzoekers de veiligheid en gebruiksvriendelijkheid van de blaassensor, evenals de tevredenheid en de kwaliteit van leven van de gebruikers.

“67% van de deelnemers had minder ongewild urineverlies”

Belangrijkste resultaten

Bij twee deelnemers met een BMI net onder de bovengrens van een gezond gewicht (24,9 kg/m²) werkte de blaassensor niet zoals verwacht doordat het apparaat tijdens intensief sporten loskwam van hun vooruitstekende buik. “Als we hun gegevens buiten de analysen hielden, detecteerde de blaassensor de blaas in mediaan 89,8% van de gevallen vóór het plassen”, stelt Duijvesz. “In mediaan 63,1% van de gevallen gaf de blaassensor een seintje dat de blaas vol was voordat de gebruiker naar het toilet ging en in mediaan 94,4% van de gevallen merkte de gebruiker de trilling van het apparaat en/of de notificatie in de app ook daadwerkelijk op.” Daarnaast had het apparaat een positief effect op de plasklachten en de kwaliteit van leven van de deelnemers. “Zo had 67% van hen minder ongewild urineverlies en 30% zelfs helemaal geen ongewenst urineverlies nadat ze het apparaat een week hadden gebruikt”, aldus Duijvesz. Meer dan de helft van de deelnemers (57%) vond dat hun algemeen welzijn was verbeterd doordat zij meer controle kregen over hun eigen lichaam.

“Mogelijk kan het apparaat de werkdruk onder het zorgpersoneel verminderen”

Verwachtingen

Duijvesz en collega-onderzoekers kijken terug op een geslaagde eerste test en zijn voornemens om ook de langetermijneffecten van de blaassensor te onderzoeken. “We verwachten dat de gunstige effecten van de blaassensor versterkt zullen worden naarmate het apparaat een vaster onderdeel wordt van het dagelijks leven van de gebruiker en gedurende een langere periode wordt gebruikt. Daarbij is een zorgvuldige patiëntenselectie van belang, aangezien de werking van de blaassensor wordt beïnvloed door factoren als een klein blaasvolume en de anatomie van de buik.” Ook willen de onderzoekers de blaassensor testen in ziekenhuizen, verpleeghuizen en ouderencentra. “Mogelijk kan het apparaat de werkdruk onder het zorgpersoneel verminderen: routinematige controle van incontinentiemateriaal is niet meer nodig en bedden en kleding hoeven minder vaak verschoond te worden”, besluit Duijvesz.

Referentie: Van den Bosch F, van Leuteren P, Tobisch S, et al. A bladder sensor for adults with urinary incontinence. Neurourol Urodyn. 2025;44:795-803.

Lees meer over: