Borderline-anemie bij vrouwen leidt tot meer complica­ties na hart­operatie

Vrouwen met borderline-anemie die een bypassoperatie (‘coronary artery bypass grafting’, CABG) ondergaan hebben een vergelijkbaar risico om binnen 120 dagen na de operatie te overlijden als vrouwen zonder anemie, maar zij krijgen vaker postoperatief acuut nierfalen en bloedtransfusies. Dit concluderen anesthesioloog-intensivist Thijs Rettig (Amphia Ziekenhuis) en collega-onderzoekers op basis van een analyse van gegevens uit de Nederlandse Hart Registratie.

Ongeveer 20% van alle patiënten die een hartoperatie ondergaan, heeft een anemie voorafgaand aan de ingreep. Deze preoperatieve anemie is een onafhankelijke voorspeller voor ongunstige uitkomsten, zoals acuut nierfalen, bloedtransfusies en sterfte. “Omdat vrouwen van nature een lagere Hb-waarde hebben dan mannen, verschilt de normaalwaarde van Hb tussen de seksen”, zegt Rettig. “Volgens de WHO is er sprake van anemie als de Hb-waarde <8,1 mmol/l bij mannen en <7,5 mmol/l bij vrouwen is. Een Hb-waarde ≥7,5 en <8,1 mmol bij vrouwen staat bekend als ‘borderline-anemie’. Hoewel dit bij hen niet als afwijkend word beschouwd, hebben vrouwen met preoperatieve borderline-anemie mogelijk een verhoogd risico op complicaties na een CABG.”

Nederlandse Hart Registratie

Om te bepalen of preoperatieve borderline-anemie bij vrouwen daadwerkelijk gerelateerd is aan een hogere mortaliteit en morbiditeit na een CABG, verrichtten de onderzoekers een retrospectief observationeel cohortonderzoek. Hiervoor gebruikten zij gegevens uit de Nederlandse Hart Registratie – een landelijke registratie van alle hartinterventies en -operaties – van vrouwen die tussen januari 2013 en december 2020 een geïsoleerde CABG hadden ondergaan. De primaire uitkomstmaat was de 120-dagenmortaliteit. Secundaire uitkomstmaten waren onder andere het percentage vrouwen bij wie postoperatief acuut nierfalen optrad en het percentage vrouwen dat postoperatief één of meer bloedtransfusies nodig had.

Vrouwen met preoperatieve borderline-anemie hadden een verhoogd risico op postoperatief acuut nierfalen en bloedtransfusies

Belangrijkste resultaten

Het cohort bestond uit 7.802 vrouwen met een mediane leeftijd van 70 jaar, van wie er 1.963 (25%) borderline-anemie hadden vóór de CABG. Binnen 120 dagen na de ingreep overleden 38 vrouwen (1,9%) met preoperatieve borderline-anemie, tegenover 56 vrouwen (1,5%) zonder anemie (gecorrigeerde oddsratio [aOR]: 1,22; 95%-BI: 0,80-1,86; p=0,366). Deze relatie was onafhankelijk van leeftijd (hoog vs. laag), BMI hoog vs. laag), bloedtransfusies (ja vs. nee) en de urgentie van de operatie (electief vs. niet-electief). Daarentegen hadden vrouwen met preoperatieve borderline-anemie een verhoogd risico op postoperatief acuut nierfalen (aOR: 2,16; 95%-BI: 1,10-4,22; p=0,031) en bloedtransfusies (aOR: 2,05; 95%-BI: 1,83-2,30; p<0,001). Borderline-anemie was niet gerelateerd aan de postoperatieve duur van de ziekenhuisopname en de 1-jaarsoverleving.

“Nu is de vraag of borderline-anemie bij vrouwen die een CABG ondergaan standaard moet worden behandeld”

Wel of niet behandelen?

Volgens de onderzoekers laat hun studie zien dat borderline-anemie kan worden gebruikt om vrouwen te identificeren die een verhoogd risico hebben op complicaties na een CABG. “Ervan uitgaande dat er een causaal verband bestaat tussen borderline-anemie en de ongunstige uitkomsten, is nu de vraag of borderline-anemie bij vrouwen die een CABG ondergaan standaard moet worden behandeld”, geeft Rettig aan. “Momenteel is hiervoor nog onvoldoende bewijs, maar er is nu wel reden om dit verder uit te zoeken. Prospectieve studies waarin het effect van een behandeling van borderline-anemie bij vrouwen die een CABG ondergaan wordt onderzocht, zijn daarom een logische vervolgstap.”

Referentie: Hazen YJJM, et al; Cardiothoracic Surgery Registration Committee of the Netherlands Heart Registration. Association between pre-operative borderline anaemia in women and outcome after coronary artery bypass grafting: data from the Netherlands Heart Registration. Eur J Anaesthesiol. 2025;42:817-25.

Lees meer over: