DOQ

De huid als spiegel van de ziel

Huidproblemen spelen zich niet alleen af op het fysieke niveau van cellen en ontstekingsfactoren. Hieronder zitten nog drie lagen, namelijk een mentale, een emotionele en een energetische laag. Dermatoloog en mind-body-energy dokter Willemijn Bos verdiept zich hierin. “Ik vind het magisch om te zien hoe een huidprobleem kan opknappen als je je, naast het fysieke niveau, ook richt op de onderliggende lagen.”

“Als iemand letterlijk, op fysiek niveau, niet goed in zijn vel zit, is dat vaak ook figuurlijk het geval”

Dermatoloog en mind-body-energy dokter Willemijn Bos

Veel dermatologen zullen zich vooral richten op het fysieke aspect van de huid. Wat kunnen zij hiervan leren?

“Het kan zinvol zijn om enerzijds jezelf als arts te erkennen voor de wijsheid die je hebt over de fysieke laag, en je anderzijds te realiseren dat ook de onderliggende huidlagen meespelen. Als we de wijsheid uit het ziekenhuis en de complementaire geneeswijzen integreren, ontstaan er mooie dingen.”

Hoe kwam u zelf op het idee om de diepere lagen van de huid te onderzoeken?

“Daar waren twee aanleidingen voor. In 2019 overleed mijn moeder. Op dat moment voelde mijn eigen leven zwaar. Tegelijkertijd zag ik op mijn poli twee patiënten die allebei last hadden van jeuk, zonder dat ik daar een fysieke oorzaak voor kon aanwijzen. Beiden suggereerden: ‘Kan het zijn dat mijn emoties een rol spelen bij mijn klachten?’ Ik kon mij dit goed voorstellen, maar had op dat moment niet voldoende kennis om hen hiermee verder te helpen. Door mijn eigen verlangen om mijn leven lichter te maken én door het verhaal van deze patiënten startte ik met een mind-body coachingsopleiding.”

Wat leerde u in uw coachingsopleiding dat u ook in uw werk als dermatoloog kunt toepassen?

“Ik leerde hoeveel kracht het geeft als je onderdrukte emoties loslaat. Dat gaf mij het inzicht dat als iemand letterlijk, op fysiek niveau, niet goed in zijn vel zit, dat vaak ook figuurlijk het geval is. De huid is daarbij de spiegel van de ziel. Vanaf het moment dat ik mij dat realiseerde, zoek ik in mijn consulten op de poli niet meer alleen naar de fysieke oorzaak van het huidprobleem en de oplossing hiervoor, maar kijk ik ook wat er nog meer speelt. Ik vraag mijn patiënten waar het schuurt in hun leven. Vaak kunnen zij dit goed aangeven. Zij ervaren bijvoorbeeld problemen op hun werk of in hun relatie.”

“Patiënten willen vaak een ‘dader’ aanwijzen voor hun huidprobleem, maar soms is er geen dader”

U gebruikt in uw praktijk een model voor de huid dat bestaat uit vier lagen. Kunt u daar iets meer over vertellen?

“De eerste laag van de huid is het stratum corneum. Deze laag staat conceptueel symbool voor het fysieke niveau: het lijf. Op lijfniveau ervaart iemand jeuk of pijn van de huid. Hierbij speelt inflammatie een rol.”

“De tweede laag is de epidermis. Deze staat symbool voor het mentale niveau, ofwel de gedachtes. Patiënten willen vaak een ‘dader’ aanwijzen voor hun huidprobleem, zoals een allergie. Soms is er een dader, maar vaak niet. Dan helpt die gedachte hen niet verder. Op het moment dat ik die gedachte met ze herschrijf en hen laat inzien dat er geen externe dader is, worden zij zelf eigenaar van het proces. Mensen komen dan in een soort rouw. Eerst ervaren zij vaak ontkenning. Daarna kunnen emoties als boosheid, angst en verdriet opkomen. Dit proces komt overeen met de rouwcurve van Kübler-Ross.”

“De derde laag van de huid, de dermis, symboliseert emoties. Dit is ook letterlijk de laag van de huid waar het gevoel zich bevindt, in de vorm van zenuwen die gevoel en aanraking registreren, en daarnaast zitten daar de bloedvaten. Als ik als arts emoties bij een patiënt negeer is het alsof mijn patiënt en ik op twee verschillende planeten zijn. Ik ga dan hard werken om de patiënt te overtuigen van het belang van mijn oplossing, een fysieke therapie. Ondertussen zit de patiënt in een emotie, en staat daardoor vaak niet open voor oplossingen. Als eventuele boosheid, angst en/of verdriet aangeraakt worden, kan iemand dat doorvoelen. Daarna kan hij of zij weer ontspannen en open staan voor nieuwe ideeën en oplossingen.”

“Tot slot symboliseert de vierde laag van de huid, de subcutis, de energie. Net zoals emoties onderdrukt of uit balans kunnen zijn, kan dit ook gebeuren met energie. Als er op de ene plaats in het lichaam te veel energie is, zoals bij een ontstoken huid, is er op een andere plaats meestal een blokkade van energie. Deze blokkade betreft vaak iemands verstopte talenten of verlangens. Het is waardevol om, naast het huidprobleem, ook hiernaar te kijken.”

“Als mensen hun emoties mogen doorvoelen, knapt hun fysieke huidprobleem ook vaak op”

Moeten mensen hun leven radicaal omgooien als de emoties en energieblokkades eenmaal zijn blootgelegd?

“Nee. Vaak geeft het al een enorme bevrijding om de emoties te doorleven en te zien waar de energie-ophoping of -blokkade zit. Het huidprobleem kan daarbij de richtingaanwijzer zijn om een stuk van je eigen potentieel te openen.”

Was het voor u een openbaring om op deze manier naar de huidlagen te kijken?

“Absoluut! Als dermatoloog heb ik jarenlang naar de huid gekeken, maar vooral op het niveau van cellen en ontstekingsfactoren. Ik zag de symboliek van de verschillende lagen en het belang van onderdrukte emoties niet. Toen ik mij dat eenmaal realiseerde was het ‘all in my face’. Als mensen hun emoties mogen doorvoelen, knapt hun fysieke huidprobleem ook vaak op. Of in ieder geval voelen ze zich figuurlijk weer beter in hun vel.”

Referentie: https://www.willemijnbos.nl/.

Lees meer over:


Voor u geselecteerde artikelen

‘Voor dak- en thuislozen zet ik graag een stapje extra’

Dak- en thuislozen vragen om meer dan een standaardconsult, ervaart huisarts Laura de Jong. Ze beschrijft hoe laagdrempelige straatzorg, volharding en kleine gebaren het verschil kunnen maken bij complexe problematiek. “Soms is één ‘fuck off’ minder al winst.”

Verder zoeken bij onverklaarde klachten

Wat doe je als alle diagnostische sporen doodlopen? Tonnie van Kessel en Charles Verhoeff vertellen hoe de artsen van stichting De Witte Raven blijven zoeken naar verklaringen voor onverklaarde klachten. “We draaien op donaties, subsidies en veel onbetaalde inzet.”

Flexibilisering is geen luxe, maar een voorwaarde

Steeds meer aios werken parttime, maar toch blijft 0,8 fte vaak de norm. Lara Teheux ziet hoe dat schuurt en pleit voor een fundamenteel ander gesprek over wat goed opleiden eigenlijk is. “We verliezen mensen omdat de werkomgeving als te weinig flexibel wordt ervaren.”

Casus: man met een laesie op het scheenbeen

Een 72-jarige man komt voor een beoordeling van meerdere plekjes op het lichaam. Een laesie op het rechter scheenbeen valt op. Volgens de man is deze donkerder geworden, maar verder heeft hij er geen klachten aan. Wat is uw diagnose?

Casus: man met anurie sinds enkele dagen

Een 58-jarige man bezoekt de SEH vanwege flankpijn beiderzijds en anurie sinds enkele dagen. Hij heeft geen koorts of mictieklachten. Echografie van de nieren toont bilaterale hydronefrose. Wat is uw diagnose?

De grenzen van goedbedoelde zorg

In de zorg mikken we hoog. We streven naar perfectie, in hoe we naar gezondheid kijken en hoe we zorg organiseren. Volgens uroloog Stefan Haensel wringt het juist daar. “Door te accepteren dat 90% van perfect genoeg kan zijn, laten we het idee los dat alles oplosbaar is.”

Onderwijs, onderzoek en zorgpraktijk bundelen de krachten

Hoe breng je innovatie écht op de werkvloer? Harmieke van Os-Medendorp en Marcelle Rittershaus-Kuijpers laten zien hoe leer- en innovatienetwerken studenten en zorgprofessionals samen laten werken aan praktische verbeteringen in de zorg.

Vul zneller ZN-formulieren in met app van jonge cardiologen

Administratieve rompslomp rond ZN-formulieren kan een stuk sneller, laat cardioloog Laurens Swart zien met de app zneller. Met enkele klikken zijn formulieren ingevuld en verzonden. “Het ZN-formulier is voor driekwart van de medicijnen een wassen neus.”

Hoe AI no-shows in het ziekenhuis terugdringt

Met AI kunnen patiënten worden herkend die hun afspraak dreigen te missen, laten Annabel Seffelaar en Siem Aarts zien. Zo kunnen zij tijdig herinnerd worden aan hun afspraak. “Elke week halen we er zeker zes of zeven patiënten uit die de afspraak totaal vergeten waren.”

Casus: vrouw die niet kan boeren

Een 23-jarige vrouw klaagt over een lang aanhoudend drukkend gevoel achter het sternum, met name na de maaltijd. Het lukt haar dan niet om te boeren. Braken zorgt meestal snel voor verlichting van de klachten. Wat is uw diagnose?