DOQ

De huid als spiegel van de ziel

Huidproblemen spelen zich niet alleen af op het fysieke niveau van cellen en ontstekingsfactoren. Hieronder zitten nog drie lagen, namelijk een mentale, een emotionele en een energetische laag. Dermatoloog en mind-body-energy dokter Willemijn Bos verdiept zich hierin. “Ik vind het magisch om te zien hoe een huidprobleem kan opknappen als je je, naast het fysieke niveau, ook richt op de onderliggende lagen.”

“Als iemand letterlijk, op fysiek niveau, niet goed in zijn vel zit, is dat vaak ook figuurlijk het geval”

Dermatoloog en mind-body-energy dokter Willemijn Bos

Veel dermatologen zullen zich vooral richten op het fysieke aspect van de huid. Wat kunnen zij hiervan leren?

“Het kan zinvol zijn om enerzijds jezelf als arts te erkennen voor de wijsheid die je hebt over de fysieke laag, en je anderzijds te realiseren dat ook de onderliggende huidlagen meespelen. Als we de wijsheid uit het ziekenhuis en de complementaire geneeswijzen integreren, ontstaan er mooie dingen.”

Hoe kwam u zelf op het idee om de diepere lagen van de huid te onderzoeken?

“Daar waren twee aanleidingen voor. In 2019 overleed mijn moeder. Op dat moment voelde mijn eigen leven zwaar. Tegelijkertijd zag ik op mijn poli twee patiënten die allebei last hadden van jeuk, zonder dat ik daar een fysieke oorzaak voor kon aanwijzen. Beiden suggereerden: ‘Kan het zijn dat mijn emoties een rol spelen bij mijn klachten?’ Ik kon mij dit goed voorstellen, maar had op dat moment niet voldoende kennis om hen hiermee verder te helpen. Door mijn eigen verlangen om mijn leven lichter te maken én door het verhaal van deze patiënten startte ik met een mind-body coachingsopleiding.”

Wat leerde u in uw coachingsopleiding dat u ook in uw werk als dermatoloog kunt toepassen?

“Ik leerde hoeveel kracht het geeft als je onderdrukte emoties loslaat. Dat gaf mij het inzicht dat als iemand letterlijk, op fysiek niveau, niet goed in zijn vel zit, dat vaak ook figuurlijk het geval is. De huid is daarbij de spiegel van de ziel. Vanaf het moment dat ik mij dat realiseerde, zoek ik in mijn consulten op de poli niet meer alleen naar de fysieke oorzaak van het huidprobleem en de oplossing hiervoor, maar kijk ik ook wat er nog meer speelt. Ik vraag mijn patiënten waar het schuurt in hun leven. Vaak kunnen zij dit goed aangeven. Zij ervaren bijvoorbeeld problemen op hun werk of in hun relatie.”

“Patiënten willen vaak een ‘dader’ aanwijzen voor hun huidprobleem, maar soms is er geen dader”

U gebruikt in uw praktijk een model voor de huid dat bestaat uit vier lagen. Kunt u daar iets meer over vertellen?

“De eerste laag van de huid is het stratum corneum. Deze laag staat conceptueel symbool voor het fysieke niveau: het lijf. Op lijfniveau ervaart iemand jeuk of pijn van de huid. Hierbij speelt inflammatie een rol.”

“De tweede laag is de epidermis. Deze staat symbool voor het mentale niveau, ofwel de gedachtes. Patiënten willen vaak een ‘dader’ aanwijzen voor hun huidprobleem, zoals een allergie. Soms is er een dader, maar vaak niet. Dan helpt die gedachte hen niet verder. Op het moment dat ik die gedachte met ze herschrijf en hen laat inzien dat er geen externe dader is, worden zij zelf eigenaar van het proces. Mensen komen dan in een soort rouw. Eerst ervaren zij vaak ontkenning. Daarna kunnen emoties als boosheid, angst en verdriet opkomen. Dit proces komt overeen met de rouwcurve van Kübler-Ross.”

“De derde laag van de huid, de dermis, symboliseert emoties. Dit is ook letterlijk de laag van de huid waar het gevoel zich bevindt, in de vorm van zenuwen die gevoel en aanraking registreren, en daarnaast zitten daar de bloedvaten. Als ik als arts emoties bij een patiënt negeer is het alsof mijn patiënt en ik op twee verschillende planeten zijn. Ik ga dan hard werken om de patiënt te overtuigen van het belang van mijn oplossing, een fysieke therapie. Ondertussen zit de patiënt in een emotie, en staat daardoor vaak niet open voor oplossingen. Als eventuele boosheid, angst en/of verdriet aangeraakt worden, kan iemand dat doorvoelen. Daarna kan hij of zij weer ontspannen en open staan voor nieuwe ideeën en oplossingen.”

“Tot slot symboliseert de vierde laag van de huid, de subcutis, de energie. Net zoals emoties onderdrukt of uit balans kunnen zijn, kan dit ook gebeuren met energie. Als er op de ene plaats in het lichaam te veel energie is, zoals bij een ontstoken huid, is er op een andere plaats meestal een blokkade van energie. Deze blokkade betreft vaak iemands verstopte talenten of verlangens. Het is waardevol om, naast het huidprobleem, ook hiernaar te kijken.”

“Als mensen hun emoties mogen doorvoelen, knapt hun fysieke huidprobleem ook vaak op”

Moeten mensen hun leven radicaal omgooien als de emoties en energieblokkades eenmaal zijn blootgelegd?

“Nee. Vaak geeft het al een enorme bevrijding om de emoties te doorleven en te zien waar de energie-ophoping of -blokkade zit. Het huidprobleem kan daarbij de richtingaanwijzer zijn om een stuk van je eigen potentieel te openen.”

Was het voor u een openbaring om op deze manier naar de huidlagen te kijken?

“Absoluut! Als dermatoloog heb ik jarenlang naar de huid gekeken, maar vooral op het niveau van cellen en ontstekingsfactoren. Ik zag de symboliek van de verschillende lagen en het belang van onderdrukte emoties niet. Toen ik mij dat eenmaal realiseerde was het ‘all in my face’. Als mensen hun emoties mogen doorvoelen, knapt hun fysieke huidprobleem ook vaak op. Of in ieder geval voelen ze zich figuurlijk weer beter in hun vel.”

Referentie: https://www.willemijnbos.nl/.

Lees meer over:


Voor u geselecteerde artikelen

Casus: jonge patiënt met heftige oorpijn

De 9-jarige patiënt voor u heeft de hele nacht heftige oorpijn gehad rechts. Zijn gehoor is beiderzijds goed en hij heeft geen koorts. Hij is een weinig snotterig. Wat is uw diagnose?

In Search of Stories brengt levens­verhalen tot leven

Het onderzoeksproject ‘In Search of Stories’, geleid door oncoloog Hanneke van Laarhoven, brengt verhalen van ongeneeslijk zieke patiënten tot leven. “De analyse van deze verhalen biedt inzichten die met traditionele methoden vaak over het hoofd worden gezien.”

‘Het preferentiebeleid gaat binnen nu en vier jaar op de schop’

Het preferentiebeleid is volledig doorgeslagen en moet hoognodig op de schop, vindt Aad de Groot, directeur van Zorgverzekeraar DSW. “Het is lastig te berekenen, maar we vermoeden wel dat door de lage prijzen juist andere kosten kunnen toenemen.”

‘Het ziekenhuis kan ook zonder lachgas’

Nicolaas Sperna Weiland geeft inzicht in de duurzaamheid van lachgas. “Ik denk persoonlijk dat er ook andere pijnstilling voorhanden is om kortdurend comfort te geven. Vaak met betere pijnstillende effecten en minder nadelige milieueffecten.”

Stop met jezelf onder­mijnen: vijf stappen tegen het imposter syndroom

Bang om door de mand te vallen, prestatiegericht, conflictvermijdend? Veel jonge artsen hebben last van het imposter syndroom. Moniek de Boer geeft praktische tips. “Het ontwikkelen van een gezonde werk-privé balans en het accepteren van kwetsbaarheid is cruciaal.”

Casus: patiënt met huidkleurige papel op de rug

Een 54-jarige vrouw meldt zich bij de huisarts met een huidkleurige papel op de rug. Mevrouw heeft in haar voorgeschiedenis een basaalcelcarcinoom (BCC) gehad van het gelaat. In haar familie komt geen huidkanker voor. Wat is uw diagnose?

Waarom moet ik als arts aandacht hebben voor lhbtiq+?

Zichtbaarheid en veiligheid zijn belangrijk bij het omgaan met lhbtiq+-ers in de zorg, pleit longarts Karin Pool. Ze geeft praktische tips voor zorgverleners en zorginstellingen. “Met kleine aanpassingen, bijvoorbeeld in taalgebruik, maak je al een groot verschil.”

De overgang: hormoon­therapie helpt, maar is geen wonder­middel

Gynaecoloog Dorenda van Dijken promoot hormoontherapie bij overgangsklachten, maar noemt het geen wondermiddel voor de gezondheid op langere termijn. “We kunnen als artsen zeggen dat je de overgang moet omarmen, maar ik vind dat elke vrouw dat zelf bepaalt.”

Casus: man met opgezette en verkleurde gewrichten en zwelling linkeroor

Een 52-jarige man klaagt over pijnlijke en stijve handen. De gewrichten van beide handen en vingers zijn opgezet en blauw-paars verkleurd. Verder heeft hij klachten van moeheid en malaise. Hij heeft geen koorts. Wat is uw diagnose?

‘Iedereen heeft recht op zorg’

Ongedocumenteerde in je spreekkamer? Er is meer mogelijk dan je denkt, stellen Amarylle van Doorn en Daan Frehe. Een afwerende houding is hierbij als zorgverlener niet gewenst. “De enige voorwaarde is dat je jezelf bij het CAK moet aansluiten. Veel zorgaanbieders weten dat niet.”