DOQ

De huid als spiegel van de ziel

Huidproblemen spelen zich niet alleen af op het fysieke niveau van cellen en ontstekingsfactoren. Hieronder zitten nog drie lagen, namelijk een mentale, een emotionele en een energetische laag. Dermatoloog en mind-body-energy dokter Willemijn Bos verdiept zich hierin. “Ik vind het magisch om te zien hoe een huidprobleem kan opknappen als je je, naast het fysieke niveau, ook richt op de onderliggende lagen.”

“Als iemand letterlijk, op fysiek niveau, niet goed in zijn vel zit, is dat vaak ook figuurlijk het geval”

Dermatoloog en mind-body-energy dokter Willemijn Bos

Veel dermatologen zullen zich vooral richten op het fysieke aspect van de huid. Wat kunnen zij hiervan leren?

“Het kan zinvol zijn om enerzijds jezelf als arts te erkennen voor de wijsheid die je hebt over de fysieke laag, en je anderzijds te realiseren dat ook de onderliggende huidlagen meespelen. Als we de wijsheid uit het ziekenhuis en de complementaire geneeswijzen integreren, ontstaan er mooie dingen.”

Hoe kwam u zelf op het idee om de diepere lagen van de huid te onderzoeken?

“Daar waren twee aanleidingen voor. In 2019 overleed mijn moeder. Op dat moment voelde mijn eigen leven zwaar. Tegelijkertijd zag ik op mijn poli twee patiënten die allebei last hadden van jeuk, zonder dat ik daar een fysieke oorzaak voor kon aanwijzen. Beiden suggereerden: ‘Kan het zijn dat mijn emoties een rol spelen bij mijn klachten?’ Ik kon mij dit goed voorstellen, maar had op dat moment niet voldoende kennis om hen hiermee verder te helpen. Door mijn eigen verlangen om mijn leven lichter te maken én door het verhaal van deze patiënten startte ik met een mind-body coachingsopleiding.”

Wat leerde u in uw coachingsopleiding dat u ook in uw werk als dermatoloog kunt toepassen?

“Ik leerde hoeveel kracht het geeft als je onderdrukte emoties loslaat. Dat gaf mij het inzicht dat als iemand letterlijk, op fysiek niveau, niet goed in zijn vel zit, dat vaak ook figuurlijk het geval is. De huid is daarbij de spiegel van de ziel. Vanaf het moment dat ik mij dat realiseerde, zoek ik in mijn consulten op de poli niet meer alleen naar de fysieke oorzaak van het huidprobleem en de oplossing hiervoor, maar kijk ik ook wat er nog meer speelt. Ik vraag mijn patiënten waar het schuurt in hun leven. Vaak kunnen zij dit goed aangeven. Zij ervaren bijvoorbeeld problemen op hun werk of in hun relatie.”

“Patiënten willen vaak een ‘dader’ aanwijzen voor hun huidprobleem, maar soms is er geen dader”

U gebruikt in uw praktijk een model voor de huid dat bestaat uit vier lagen. Kunt u daar iets meer over vertellen?

“De eerste laag van de huid is het stratum corneum. Deze laag staat conceptueel symbool voor het fysieke niveau: het lijf. Op lijfniveau ervaart iemand jeuk of pijn van de huid. Hierbij speelt inflammatie een rol.”

“De tweede laag is de epidermis. Deze staat symbool voor het mentale niveau, ofwel de gedachtes. Patiënten willen vaak een ‘dader’ aanwijzen voor hun huidprobleem, zoals een allergie. Soms is er een dader, maar vaak niet. Dan helpt die gedachte hen niet verder. Op het moment dat ik die gedachte met ze herschrijf en hen laat inzien dat er geen externe dader is, worden zij zelf eigenaar van het proces. Mensen komen dan in een soort rouw. Eerst ervaren zij vaak ontkenning. Daarna kunnen emoties als boosheid, angst en verdriet opkomen. Dit proces komt overeen met de rouwcurve van Kübler-Ross.”

“De derde laag van de huid, de dermis, symboliseert emoties. Dit is ook letterlijk de laag van de huid waar het gevoel zich bevindt, in de vorm van zenuwen die gevoel en aanraking registreren, en daarnaast zitten daar de bloedvaten. Als ik als arts emoties bij een patiënt negeer is het alsof mijn patiënt en ik op twee verschillende planeten zijn. Ik ga dan hard werken om de patiënt te overtuigen van het belang van mijn oplossing, een fysieke therapie. Ondertussen zit de patiënt in een emotie, en staat daardoor vaak niet open voor oplossingen. Als eventuele boosheid, angst en/of verdriet aangeraakt worden, kan iemand dat doorvoelen. Daarna kan hij of zij weer ontspannen en open staan voor nieuwe ideeën en oplossingen.”

“Tot slot symboliseert de vierde laag van de huid, de subcutis, de energie. Net zoals emoties onderdrukt of uit balans kunnen zijn, kan dit ook gebeuren met energie. Als er op de ene plaats in het lichaam te veel energie is, zoals bij een ontstoken huid, is er op een andere plaats meestal een blokkade van energie. Deze blokkade betreft vaak iemands verstopte talenten of verlangens. Het is waardevol om, naast het huidprobleem, ook hiernaar te kijken.”

“Als mensen hun emoties mogen doorvoelen, knapt hun fysieke huidprobleem ook vaak op”

Moeten mensen hun leven radicaal omgooien als de emoties en energieblokkades eenmaal zijn blootgelegd?

“Nee. Vaak geeft het al een enorme bevrijding om de emoties te doorleven en te zien waar de energie-ophoping of -blokkade zit. Het huidprobleem kan daarbij de richtingaanwijzer zijn om een stuk van je eigen potentieel te openen.”

Was het voor u een openbaring om op deze manier naar de huidlagen te kijken?

“Absoluut! Als dermatoloog heb ik jarenlang naar de huid gekeken, maar vooral op het niveau van cellen en ontstekingsfactoren. Ik zag de symboliek van de verschillende lagen en het belang van onderdrukte emoties niet. Toen ik mij dat eenmaal realiseerde was het ‘all in my face’. Als mensen hun emoties mogen doorvoelen, knapt hun fysieke huidprobleem ook vaak op. Of in ieder geval voelen ze zich figuurlijk weer beter in hun vel.”

Referentie: https://www.willemijnbos.nl/.

Lees meer over:


Voor u geselecteerde artikelen

Aandacht voor sterven

Rozemarijn van Bruchem-Visser pleit voor meer aandacht voor het stervensproces van de patiënt vanuit de zorgverlener. “Het ontbreekt vaak aan kennis over de praktische aspecten. Dat maakt het lastig om het gesprek te openen voor veel zorgverleners.”

Taalbarrière en geen tolk? Geen passende zorg

“Sinds het ministerie van VWS in 2012 de subsidie voor landelijke tolkendiensten stopte zien we veel onwenselijke situaties. Zo kunnen we geen passende zorg bieden”, vertelt jeugdarts Petra de Jong. Ze zet zich in voor de campagne ‘Tolken terug in de zorg, alstublieft’.

Casus: man met veranderd defatiepatroon, krampen en borborygmi

Een man wordt gestuurd in verband met een veranderd defecatiepatroon, met krampen en borborygmi. Er is geen bloedverlies. De eetlust is normaal en er is geen gewichtsverlies. Wat is uw diagnose?

Een dokter is geen monteur

Pieter Barnhoorn pleit voor bezielde en bezielende zorg, waarbij contact met de patiënt centraal staat. Zijn visie overstijgt het traditionele biomedische model: “Waarom moet alles efficiënt en onpersoonlijk? Dat is toch niet de reden waarom mensen de zorg in gaan?”

Casus: patiënt met veel jeuk

U ziet een zestienjarige patiënte met veel jeuk en een blanco voorgeschiedenis. Patiënte krijgt een corticosteroïd van de huisarts, maar dat helpt niet. Wat is uw diagnose?

Voer een open gesprek na diagnose dementie

Judith Meijers wil standaard een open gesprek over wensen en grenzen met mensen die net de diagnose dementie hebben gekregen. “Zorgprofessionals die deze gesprekken voeren, vertelden dat ze meer voldoening uit hun werk halen.”

Casus: man met bloedverlies per anum

Een man van 67 jaar komt omdat hij helder rood bloedverlies per anum heeft. Er zijn geen andere klachten, de eetlust is goed, hij is niet afgevallen. De familie anamnese is niet bijdragend. Wat is uw diagnose?

Familie­gesprekken op de IC: zo kan het morgen beter

Artsen kunnen familieleden van IC-patiënten beter betrekken als ze inspelen op hun wensen, concludeerde Aranka Akkermans. Hiervoor geeft ze concrete handvatten. “Artsen vullen intuïtief zelf in hoe de naasten betrokken willen worden.”

‘Practice what you preach’

Huisarts Chris Otten geeft praktische tips om leefstijl en preventie meer aandacht in de spreekkamer te geven. Wat werkt en wat beslist niet? “Ik máák tijd voor een leefstijlgesprek. Desnoods laat ik er mijn spreekuur voor uitlopen.”

‘Niet behandelen is ook een optie’

Existentieel behandelen gaat ervan uit dat een patiënt pas een weloverwogen beslissing kan maken als hij álle gevolgen kent. Tatjana Seute onderzoekt hoe dit het beste ingezet kan worden in de praktijk. “Het is belangrijk dat je als arts weet wie je tegenover je hebt.”