Dr. De Jong-Van Kempen en collega’s roepen artsen op de COVID19kindcheck te doen

mm
Gerben Stolk
Redactioneel,
11 november 2020

Hoe gaat het met je in deze tijd? Krijg je les op school of volg je online onderwijs? En hoe is het bij jullie thuis? Met dit soort vragen kunnen kinder- en jeugdartsen tijdens het consult achterhalen welke invloed coronamaatregelen hebben op kinderen. Dr. Brita de Jong-Van Kempen en collega’s roepen artsen op de COVID19kindcheck te doen. “We moeten samen sterk staan, dus het is belangrijk dat kinderartsen ook aan de slag gaan met vragenlijsten.” 

Kinderen ontspringen voor een deel de coronadans omdat het virus bij hen tot weinig somatische klachten leidt. Maar dat betekent niet dat in hun zorg COVID-19 onbelicht mag blijven, vindt dr. De Jong-Van Kempen, kinder- en jeugdarts in het Medisch Centrum Leeuwarden.  

Kinder- en jeugdarts dr. Brita de Jong- Van Kempen

Consequenties 

“Onderzoeken in de eerste maanden na de corona-uitbraak hebben uitgewezen dat vooral de coronamaatregelen gevolgen hebben voor kinderen”, zegt De Jong-Van Kempen. “Die kunnen bijvoorbeeld consequenties hebben voor de mentale gezondheid en de veiligheid. Sommige kinderen raakten volledig uit beeld en verkeerden thuis in een zorgelijke situatie.” 

“Er zijn ook kinderen die opgroeien in een kwetsbare situatie. Hun ouders hebben bijvoorbeeld niet de faciliteiten om hun kinderen te ondersteunen” 

Stress 

Het valt toch wel mee? Kinderen zijn toch veerkrachtig? Dergelijke geluiden hoort De Jong-Van Kempen gelukkig ook. Zij zegt: “Dat verhaal klopt voor een gedeelte. Een grote groep kinderen is inderdaad veerkrachtig. Ze vinden het wel relaxed, hebben minder verplichtingen, hoeven zich minder te haasten en zeggen meer quality time te hebben met hun ouders. Maar er zijn ook kinderen die opgroeien in een kwetsbare situatie. Hun ouders hebben bijvoorbeeld niet de faciliteiten om hun kinderen te ondersteunen. Of er is thuis veel stress omdat een van de ouders is ontslagen en het gezin nu afhankelijk is van één salaris.” 

Gemis 

‘Stress’ is een woord dat De Jong-Van Kempen tegenwoordig vaak hoort tijdens consulten. “Kinderen en jongeren zeggen bijvoorbeeld stress te krijgen van de coronamaatregelen. Ze kunnen zichzelf niet meer zijn, missen de sociale contacten. Vaak zijn het kinderen en jongeren die van nature gevoeliger zijn voor stress en angst, of die al onder behandeling waren vanwege psychiatrische of psychosociale klachten.” 

“Ouders met een chronisch ziek kind maken zich zorgen – of ze hun kind bijvoorbeeld naar school kunnen laten gaan” 

Ouders 

De Jong-Van Kempen betrekt ook ouders in dit verhaal. “Ik zie bijvoorbeeld mensen die sinds kort een baby hebben. Opvoeden, dat is iets wat je moet leren, dat is een ontdekkingstocht, want hoe werkt dat nu allemaal precies met een baby? Vóór corona zouden ouders allerlei gevraagde en ongevraagde adviezen hebben gekregen van familieleden en vrienden die op bezoek kwamen. Dat is er nu een stuk minder. De moeder die kon vertellen over ervaringen met haar eigen kinderen, kan in coronatijd opeens een kwetsbaar geval zijn. Kortom, jonge ouders zijn meer op zichzelf aangewezen. Hetzelfde zien we bij ouders met een chronisch ziek kind. Die maken zich zorgen, of ze hun kind bijvoorbeeld naar school kunnen laten gaan.” 

Zicht op problemen 

Gezien hun ervaringen tijdens de eerste golf roepen De Jong-Van Kempen en collega-kinder- en jeugdartsen andere dokters op gedurende elk consult na te gaan welke gevolgen kinderen ondervinden van coronamaatregelen. Zo krijgen dokters eerder zicht op (kwetsbare) kinderen met lichamelijke en psychische problemen en kan de juiste ondersteuning worden ingezet. De kinder- en jeugdartsen hebben hiervoor een vragenlijst ontwikkeld die tijdens het gesprek kan dienen als leidraad: de COVID19kindcheck

De Jong-Van Kempen: “Ik probeer altijd het rijtje ‘stemming, school, thuis’ uit te vragen. Eerst zeg ik: hoe gaat het met je? Daarna: hoe is het op school? Ga je naar school of krijg je vooral online les? Vervolgens: en hoe is het thuis? En tot slot: wat weet je van het virus en wat doet het met jou en je familie? Als ik merk dat de coronatijd impact heeft op het kind, kan ik besluiten het gesprek over de eigenlijk klacht even uit te stellen.” 

Ondersteuning 

“Samen kunnen we ervoor zorgen dat kinderen de hulp krijgen die ze nodig hebben”, vervolgt De Jong-Van Kempen. “Dat is mogelijk door oog te hebben voor de problematiek, ons te realiseren dat de gevolgen voor bepaalde groepen groot kunnen zijn én mensen te attenderen op ondersteuningsmogelijkheden.” Ze concretiseert: “Zeker in deze tijd zijn er veel mooie initiatieven voor kwetsbare groepen. Wijs een stressvolle ouder bijvoorbeeld op ‘Tips voor ouders met zorgen over geld’ op de coronapagina’s van het Nederlands Jeugdinstituut. Ook informatie van het Crisisfonds voor kwetsbare kinderen thuis is nuttig.” 

“Normaal gesproken neemt de jeugdarts die algemene vragenlijsten door met kinderen. Maar veel jeugdartsen worden op dit moment bij GGD’en ingezet voor coronazorg” 

RS-virusgolf 

De COVID19kindcheck wordt ondersteund door zowel de Nederlandse Vereniging voor Kindergeneeskunde als de Artsen Jeugdgezondheidszorg Nederland. Over de rol van kinder- en jeugdartsen in coronatijd zegt De Jong-Van Kempen: “Normaal gesproken is het de jeugdarts die algemene vragenlijsten doorneemt met kinderen. Maar veel jeugdartsen worden op dit moment bij GGD’en ingezet voor coronazorg. We moeten samen sterk staan, dus het is belangrijk dat kinderartsen ook aan de slag gaan met vragenlijsten. En over kinderartsen gesproken: aan hen wordt eveneens gevraagd COVID-19-zorg te leveren. Maar vergeet niet dat met het winterseizoen ook de RS-virusgolf nadert en dat er voldoende kinderartsen beschikbaar moeten zijn voor deze jaarlijkse ‘kleine pandemie’.” 

, , , , ,
Deel dit artikel