Dr. Kooper: ‘Reuktraining na COVID-19-infectie kan herstel reuk bevorderen’

Plotseling reuk- of smaakverlies kan duiden op een COVID-19-infectie. Het is dan raadzaam dat de persoon in kwestie een coronatest doet. Maar hoe zit het met het herstel van reuk en smaak als iemand daadwerkelijk besmet is of de ziekte achter de rug heeft? Over reuk zegt KNO-arts dr. Dick Kooper uit Reinier de Graaf: “Ik raad iedereen reuktraining aan om het proces te bevorderen.” 

Vijftien jaar geleden, COVID-19 was nog een onbekend fenomeen, zette KNO-arts dr. Dick Kooper een Reukpolikliniek op in Reinier de Graaf. “Sindsdien zie ik patiënten met de meest uiteenlopende vormen van een reukstoornis”, vertelt hij. “Ik doe onderzoek naar de aard en oorzaak en ik stel een behandelplan op. Een gedeelte van de patiënten heeft ook een smaakstoornis, maar de twee gaan niet per definitie samen. Zo zijn er mensen met een smaakstoornis bij wie de reuk volkomen in orde is. Uiteindelijk zijn het twee verschillende takken van sport.” 

Op de kaart 

Sinds corona zijn intrede heeft gedaan in ons leven, ziet Kooper veel mensen bij wie het reukvermogen is aangedaan door het COVID-19-virus. In algemene zin zegt hij: “We kunnen zeker stellen dat corona het thema reukverlies op de kaart heeft gezet. Er wordt aandacht aan besteed in wetenschappelijk literatuur en in de ‘lekenpers’. Patiëntvereniging Reuksmaakstoornis.nl heeft ook een aparte webpagina gemaakt over reuk- en smaakverlies na COVID-19.”  

“Hoe jong onze kennis nog is, we kunnen al wel zeggen dat er een klassiek verhaal is: de patiënt is zijn reuk volledig kwijt” 

Volledig kwijt 

We lezen en ervaren het elke dag: de gevolgen en grillen van COVID-19 zijn nog lang niet allemaal bekend. In de toekomst zal meer duidelijkheid moeten ontstaan. Desondanks: wat zijn Koopers ervaringen tot dusver met (voormalige) coronapatiënten die een reukstoornis hebben? “Ik onderscheid twee groepen”, vertelt hij. “Er zijn patiënten die behalve met een reukstoornis ook met andere klachten kampen, zoals een verkoudheid, verstopte neus, neusloop of koorts. De andere groep heeft uitsluitend een reukstoornis. Hoe jong onze kennis nog is, we kunnen al wel zeggen dat er een klassiek verhaal is: de patiënt is zijn reuk volledig kwijt. Bij sommigen gebeurt dat bij wijze van spreken van het ene op het andere moment. Anderen komen er later achter. Huisgenoten zeggen bijvoorbeeld dat ze een bepaalde geur ruiken, terwijl de persoon zelf de geur niet waarneemt.” 

“87 procent van de onderzoeksdeelnemers rapporteerde zes maanden na de besmetting de reuk terug te hebben” 

Parosmie 

De meeste patiënten krijgen hun reukvermogen uiteindelijk volledig terug, zo is bekend uit wetenschappelijk literatuur. Kooper heeft dezelfde conclusie getrokken. “Wij hebben een kleinschalig onderzoek verricht onder voormalige COVID-19-patiënten die door een huisarts in Delft waren gezien en voormalige patiënten die opgenomen waren geweest in ons ziekenhuis. 87 procent van de onderzoeksdeelnemers rapporteerde zes maanden na de besmetting de reuk terug te hebben.” 

Het onderzoek wees ook uit dat bijna negen procent van de ex-patiënten na een half jaar kampte met parosmie; de geur wordt dan met dezelfde intensiteit waargenomen als voorheen, maar wordt op een andere manier geregistreerd. Kooper: “Soms vindt men dan iets vies ruiken. Koffie bijvoorbeeld. Of parfum. Koffie wordt vaak als chemisch ervaren, en patiënten vinden hun eigen ontlasting soms anders ruiken ” 

“We weten wel al jaren dat reuktraining een positieve werking heeft bij andere virusinfecties die een reukstoornis geven, zoals het influenzavirus” 

‘Fysiotherapie’ van de reuk  

De KNO-arts heeft een algemeen advies; een advies dat zowel geldt voor personen met parsosmie als voor de veel grotere groep mensen die geen last heeft van parosmie, maar bij wie het herstel reukvermogen na COVID-19 slechts langzaam terugkeert. Denk bijvoorbeeld aan iemand die na drie maanden nog maar de helft van zijn reukvermogen heeft. Kooper: “Reuktraining is altijd een goed idee. Zo’n training is mogelijk op een eenvoudige manier: zeg tegen de patiënt dat hij twee keer per dag aan iets moet ruiken dat een bekende geur heeft. Bijvoorbeeld koffie, een banaan, chocolade, knoflook of bepaalde kruiden. Bij www.kno-winkel.nl zijn ook standaardgeuren te koop om mee te trainen. Ik noem reuktraining altijd ‘fysiotherapie van de reuk’: je stimuleert het herstel.” 

Er is nog geen wetenschappelijk bewijs dat reuktraining effect heeft op het herstelproces na COVID-19. Kooper: “Daar is het te vroeg voor. We weten wel al jaren dat reuktraining een positieve werking heeft bij andere virusinfecties die een reukstoornis geven, zoals het influenzavirus. Daarom zeg ik bij corona: baat het niet, dan schaadt het niet.” 

Lees meer over: