Dr. Meesters: ‘Begin zelf het gesprek over diabetes en ramadan’

Voor mensen met diabetes en hun behandelaars kan de ramadan een lastige tijd zijn. Om hen te ondersteunen, ontwikkelde de Nederlandse Diabetes Federatie een toolkit vol informatie en handvatten. Internist dr. Eelco Meesters was betrokken bij de totstandkoming daarvan. 

Zo’n 900.000 mensen doen in Nederland mee aan het vasten tijdens de ramadan, van 23 april tot 23 mei 2020. Wie gezondheidsproblemen heeft, bijvoorbeeld diabetes, heeft definitieve dispensatie. Toch neemt een groot deel van de praktiserende moslims liefst wel deel aan de vastenmaand. “De toolkit bevat praktische handvatten voor zowel patiënt als huisarts, praktijkondersteuner of diabetesverpleegkundige”, licht internist dr. Eelco Meesters toe. “Het is een belangrijk onderwerp om met je patiënt over in gesprek te raken. Uit onderzoek blijkt dat het aantal complicaties, zoals ziekenhuisopnames door medicatiegebruik tijdens de vastenmaand, afneemt als behandelaars en patiënt voorafgaand aan de ramadan over deelname gesproken hebben.” 

“Wacht niet af of de diabetespatiënt zelf over de vastenperiode begint” 

Aankaarten 

De awareness over diabetes en de ramadan is onder zorgverleners de afgelopen vijftien jaar flink toegenomen, aldus Meesters. “Voor die tijd was het nog een ondoorzichtig gebied. Als we het als behandelaar al ter sprake brachten, gaven we hapsnap-informatie die we ergens gelezen hadden. Nu, zeker met de toolkit, kunnen we patiënten eenduidig en op begrijpelijke wijze inlichten over wat hun deelname aan het vasten betekent voor hun medicatiegebruik en de effecten op hun gezondheid. Zeker in steden als Amsterdam en Den Haag, waar artsen een grote moslimpopulatie in hun patiëntenbestand hebben, is het al lang niet meer obscuur om het gesprek over vasten tijdens de ramadan te openen. En dat is ook meteen mijn advies aan alle artsen en verpleegkundigen: kaart het onderwerp zelf aan, wacht niet af of de patiënt erover begint.” 

“Het is aan artsen om een medische inschatting te maken over hoe verantwoord het voor iedere individuele diabetespatiënt is om te vasten” 

Medicijngebruik 

De toolkit helpt arts en verpleegkundige om het gesprek te voeren, zowel inhoudelijk als praktisch. Naast basale achtergrondinformatie over de plaats van de ramadan in de religie en de regels die erbij horen, bevat de toolkit een medicatiekaart, eetadviezen en behandeladviezen voor artsen. “Het is als behandelaar heel prettig als je niet bent overgeleverd aan de kennis van de patiënt, die al dan niet kloppend is. Het is aan ons om een medische inschatting te maken over hoe verantwoord het voor iedere individuele patiënt is om te vasten.

“Als vasten niet verantwoord is, bijvoorbeeld bij gecompliceerde diabetes, dan is het aan jou om de patiënt daarvan te overtuigen” 

Kan het, dan helpt de medicatiekaart bij het aanpassen van het medicijngebruik op ieder dagdeel van de vastenmaand. Is het jouw inschatting dat vasten niet verantwoord is, bijvoorbeeld bij gecompliceerde diabetes, dan is het aan jou om de patiënt daarvan te overtuigen. Mijn ervaring is dat dat geen lastige gesprekken zijn; patiënten nemen medische argumenten om niet te vasten vaak echt wel van je aan.” 

Lees meer over: