Dr. Peters: ‘Ex-COVID-patiënten vaak onzeker over eventuele schade, en blij dat uitvoerig naar de organen wordt gekeken’

Wie had begin 2020 kunnen bedenken dat nog geen half jaar later het fenomeen ‘Post-COVID-polikliniek’ zijn intrede zou hebben gedaan in een aantal Nederlandse ziekenhuizen? Toch is dat precies wat is gebeurd. Noordwest Ziekenhuisgroep heeft zelfs een zeer uitgebreide poli. Als het nodig is, kunnen ex-coronapatiënten rekenen op de aandacht van vier specialismen: longgeneeskunde, interne geneeskunde, revalidatiegeneeskunde en medische psychologie. 

Vermoeidheid, concentratieverlies, kortademigheid, minder kracht. Corona mag dan nog door veel vraagtekens omgeven zijn, het is zo langzamerhand wel duidelijk dat iemand niet meteen een hoofdstuk afsluit wanneer hij na een verblijf vanwege COVID-19 het ziekenhuis mag verlaten. “Er blijkt een grote behoefte aan continuïteit van zorg te zijn na het ontslag”, zegt longarts dr. Liesbeth Peters. “Dat was voor ons de reden begin mei een Post-COVID-polikliniek op te zetten. Ex-patiënten, maar ook zorgverleners, verkeren vaak in onzekerheid over het beloop in de periode ná corona. Er zijn nog veel vragen.” 

“We hebben besloten iedereen zes tot acht weken na ontslag uit te nodigen voor een bezoek aan de Post-COVID-poli” 

Grote animo 

Noordwest Ziekenhuisgroep, met locaties in Alkmaar en Den Helder, nam tot dusver ongeveer 500 mensen met corona op. Plusminus vijftig van hen kwamen terecht op de Intensive Care. Revalidatiearts dr. Esther Horstmann: “We hebben besloten iedereen zes tot acht weken na ontslag uit te nodigen voor een bezoek aan de Post-COVID-poli. Maar de animo blijkt groter te zijn. Huisartsen verwijzen patiënten die thuis een corona-infectie hebben doorgemaakt en dus geen ziekenhuisopname achter de rug hebben.” 

“Huisartsen verwijzen patiënten die thuis een corona-infectie hebben doorgemaakt en dus geen ziekenhuisopname achter de rug hebben” 

Hoofdbehandelaar 

De gloednieuwe polikliniek hanteert de richtlijnen van de Federatie Medisch Specialisten: de Leidraad Nazorg voor patiënten met COVID-19 en de Leidraad Nazorg voor IC-patiënten met COVID-19. Hoe werkt het verder? Peters: “Het hangt ervan af wie de hoofdbehandelaar is geweest: een internist of longarts. Als het een internist was, word je op de poli door een internist gezien en bespreek je later een aantal uitslagen met de longarts. En als een longarts de hoofdbehandelaar was, gaat het andersom. Stel, de longarts was de hoofdbehandelaar. Dan volgen op de poli onder meer een longfoto, longfunctietest, hartfilmpje, bloeddrukmeting en zuurstofmeting. Verder wordt bijvoorbeeld gekeken naar de leverwaarden, cholesterolwaarden en ontstekingswaarden. We kijken ook of er in het bloed antistoffen tegen COVID-19 zijn.” Horstmann: “Verder worden de hormoonsystemen uitgebreid bekeken. Hoe staat het ervoor met de Hypothalamus-hypofyse-bijnier-as, de Hypothalamus-hypofyse-bijnier-as en de geslachtshormonen?” 

“Stel, de longarts was de hoofdbehandelaar. Dan volgen op de poli onder meer een longfoto, longfunctietest, hartfilmpje, bloeddrukmeting en zuurstofmeting” 

Blijven monitoren 

Uit het verhaal van Peters en Horstmann komt naar voren dat de Post-COVID-polikliniek bepaald geen overbodige luxe is. Laatstgenoemde: “Van voormalige IC-patiënten is bekend dat ze over het algemeen nazorg nodig hebben. Maar onze ervaring is dat het ook bij de overgrote meerderheid van de niet op een IC opgenomen ex-patiënten zaak is te blijven monitoren.” 

“Onze ervaring is dat het ook bij de overgrote meerderheid van de niet op een IC opgenomen ex-patiënten zaak is te blijven monitoren” 

Trauma verwerken 

De bevindingen op de polikliniek maken duidelijk óf er nazorg nodig is en, zo ja, welke. Horstmann: “Soms wordt besloten revalidatiegeneeskunde of medische psychologie in te zetten – of beide. Zeker bij voormalige IC-patiënten kan het noodzakelijk zijn dat ze onder begeleiding van een revalidatiearts bijvoorbeeld werken aan krachtsherstel en dat een medisch psycholoog helpt de traumatische ervaringen te verwerken en nachtmerries tegen te gaan.” 

“Onderschat niet de eenzaamheid onder veel ex-patiënten. Veel mensen mijden personen die besmet zijn geweest met COVID-19” 

Gezien en gehoord 

Hoe reageren de bezoekers van de polikliniek? Peters: “Zij stellen de aandacht op prijs. Ze zijn dikwijls onzeker over de schade nú en de eventuele schade op de langere termijn. Dan ben je blij als uitvoerig naar je organen wordt gekeken. Bovendien voelt menigeen zich gezien en gehoord op de poli. Onderschat niet de eenzaamheid onder veel ex-patiënten. Veel mensen mijden personen die besmet zijn geweest met COVID-19. Ze zijn bang. Wij horen soms zelfs dat familie niet op bezoek durft te komen.” 

Lees meer over: