‘Elke millimeter die je kunt sparen, telt’

Hoe langer de plasbuis na een prostatectomie, hoe kleiner de kans op incontinentie. Dat ontdekte Alexander Beulens, die eind juni promoveerde aan de Vrije Universiteit in Amsterdam. Met zijn bevindingen heeft Beulens de eerste steen gelegd voor betere uitkomsten bij een prostaatverwijdering.

In zijn studie ontrafelt Beulens de relatie tussen operatievaardigheden en patiëntenuitkomsten bij robotgeassisteerde prostatectomie. Hij laat zien hoe videoanalyse robotchirurgie in de urologie naar een hoger plan kan tillen. Voor zijn onderzoek bestudeerde hij zelf vele video-opnames van prostatectomie-operaties. “Ik heb tientallen video’s vijf of zes keer achter elkaar bekeken. Dat zijn opnames van zo’n drie uur per stuk, want zo lang duurt zo’n operatie. Een enorme klus!”

Impotentie

Na een prostaatverwijdering is er kans op impotentie en incontinentie. Voor verbetering van die impotentie geeft Beulens’ studie geen vingerwijzingen. “Ik heb daar wel onderzoek naar gedaan, maar dat leverde weinig nieuwe informatie op”, vertelt hij. “Bij impotentie zijn er een aantal open deuren. Zo weten we dat een patiënt impotent is als je de neurovasculaire bundel verwijdert. Maar welke andere factoren eventueel een rol spelen, heb ik in dit onderzoek niet kunnen specificeren. In vervolgonderzoek testen we of de computer de videoanalyse kan doen met behulp van kunstmatige intelligentie. We kunnen dan meer in detail gaan kijken, onder andere naar de precieze factoren die leiden tot impotentie.”

Lengte plasbuis

De lengte van het stukje plasbuis dat na een prostaatverwijdering achterblijft, was tijdens Beulens’ onderzoek beter te kwantificeren. En daar zag hij iets belangrijks: hoe langer de plasbuis na de operatie is, hoe kleiner de kans op incontinentie. “Het is vooral belangrijk het stukje plasbuis dat vóór de bekkenbodem ligt, wat langer te houden. Bij continente mannen heeft de plasbuis een gemiddelde lengte van 12,94 millimeter, terwijl dat bij incontinente mannen 10,50 millimeter is. Die 2,44 millimeter maken een groot verschil. Elke millimeter die je kunt sparen, telt.”

 “Als we in een grote populatie tot dezelfde bevindingen komen, gaan er deuren open voor operateurs”

Vervolgonderzoek

In zijn studie includeerde Beulens 50 patiënten. “In het vervolgonderzoek dat nu loopt, kijken we of we in een grote populatie tot dezelfde bevindingen komen. Als dat zo is, gaan er deuren open voor operateurs. Er wordt momenteel namelijk een systeem ontwikkeld dat met behulp van kunstmatige intelligentie de urethra automatisch meet.” Drie mensen werken aan de ontwikkeling van dat systeem: Joris de Nijs (Master student Technische universiteit Eindhoven), Fons van der Sommen (universitair hoofddocent aan de Technische Universiteit Eindhoven) en Willem Brinkman (uroloog bij het UMC Utrecht). De eerste resultaten zijn volgens Beulens veelbelovend. Ze worden binnenkort gepubliceerd.

Switch

Hoewel Beulens nog steeds in de ‘we’-vorm praat, heeft hij in het vervolgonderzoek alleen nog een adviserende rol. Door post-covid lukte het hem niet meer de lange dagen in het ziekenhuis te maken voor de specialisatie urologie. Voor hem reden om de switch te maken naar arts-assistent in opleiding tot specialist Ouderengeneeskunde in een verpleeghuis. En hoewel hij inmiddels volledig is hersteld van post-covid, blijft hij bij zijn nieuwe specialisatie. “Het is een mooi vak, waar je de tijd hebt om het leven van oudere mensen elke dag een beetje mooier te maken.”

“Ik vind het een mooie ontwikkeling dat de centra samenwerken om prostatectomie te verbeteren”

Samenwerking

Het neemt niet weg dat Beulens geïnteresseerd blijft in de urologie. Hij voerde zijn onderzoek uit bij het Nivel, in samenwerking met het Antoni van Leeuwenhoek ziekenhuis, het Catharina Ziekenhuis, het Canisius Wilhelmina Ziekenhuis, het Erasmus MC en Maastricht University. Die centra zijn ook betrokken bij het vervolgonderzoek. “Ik vind het een mooie ontwikkeling dat de centra samenwerken om de resultaten van prostatectomie op nationaal niveau te verbeteren. Op die manier kunnen we komen tot de beste uitkomst voor de patiënt.”

Referentie:
1. Beulens AJW. The training and assessment of surgical skills in robot assisted surgery. 2023. 420 p. doi: 10.5463/thesis.33

Lees meer over: