Felle reacties op Alliantie Rookvrij: ‘Terecht dat De Kanter en Dekker activistisch zijn’

mm
Frank van Wijck
Redactioneel,
28 maart 2019

Alliantie Nederland Rookvrij heeft longartsen Wanda de Kanter en Pauline Dekker de deur gewezen vanwege hun activistische toon tegen Jolanda Sap als voorzitter van de gespreksgroep tabakspreventie (Sap zou de tabaksparagraaf in het Nationaal Preventieakkoord voorbereiden). Dit terwijl Sap ook commissaris is van KPMG, die onderzoeken heeft uitgevoerd in opdracht van de tabaksindustrie. De breuk is bij verschillende partijen in de medische wereld verkeerd gevallen. Ook staatsecretaris Paul Blokhuis heeft laten weten dat hij gesprekken blijft voeren met De Kanter voor zijn radicalere antirookbeleid.

Dermatoloog en bestuurder van Ksyos Leonard Witkamp was de eerste die zijn standpunt bepaalde over het bericht dat Alliantie Nederland Rookvrij de Stichting Rookpreventie Jeugd van longartsen Wanda de Kanter en Pauline Dekker de deur had gewezen. Hij zegde zijn lidmaatschap van de Alliantie op. In EenVandaag voegde hij hieraan toe dat de actie van Alliantie Nederland Rookvrij een wake-up call moest zijn voor VWS. Dat was het duidelijk ook voor staatssecretaris Paul Blokhuis, want hij liet via een interview in Trouw direct weten dat De Kanter een geziene gast blijft op het ministerie van volksgezondheid. Direct de dag na de bekendmaking van de breuk zou zij al op het ministerie zijn om haar missie, een radicaler (anti)rookbeleid, toe te lichten. “Daar zien wij erg naar uit”, stelde Blokhuis onomwonden. Hij heeft nooit onder stoelen of banken gestoken dat hij vindt dat het radicale geluid van De Kanter en Dekker past bij de ‘oorlog’ die hij uitriep tegen het roken.

Consequenties

Hiermee is een bijzondere situatie ontstaan, die de vraag opwerpt of Alliantie Nederland Rookvrij vooraf voldoende oog heeft gehad voor de consequentie van de beslissing om Stichting Rookpreventie Jeugd aan de kant te zetten. De Alliantie zegt dit te hebben gedaan omdat de twee in hun strijd tegen het roken een te activistische toon aanslaan. Directe aanleiding vormde de publicatie een artikel op www.tabaknee.nl, een uitgave van de Stichting Rookpreventie Jeugd. Hierin werd het ministerie van VWS opgeroepen om Jolanda Sap terug te trekken als voorzitter van de gespreksgroep tabakspreventie, die de tabaksparagraaf in het Nationaal Preventieakkoord moest voorbereiden. Sap is sinds 2015 ook commissaris van KPMG, dat onderzoeken heeft uitgevoerd in opdracht van de tabaksindustrie. KWF Kankerbestrijding, een van de initiatiefnemers van Alliantie Nederland Rookvrij, stond erop dat het artikel zou worden verwijderd, omdat dit haar inbreng in het Preventieakkoord kon schaden. De weigering om dit te doen leidde tot stopzetting van de subsidie aan TabakNee en nu dus tot de breuk met Stichting Rookpreventie Jeugd.

Verkeerde keelgat

Deze laatste beslissing is veel partijen in de medische wereld in het verkeerde keelgat geschoten. Naast Witkamp ook longarts Sander de Hosson bijvoorbeeld. Op LinkedIn trok hij fel van leer tegen KWF: “Schoon je organisatie op (gooi de bestuurders eruit die deze misser maakten) en toon lef.” Ook het Antoni van Leeuwenhoek Ziekenhuis koos op zijn website duidelijk stelling voor De Kanter en Dekker. NTvG-voorzitter Dink Legemate (hoofd chirurgie van Amsterdam UMC) noemde de stap van Alliantie Nederland Rookvrij in Nieuwsuur “onbegrijpelijk en totaal onverwacht”. Hij zei het terecht te vinden dat De Kanter en Dekker activistisch zijn en sprak de verwachting uit dat meer organisaties uit de Alliantie zullen stappen als deze niet terugkomt op haar beslissing. De Kanter zei in dezelfde uitzending niets liever te willen dan terugkeren in de Alliantie. Ze verklaarde de activistische houding van Dekker en zichzelf met de woorden: “Elk jaar dat je wacht met bewezen effectieve maatregelen zijn er weer 20.000 doden.” Tijdens een bijeenkomst van VvAA een dag later riepen zij en Dekker op tot oprichting van een antirook-alliantie van medici.

Deel dit artikel