Gedroogde witlofwortel ter preventie van diabetes mellitus type 2

Steeds meer mensen in Nederland hebben overgewicht of obesitas. Gerelateerde aandoeningen, zoals hart- en vaatziekten en diabetes mellitus type 2, belasten hierdoor in toenemende mate onze gezondheidszorg. Hoogleraar Humane Biologie Ellen Blaak (Maastricht University) verrichtte onlangs een gerandomiseerde, placebogecontroleerde studie naar de gezondheidsvoordelen van suppletie met gedroogde witlofwortel bij mensen met een verhoogd risico op diabetes mellitus type 2. “Inname van deze vezels is een goede aanvullende preventiestrategie.”

Uit eerder onderzoek van Blaak bleek dat niet alle vezels dezelfde gezondheidsvoordelen bieden. “Bij de fermentatie van vezels komen vetzuren met een korte keten vrij die een gunstig effect hebben op de stofwisseling”, vertelt ze. “Als deze vetzuren worden toegediend in het laatste deel van de dikke darm, zien we de meest uitgesproken gezondheidsvoordelen: een hoger energieverbruik, meer vetverbranding en minder laaggradige inflammatie. Gedroogde witlofwortel is een unieke vezelvorm, omdat de celwandstructuur van witlofwortel heel lang intact blijft. Hierdoor fermenteert deze vezel pas aan het eind van de dikke darm, wat volgens onze hypothese gezondheidsvoordelen oplevert.”

Gedroogde witlofwortel

Om deze hypothese te toetsen, zetten Blaak en collega’s een 12 weken durende gerandomiseerde, placebogecontroleerde studie op. Deelnemers hadden een verhoogd risico om diabetes mellitus type 2 te ontwikkelen: ze waren insulineresistent en/of hadden prediabetes. Deelnemers die werden toegewezen aan de interventiegroep kregen gedroogde witlofwortel als voedingssupplement, terwijl deelnemers in de controlegroep een rijstachtig placebosupplement kregen. Verder handhaafden alle deelnemers hun normale, isocalorische voedingspatroon, zodat er geen sprake was van veranderingen in het lichaamsgewicht.

“Voor en na de studieperiode hebben we veel metingen gedaan”, legt Blaak uit. “Zo hebben we tot in detail de lichaamssamenstelling van de deelnemers geanalyseerd. Daarnaast hebben we onder andere de werking van insuline op verschillende weefsels vastgesteld, de samenstelling van de darmbacteriën gemeten, en gekeken naar de vorming van korte-ketenvetzuren, leververvetting, inflammatoire markers en de stofwisseling in het vetweefsel.” “We vermoeden dat de distale fermentatie van gedroogde witlofwortel leidt tot veranderingen in de samenstelling van de darmbacteriën”

Metabole verbeteringen

Aan het eind van de studie zagen de onderzoekers dat de insulinegevoeligheid verbeterd was in de interventiegroep ten opzichte van de controlegroep. “En de deelnemers die witlofwortel kregen hadden minder triglyceriden in hun bloed. Dat is gunstig, want veel circulerende triglyceriden is een belangrijke risicofactor voor hart- en vaatziekten. Ook hadden de deelnemers in de interventiegroep minder leververvetting.” Daarnaast zag Blaak een opmerkelijke afname in de grootte van de vetcellen van deelnemers die witlofwortel kregen. “Dat is best bijzonder, en zien we normaal gesproken alleen bij mensen die veel gewicht verliezen. Daar was bij de deelnemers in de interventiegroep geen sprake van.”

De oorzaak van de metabole verbeteringen ligt waarschijnlijk in het darmmicrobioom. Blaak: “De populatiegrootte van twee bacteriespecies nam sterk toe in de experimentele groep: Bifidobacterium en Anaerostipes. Bifidobacteriën zetten vezels om in lactaat en acetaat, en de Anaerostipes-species metaboliseert dit tot butyraat.” Deze bevindingen leidden tot nieuwe mechanistische inzichten. “We vermoeden dat de distale fermentatie van gedroogde witlofwortel leidt tot veranderingen in de samenstelling van de darmbacteriën. Die veranderingen spelen een belangrijke rol in de metabole verbeteringen die we in ons onderzoek zagen.”

“In gedroogde witlofwortel zit 80 g vezel per 100 g product, en dat is veel”

Aanvullende preventiestrategie

De Nederlandse voedingsrichtlijn raadt volwassenen aan om elke dag minstens 30 g vezels te consumeren. “Het merendeel van de mensen krijgt onvoldoende vezels binnen”, vertelt Blaak. “Natuurlijk horen vezels bij een gezond voedingspatroon, en blijft het belangrijk om mensen te adviseren om voldoende vezels binnen te krijgen. Bijvoorbeeld door zo veel mogelijk voor volkorenproducten te kiezen. Maar in de praktijk blijkt dit voor veel mensen lastig.”

Een supplement als gedroogde witlofwortel helpt om voldoende vezels binnen te krijgen. “In gedroogde witlofwortel zit 80 g vezel per 100 g product, en dat is veel”, legt Blaak uit. “Bovendien is het supplement relatief onbewerkt en bestaat het uit langzaam verteerbare vezels die was pas aan het einde van de dikke darm worden gefermenteerd. Gedroogde witlofwortel kan dus een mooie aanvulling zijn op huidige preventiestrategieën, met name bij mensen met een verhoogd risico op diabetes mellitus type 2 of hart- en vaatziekten. En gezien de groeiende groep mensen met deze gezondheidsproblemen, valt daar veel te winnen.”

Referentie: Omary L, Canfora EE, Puhlmann M, et al. Intrinsic chicory root fibers modulate colonic microbial butyrate-producing pathways and improve insulin sensitivity in individuals with obesity. Cell Rep Med. 2025;6(7):102237.

Lees meer over: