DOQ

Geen gunstig effect van ivermectine bij COVID-19

De behandeling met ivermectine verminderde niet het aantal ziekenhuisopnames vanwege progressie van COVID-19. Ook de noodzaak om poliklinische patiënten met vroege COVID-19 langdurig op de spoedeisende hulp te observeren, nam niet af bij behandeling met ivermectine. Deze resultaten van de TOGETHER-studie verschenen in NEJM.

Hoewel er vaccins beschikbaar zijn tegen SARS-CoV-2, zijn er wereldwijd grote uitdagingen wat betreft de productie en verdeling daarvan. Daarom blijft er behoefte aan goedkope, algemeen beschikbare en effectieve therapieën tegen COVID-19. Een aantrekkelijke mogelijkheid is om bestaande medicijnen, die algemeen verkrijgbaar zijn en met redelijk goed begrepen veiligheidsprofielen, te gebruiken voor deze nieuwe indicatie.  

Antiparasitair medicijn

Een medicijn dat veel belangstelling heeft gekregen, is ivermectine. Dit medicijn wordt meestal gebruikt als een antiparasitair medicijn. Ivermectine remt de chloridekanalen van wormparasieten en blijkt werkzaam te zijn voor de behandeling van onchocerciasis, strongyloidiasis en ectoparasitaire infectie, zoals schurft. De antivirale activiteit van ivermectine is in vitro onderzocht tegen een spectrum van virussen, waaronder SARS-CoV-1, hiv, dengue, Zika, gelekoorts en vogelgriep.
Er zijn meer dan 60 gerandomiseerde studies naar ivermectine voor de behandeling van COVID-19 geregistreerd. De bevindingen van maar liefst 31 klinische studies zijn inmiddels gerapporteerd, maar waren tegenstrijdig. Verschillende groepen interpreteren het bewijs anders. De meeste studies waren klein en van verschillende studies zijn de publicaties teruggetrokken vanwege bezorgdheid over de geloofwaardigheid.

TOGETHER-studie

In Brazilië is een gerandomiseerde, placebo-gecontroleerde, adaptieve platformstudie uitgevoerd, ‘TOGETHER’ genaamd. Het doel was evaluatie van de werkzaamheid van ivermectine ter preventie van progressie van COVID-19, waarbij een opname nodig was onder poliklinische patiënten met een SARS-CoV-2-infectie. In deze studie zijn verschillende interventies beoordeeld. In de huidige publicatie staan alleen de resultaten bij gebruik van ivermectine versus placebo.
Het primaire eindpunt was een samenstelling van ziekenhuisopnames als gevolg van COVID-19 binnen 28 dagen na randomisatie of een bezoek aan de spoedeisende hulp vanwege een klinische verslechtering van COVID-19, gedefinieerd als een observatieperiode van > 6 uur, binnen 28 dagen na randomisatie. Een primaire uitkomstmaat trad op bij 100 patiënten (14,7%) in de ivermectine-groep en bij 111 patiënten (16,3%) in de placebogroep. Dit komt neer op een relatief risico van 0,90 (95% BI: 0,70-1,16). Van de 211 gebeurtenissen met een primaire uitkomstmaat waren er 171 (81%) ziekenhuisopnames.

Bevestigd in aanvullende analyses

De bevindingen van aanvullende analyses waren vergelijkbaar met bovengenoemde primaire analyse. Zo werd in een gewijzigde intention-to-treat-analyse die alleen patiënten omvatte die ten minste één dosis ivermectine of placebo kregen, een relatief risico van 0,89 gevonden (95% BI: 0,69-1,15).
In een per -protocolanalyse die alleen patiënten omvatte die een volledige naleving van het toegewezen regime meldden, was het relatieve risico 0,94 (95% BI: 0,67-1,35). Er waren geen significante effecten van het gebruik van ivermectine op secundaire uitkomsten of bijwerkingen.

Conclusies

Deze studie toonde geen significant of klinisch relevant lager risico op een opname of op een langdurige observatie op de spoedeisende hulp bij behandeling met ivermectine in vergelijking met placebo. Ook op de secundaire uitkomsten had de behandeling met ivermectine geen belangrijke effecten.

Referenties: Reis G, Silva EASM, Silva DCM, et al. Investigators. Effect of Early Treatment with Ivermectin among Patients with Covid-19. N Engl J Med. 2022;386:1721-1731.

Lees meer over:


Voor u geselecteerde artikelen

Apothekers krijgen vergoeding voor therapietrouw­gesprekken

Therapietrouwgesprekken door apothekers worden in Noord-Limburg bij wijze van proef vergoed. Apotheker Erna Mombarg legt uit wat deze gesprekken opleveren. “Ik krijg uit het hele land van collega’s reacties: ‘Hoe heb je dit voor elkaar gekregen?’”

Als oorlog de zorg op de proef stelt

Bij een grootschalig conflict zullen ook Nederlandse ziekenhuizen grote aantallen gewonde militairen moeten opvangen. Traumachirurg en militair Eelco Huizinga vertelt wat dat van de zorg kan vragen. “Als zorgprofessional moet je je afvragen: wat wordt er van mij verwacht?”

Wacht niet tot de patiënt zich uitspreekt

Patiënten lijken tegenwoordig mondiger dan ooit. Maar vijftig jaar onderzoek laat een ander beeld zien. Mondigheid blijkt bovendien niet alleen iets van de patiënt: ook de zorgverlener bepaalt hoeveel ruimte een patiënt krijgt, stelt Sandra van Dulmen.

Casus: vrouw met pijn op de borst na kankerdiagnose

Een 73-jarige vrouw bezoekt de Spoedeisende Hulp vanwege misselijkheid, kortademigheid en acute pijn op de borst. Een paar dagen ervoor kreeg zij te horen dat zij waarschijnlijk uitgezaaide alvleesklierkanker heeft. Wat is uw diagnose?

Gebrek aan samenwerking remt inzet van AI in de zorg

Veel AI-toepassingen voor de zorg bereiken de werkvloer niet. Sara Ben Hmido onderzocht welke barrières implementatie in de weg staan en legt uit waarom samenwerking vanaf het begin cruciaal is. “Als AI-ontwikkelaar moet je vanaf het begin optrekken met zorgverleners.”

Casus: vrouw met symptomatisch galsteenlijden zonder cholecystitis

Een 41-jarige vrouw bezoekt de SEH vanwege buikpijn. Echografie van het abdomen toont een dunwandige galblaas gevuld met concrementen en verwijde galwegen. De radioloog concludeert dat er sprake is van choledocholithiasis zonder cholecystitis. Wat is uw beleid?

Voorkom aangeleerde hulpe­­loosheid: laat zorgprofessionals zelf met oplos­­singen komen

Als zorgprofessionals herhaaldelijk ervaren dat hun inbreng niets verandert, kunnen ze stoppen met meedenken. Kjeld Aij legt uit hoe kleine verbeteringen en meer invloed op de werkvloer aangeleerde hulpeloosheid kunnen voorkomen. “Er is bijna altijd enige invloed, hoe klein ook.”

Op het spoor van een intoxicatie

Volgens SEH-arts en toxicoloog Femke Gresnigt ontbreekt een intoxicatie nog te vaak in de differentiaaldiagnose. “Soms denken we daar pas aan als andere oorzaken zijn uitgesloten. Dan kan er al kostbare tijd verloren zijn gegaan.”

Casus: progressieve kortademigheid na embolisatie van een varicocele

Een 36-jarige man presenteert zich op de SEH met toenemende kortademigheid, hoesten, algehele malaise en koorts. Negen dagen ervoor heeft hij een endovasculaire embolisatie met cyanoacrylaat ondergaan vanwege een symptomatische varicocele. Wat is uw diagnose?

Meer halen uit bestaande medicijnen

Een verminderde nierfunctie betekende lange tijd dat pemetrexed geen behandeloptie was. Rob ter Heine en Nikki Bleijs-de Rouw onderzochten hoe dit toch veilig kan worden ingezet en lieten zien hoeveel winst te behalen valt met onderzoek naar bestaande geneesmiddelen.