DOQ

Gen zeldzaam syndroom vergroot kans op schizofrenie

Mutaties in het gen SETD1A leiden bij kinderen tot een zeldzaam syndroom, met onder andere specifieke gelaatskenmerken. Mutaties in hetzelfde gen verhogen op latere leeftijd ook de kans op schizofrenie. Het ‘neurobiologische ontwikkelingsgen’ SETD1A is kennelijk de verbinding tussen dit zeldzame syndroom en schizofrenie, schrijven onderzoekers van het Radboudumc en hun internationale collega’s in Molecular Psychiatry.

Tjitske Kleefstra, Joost Kummeling en Diante Stremmelaar van de afdeling Genetica in het Radboudumc hebben met internationale collega’s aangetoond dat mutaties in het gen SETD1A een zeldzaam syndroom veroorzaken. Kummeling: “Vergelijkbare mutaties in dit gen zijn eerder beschreven bij (jong) volwassenen met schizofrenie. Dit gen blijkt bij uitstek een ‘neurobiologisch ontwikkelingsgen’. De mutaties leiden al vanaf de geboorte tot een zeldzaam syndroom, maar kennelijk vergroten ze ook de kans op schizofrenie later in het leven.”

(Foto: Pixabay)

Regisserend gen

Kleefstra ontdekte jaren geleden het Kleefstra-syndroom, dat wordt veroorzaakt door mutaties in het gen EHMT1. Stremmelaar: “Dit gen is een zogenoemde ‘epigenetische modifier’, wat betekent dat het invloed heeft op het wel of niet afschrijven van andere genen. Het ‘regisseert’ in feite de werking van andere genen. Mutaties in EHMT1 verhogen op die manier de kans op ontwikkelingsstoornissen en psychotische problemen.”

Later extra kwetsbaar?

Het interessante is dat EHMT1 en SETD1A allebei genen met zo’n regisserende rol zijn. Kennelijk zijn ze op die manier óók van belang voor een goed verloop van de hersenontwikkeling. Kleefstra: “Dit type genen en eiwitten lijkt inderdaad belangrijk bij de aanleg en verdere ontwikkeling van het brein. Voor patiënten met mutaties in het SETD1A gen en milde ontwikkelingskenmerken op kinderleeftijd geldt mogelijk, dat ze extra kwetsbaar kunnen zijn voor (ernstige) psychopathologie later in het leven, met name schizofrenie. Om die reden lijkt het ons verstandig deze kinderen nauwkeurig te vervolgen.”

Bron: RadboudUMC
Lees meer over:


Voor u geselecteerde artikelen

De stap naar werk begint soms al in de spreekkamer

Werk verdient ook aandacht in de spreekkamer. Berdien Griffioen vertelt hoe Emma at Work jongeren met een chronische aandoening helpt om met vertrouwen de stap naar werk te zetten. “Je moet patiënten de ruimte geven om te vertellen hoe het gaat met studie en werk.”

Risico op bijwerkingen wisselt sterk per regio

De mate waarin patiënten volgens de richtlijnen medicatie voorgeschreven krijgen, varieert soms sterk per regio. Daardoor loopt ook het risico op bijwerkingen uiteen. Anke Lambooij bespreekt mogelijke verbeteringen. “Wees kritisch op valrisico-verhogende medicijnen.”

Casus: vrouw met paarsrode vingers en tenen

Een 37-jarige vrouw met systemische lupus erythematodes op basis van een aangeboren complementdeficiëntie heeft met name in de winter last van pijnlijke, paarsrode afwijkingen aan vingers en tenen. Wat is uw diagnose?

Huisartsen De Doktershoek zijn ook een beetje medisch specialist

Huisartsen van De Doktershoek verdiepen zich in medisch-specialistische zorg, waardoor minder verwijzingen naar het ziekenhuis nodig zijn. Huisarts Vincent Coenen vertelt hoe deze aanpak bijdraagt aan efficiëntere zorg. “En het draagt erg bij aan het werkplezier.”

‘Samenwerking tussen specialisten mag niet afhangen van individueel initiatief’

Longarts Idris Bahce pleit voor structurele samenwerking tussen specialisten, juist nu nieuwe behandelopties zich aandienen. “Het lastige is dat je samenwerking moeilijk kunt meten en monitoren.”

De cruciale aanwijzing zit soms in het bot

Hoeveel informatie blijft er na een moord in een lichaam bewaard? Arts-forensisch antropoloog Reza Gerretsen combineert medische kennis met fysische antropologie om te achterhalen wat er is gebeurd. “Ik haal het verhaal naar boven dat iemand zelf niet meer kan vertellen.”

Casus: vrouw met netvormige huidverkleuringen van de benen

Een 76-jarige vrouw bezoekt de dermatoloog vanwege sinds enkele maanden bestaande, netvormige huidverkleuringen aan de achterzijde van beide benen. De plekken jeuken niet en doen geen pijn. Wat is uw diagnose?

Inslikken van batterij kan levens­bedreigend zijn

Jaarlijks slikken bijna 40 jonge kinderen een batterij in, soms met levensbedreigende gevolgen. MDL-kinderarts Angelika Kindermann onderzocht de risico’s en pleit voor meer bewustwording en veiligere verpakkingen. “We schrokken van het hoge percentage complicaties.”

Zo schrijf je medische informatie waar je patiënt iets aan heeft

Een patiëntenfolder kan medisch correct zijn en toch zijn doel missen, ziet arts Stan Geurts van De Hulpdokter. Begrijpelijk schrijven begint daarom met een inhoudelijke keuze: wat moet de patiënt weten?

Casus: jongeman met een zwelling van het gehemelte

Een 29-jarige man, met in de voorgeschiedenis seronegatieve artralgie, bezoekt uw spreekuur vanwege een zwelling van het gehemelte. U ziet een scherpbegrensde, verruceuze, witte plaque. Aan de genitalia, de ogen en de huid vindt u geen afwijkingen. Wat is uw diagnose?