Geneeskundestudenten krijgen bijsluiter bij AI

Redactioneel

20 september 2024

Studenten geneeskunde in Leiden krijgen al in het eerste jaar verplicht les in de betekenis van AI en nieuwe medische technologie. Een welbewuste keuze, want technologie en kunstmatige intelligentie gaan steeds meer ondersteunen en overnemen. De artsen in spe leren hoe ze kunnen en moeten meebewegen met nieuwe ontwikkelingen.

Een kleine geruststelling vooraf. De ontwikkelingen gaan dan wel razendsnel, kunstmatige intelligentie en medische technologie maken artsen nog niet overbodig. “Nee, dat zou ik niet willen zeggen”, vertelt Marcel Haas, universitair docent bij het Leids Universitair Medisch Centrum (LUMC). “Dan zou ook nieuwe wet- en regelgeving nodig zijn. En patiënten hebben ook verwachtingen van het contact met artsen. Maar die artsen krijgen wel steeds meer hulp van de technologie.”

“Je kunt AI ook laten meeluisteren bij anamnesegesprekken”
Universitair docent Marcel Haas

Verplicht

Het LUMC wil dat de studenten geneeskunde zich bewust zijn van de opmars van AI en nieuwe medische technologie. Daarom is er in het eerste jaar verplicht een hele week ingepland voor de omgang met deze innovaties. Haas, gespecialiseerd in data science, coördineert dit vak, samen met innovatiemanager Marieke van Buchem. “De aanleiding was het vernieuwen van het curriculum. Voorheen leerden de studenten eigenlijk alleen over geneeskunde en kwam de rest tijdens de coschappen en in de praktijk.”
Studenten maken nu in korte tijd heel intensief kennis met nieuwe toepassingen. En dat zijn er veel. “Bij AI denk je snel aan beeldherkenning, het herkennen van tumoren. Maar je kunt AI bijvoorbeeld ook laten meeluisteren bij anamnesegesprekken. AI kan suggesties voor vervolgvragen geven en samenvattingen maken. Bij nieuwe technologie gaat het van geavanceerde robotchirurgie tot handige dingen voor thuis, zoals een heupairbag of een medicijndispenser.”

“We leren toekomstige artsen een beetje onder de motorkap kijken”

Op waarde schatten

De studenten hoeven niet inhoudelijk van alles te leren. Dat is ook onmogelijk, omdat de innovaties elkaar in hoog tempo opvolgen. Het gaat volgens Haas om iets fundamenteels. “Het is belangrijk dat zij nieuwe mogelijkheden op waarde leren schatten”, stelt hij. “Je zou kunnen zeggen dat wij een bijsluiter bij de AI geven. We leren toekomstige artsen een beetje onder de motorkap kijken. Bij AI is het bijvoorbeeld noodzakelijk dat je weet dat je totaal wat anders kunt krijgen als je de opdracht net wat anders formuleert.”
Volgens de docent proberen ze de studenten ook te laten nadenken over hun rol als arts in de toekomst. “Hoe kunnen artsen technologie inzetten in het contact met patiënten? Want dat contact blijken artsen het waardevolst te vinden aan hun werk. Door al in het eerste jaar dit vak te geven profiteren de studenten daar in de rest van de opleiding van.”

“Een machine wordt nooit moe, terwijl een arts nog last kan hebben van het feestje van gisteren”

AI beter

Tijdens de onderdompeling van een week leren de studenten dat ethische dilemma’s voortdurend op de loer liggen bij nieuwe ontwikkelingen. Haas neemt als voorbeeld het opsporen van tumoren: “AI is daar nu soms al beter in dan een mens. Je kunt je afvragen of het wel ethisch verantwoord is om mensen nog een rol te geven bij het beoordelen van beelden. Maar het gekke is dat we als mens en patiënt vergevingsgezinder lijken als een arts een fout maakt dan als een machine dat doet. Een fout van een mens vinden we beter te behappen, maar we willen geen fouten door een computer. Maar een machine wordt nooit moe, terwijl een arts nog last kan hebben van het feestje van gisteren.”
De universitair docent geeft nog een voorbeeld: “Uit onderzoek blijkt dat bij gesprekken via digitale interface AI het ook wint. Bij een gesprek via Whatsapp beoordeelden patiënten AI zowel inhoudelijk als qua empathie en medeleven beter dan een arts.”

Reacties

De reacties op het nieuwe verplichte vak zijn positief volgens Haas. “De studenten zeggen dat de aandacht hiervoor belangrijk is voor hun toekomst. Als artsen zullen ze altijd moeten kijken hoe ze nieuwe ontwikkelingen gaan gebruiken naast wat ze al hebben. En ja, ook voor de huidige ervaren artsen zou het handig zijn om meer te leren over de inzet van AI. Maar een bijscholing daarover is nog niet verplicht.”