DOQ

Geneesmiddelenmisbruik na urologische chirurgie

Een op de 1.111 patiënten die een urologische ingreep ondergaan voor prostaatkanker of nierstenen krijgt binnen een jaar een overdosis pijnstillende opioïden, aldus resultaten uit een onderzoek van Arpeet Shah, en Robert Blackwell van het Loyola Medicine Ziekenhuis (Illionois, Amerika). De studie staat beschreven in Journal of Urology.

De gegevens van 675.527 patiënten die een urologische chirurgische ingreep moesten ondergaan, werden geanalyseerd voor de publicatie. Het gaat om data tussen 2007 en 2011. De wetenschappers verzamelde patiëntgegevens vanuit verschillende projecten. Patiënten die voorafgaand aan de studie een overdosis hebben ervaren, werden uitgesloten van de studie. Bij de ingrepen ging het om niersteenverwijdering, herniaoperaties, en chirurgie waarbij de prostaat, nier en blaas zijn betrokken.

Overdosis
Tijdens de studie had 0,09% van de patiënten te maken met een overdosis pijnstillers binnen een jaar na de urologische ingreep. Een volgens de onderzoekers kleine maar niet geheel onbelangrijke marge. Vooral jongere urologische patiënten lopen een hoger risico op een overdosis. Andere kansverhogende factoren zijn een langer verblijf in het ziekenhuis, een geschiedenis van depressie, of COPD. De hoogste waarden werden gevonden bij mensen die een niersteenprocedure ondergingen (0,15%) of die een nieroperatie kregen (0,12%).

Drastisch
Ook illegale middelen zoals heroïne, en legale middelen zoals codeïne, en morfine, behoren tot deze klasse van geneesmiddelen. Doordat het aantal patiënten dat verslaafd is aan opioïden de laatste jaren drastisch toeneemt, is het belangrijk dat urologen nadenken over wanneer ze een bepaald middel voorschrijven om de pijn te kunnen verlichten. Volgens de wetenschappers heeft de chirurg de ethisch taak en een wettelijke verantwoordelijkheid om het pijn en ongemak na een operatie te helpen minimaliseren.
Echter het overmatig gebruik van opioïden heeft geleid tot een groeiende epidemie met mensen die afhankelijk zijn geworden van deze middelen. “In sommige gevallen kan dat leiden tot een overdosis. Het is een zeldzame maar verschrikkelijke complicatie. En waarschijnlijk worden niet alle gevallen gerapporteerd aan het ziekenhuis. Pas wanneer mensen hulp zoeken, komt het in de database terecht”, aldus Shah.

Screenen
“Urologen kunnen de kans op een overdosis reduceren door mensen beter te screenen. Er zijn verschillende risicofactoren bekend, maar probeer daarnaast vooral zo kort en effectief mogelijk met opioïden te behandelen”, aldus de wetenschappers. Een patiënt moet niet langer dan 2 weken opioïden krijgen voorgeschreven. Ook moeten patiënten volgens Shah gerevalueerd worden wanneer ze om een vervolgrecept komen vragen.

Bron:
https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/28506855

AUTEUR: LENNARD BONAPART, MEDISCH JOURNALIST

 

Lees meer over:


Voor u geselecteerde artikelen

Casus: oude vrouw met gepig­men­teerde huid­afwij­king op de boven­arm

Een 79-jarige vrouw bezoekt de dermatoloog voor beoordeling van een gepigmenteerde huidafwijking op de linker bovenarm. In de kinderjaren is zij ernstig door de zon verbrand. Haar moeder kreeg op 89-jarige leeftijd een melanoom. Wat is uw diagnose?

Het belang van goede ethiek­onder­steuning bij morele twijfels over eutha­nasie­verzoeken

Medisch ethici kunnen artsen helpen om morele stress te verlichten en hen ondersteunen bij een zorgvuldige afweging van complexe euthanasieverzoeken. Soms missen zij echter de competenties om die rol goed in te vullen, stelt medisch ethicus Suzanne Metselaar van Amsterdam UMC.

DRUP-studie laat zien wat off-label doelgerichte thera­pie kan opleveren

Voor patiënten met uitgezaaide kanker zonder reguliere behandelopties kan een specifieke DNA-afwijking soms toch nieuwe kansen bieden, vertelt Karlijn Verkerk. “We hebben inmiddels gezien dat off-labelgebruik echt tot veranderingen in de klinische praktijk kan leiden.”

‘Artsen denken al snel dat een vrouw zich aanstelt’

Monique Steegers ziet dat pijnklachten van vrouwen nog te vaak worden weggewuifd of verkeerd geïnterpreteerd door artsen. Volgens haar leidt dat niet alleen tot vertraagde diagnoses, maar ook tot meer chronische pijn en onnodig leed. “We móeten dit veranderen.”

Carrièresabotage: ‘Het is niet eerlijk en het kan ook jou overkomen’

Jamiu Busari onderzocht het fenomeen carrièresabotage in de medische en academische wereld. Veel respondenten herkenden het direct. Waarom blijft dit soort onrecht vaak onbesproken? “Dit fenomeen raakt ons allemaal.”

Morfine als post­opera­tief alter­natief voor oxycodon: helpt dat eigenlijk?

Apotheker Eward Melis onderzocht of morfine na een operatie veiliger is dan oxycodon als het gaat om langdurig opioïdgebruik, zoals de laatste jaren steeds vaker wordt gesuggereerd. “Ik had dit niet verwacht.”

Casus: vrouw met steeds meer episodes van draaiduizeligheid

Een 52-jarige vrouw, die als tiener menstruele migraine heeft gehad, komt op uw spreekuur vanwege episodes van draaiduizeligheid. Een episodes duurt meestal 30-60 minuten. Er zijn geen duidelijke triggers, zoals hoofdbewegingen. Wat is uw diagnose?

Bewegingsgerichte zorg stimuleert zelfredzaamheid van patiënten

Bewegingsgerichte zorg kan helpen functieverlies tijdens ziekenhuisopname te beperken, vertellen Selma Kok en Fabienne van der Meulen. Dit leidt tot onder andere kortere opnames. Samen vertellen ze over het belang van bewegingsgerichte zorg.

Zorgverleners slaan handen ineen tegen handel in recept­medicatie

Een nieuw protocol helpt voorschrijvers om handel van receptmedicatie bij kwetsbare groepen tegen te gaan. Marleen Horsting en Lennart Wasmoeth lichten de achtergrond hiervan toe. “Op straat wordt pregabaline ook wel ‘madame courage’ genoemd.”

‘Er is zoveel ervarings­kennis onder genees­kunde­student­en, zonde om die niet te gebruiken’

Geneeskundestudenten met een chronische ziekte hebben ervaring als patiënt en weten hoe het is om met een aandoening te leven. Het programma ‘Medische dubbeltalenten’ zet die ervaringskennis in het onderwijs in. Dubbeltalent Soete Meertens vertelt.