Getrainde gedetineerden sporen tuberculose op in Ethiopische gevangenissen

Redactioneel

28 februari 2019

In Ethiopische gevangenissen komt veel tuberculose (tbc) voor. Uit recent onderzoek met medewerking van de Maastricht Universiteit (gepubliceerd in The Lancet) blijkt dat gedetineerden eenvoudig te coachen zijn om tbc in een vroeg stadium bij medegevangenen te herkennen. Zo kunnen zij verdere verspreiding voorkomen.

Tbc is een veelvoorkomend probleem in Ethiopische gevangenissen, waardoor soms zelfs enigszins gekscherend wordt gezegd dat een gevangene naast zijn celstraf ook veroordeeld wordt tot deze ziekte. Recent onderzoek van de Ethiopische onderzoeker Dr. Kelemework in samenwerking met onderzoekers van de Universiteit Maastricht (waaronder Mark Spigt PhD) laat zien dat gedetineerden heel eenvoudig te coachen zijn om tbc in een vroeg stadium te herkennen bij hun medegevangenen. Zodoende kunnen zij verdere verspreiding binnen de gevangenis voorkomen.

Gevangenis bron van tbc-besmetting

Hoewel tbc in de rijke landen niet veel meer voorkomt, is het nog steeds een heel groot probleem in ontwikkelingslanden. Geschat wordt geschat dat 23% van de totale wereldbevolking besmet is met de tbc-bacterie. Het ontstaan van resistente vormen van tbc vormt een extra en toenemende bedreiging. Het probleem is groter naarmate de leefomstandigheden slechter zijn. In gevangenissen van ontwikkelingslanden zijn de leefomstandigheden vaak extreem slecht. Door ziekte, slechte voeding en overbevolking in cellen komt tbc veel vaker voor en wordt het veel makkelijker verspreid. Via familiebezoeken aan de gedetineerden en het gevangenispersoneel blijft de gevangenis een voortdurende bron van tbc voor de samenleving.

Trainen van gevangenen

De onderzoekers ontwikkelden een training voor gedetineerden. Drie dagen lang kreeg een aantal gedetineerden per gevangenis een uitgebreide training over tbc. Hoe wordt tbc veroorzaakt, wat zijn de gevolgen, hoe kun je het herkennen en wat kun je er aan doen? Via deze gedetineerden werden medegedetineerden op de hoogte gesteld, om zo de hele populatie alert te maken op tbc-symptomen herkennen. In een grote studie onder 16 Ethiopische gevangenissen (totaal 18.032 gevangenen) werden in de 8 gevangenissen met getrainde gedetineerden 75 nieuwe tbc-gevallen gevonden, terwijl dat in de 8 controle-gevangenissen slechts 25 gevallen waren. Deze 50 extra opgespoorde personen konden worden behandeld, waarmee werd voorkomen dat zij op hun beurt extra tbc-gevallen veroorzaakten.

Screening is duur

In het ideale geval wordt iedere persoon gescreend op tbc voordat hij of zij in de gevangenis terechtkomt. Maar zo’n screening kost veel geld. Daarom zoeken ontwikkelingslanden goedkopere manieren om tbc op te sporen en vroegtijdig te behandelen. Het trainen van gedetineerden kost maar heel weinig geld en is daardoor op grote schaal toepasbaar. 50 extra opgespoorde gevallen op een populatie van 8000 gedetineerden betekent dat ontzettend veel levens gespaard worden. Het vereist echter wel een sociaal gevangenissysteem. In een gevangenis waar de gedetineerden niet met elkaar kunnen communiceren of waar de situatie erg bedreigend is, is zo’n training waarschijnlijk veel minder effectief.