DOQ

Groeiend inzicht in cardiale risico’s bij kinderen en adolescenten

Er zijn steeds meer jeugdige risicogroepen voor atherosclerotische hartziekten op latere leeftijd. Dat vraagt om goed risicomanagement bij kinderen en adolescenten. Kindercardiologen dr. Henk Schipper (Wilhelmina Kinderziekenhuis Utrecht) en dr. Sarah de Ferranti (Kinderziekenhuis van Boston, VS) schreven daarover twee publicaties in Pediatrics.

De eerste publicatie gaat over inzichten in cardiale risico’s bij kinderen en adolescenten. De ontwikkeling van atherosclerose begint al op de kinderleeftijd. Er worden steeds meer pediatrische risicogroepen beschreven. Bijvoorbeeld kinderen met een chronische ontstekings- of nierziekte, een orgaantransplantatie of familiaire hypercholesterolemie. En kinderen met endocriene ziekte, kinderkanker, aangeboren hartziekte of na een vroeggeboorte. Er zijn ook steeds meer kinderen en adolescenten met traditionele risicofactoren zoals obesitas, hoge bloeddruk, hyperlipidemie en hyperglycemie. Deze risicofactoren kunnen atherosclerose versnellen.

Preventie

Dit alles biedt de mogelijkheid voor preventieve maatregelen op jeugdige leeftijd tegen atherosclerotische hartziekten op latere leeftijd. Kinderen en adolescenten met obesitas hebben een verhoogd risico op sterfte als gevolg van een atherosclerotische hartziekte later in het leven (relatief risico ca. 2,5) vergeleken met leeftijdsgenoten met een normaal gewicht.
Tegelijk zijn er bij pediatrische risicogroepen ziektegerelateerde factoren bovenop de traditionele risicofactoren. Deze factoren zijn heel divers, waaronder ontstekingen en vasculaire en endotheliale factoren. De gevarieerde en groeiende lijst van pediatrische risicogroepen laat volgens de auteurs zien dat cardiovasculair risicomanagement inmiddels het veld van de algemene pediatrie is binnengedrongen.

Veelbelovend

De tweede publicatie gaat in op recente vooruitgang in cardiovasculaire risicobepaling en -management en de implicaties daarvan voor de pediatrische praktijk. Veel kinderen en adolescenten met normaal gewicht hebben hyperlipidemie (14,6%) of hyperglycemie (16,4%). Screening op niet-nuchtere lipiden en geglyceerd hemoglobine bij risicojongeren is in opkomst als veelbelovende mogelijkheid voor lipiden- en glucosemanagement. Brede aandacht voor vroege atherosclerose is bovendien een manier om de complexiteit van atherosclerose als systemische ziekte te begrijpen. De auteurs noemen methoden zoals het meten van de pulse wave velocity van de aorta en perifere arteriële tonometrie die daarbij kunnen helpen.

Levenslang

De auteurs pleiten voor levenslange risicostratificatie voor atherosclerotische hartziekten, op basis van zowel ziekte-gerelateerde als traditionele risicofactoren. Dat kan helpen bij cardiovasculair risicomanagement op maat voor het groeiende aantal risicokinderen en -adolescenten.

Referenties:

  1. Schipper HS, De Ferranti S. Atherosclerotic Cardiovascular Risk as an Emerging Priority in Pediatrics. Pediatrics, 2022;150(5):e2022057956.
  2. Schipper HS, De Ferranti S. Cardiovascular Risk Assessment and Management for Pediatricians. Pediatrics, 2022;e2022057957. Online ahead of print.
Lees meer over:


Voor u geselecteerde artikelen

Als oorlog de zorg op de proef stelt

Bij een grootschalig conflict zullen ook Nederlandse ziekenhuizen grote aantallen gewonde militairen moeten opvangen. Traumachirurg en militair Eelco Huizinga vertelt wat dat van de zorg kan vragen. “Als zorgprofessional moet je je afvragen: wat wordt er van mij verwacht?”

Wacht niet tot de patiënt zich uitspreekt

Patiënten lijken tegenwoordig mondiger dan ooit. Maar vijftig jaar onderzoek laat een ander beeld zien. Mondigheid blijkt bovendien niet alleen iets van de patiënt: ook de zorgverlener bepaalt hoeveel ruimte een patiënt krijgt, stelt Sandra van Dulmen.

Casus: vrouw met pijn op de borst na kankerdiagnose

Een 73-jarige vrouw bezoekt de Spoedeisende Hulp vanwege misselijkheid, kortademigheid en acute pijn op de borst. Een paar dagen ervoor kreeg zij te horen dat zij waarschijnlijk uitgezaaide alvleesklierkanker heeft. Wat is uw diagnose?

Gebrek aan samenwerking remt inzet van AI in de zorg

Veel AI-toepassingen voor de zorg bereiken de werkvloer niet. Sara Ben Hmido onderzocht welke barrières implementatie in de weg staan en legt uit waarom samenwerking vanaf het begin cruciaal is. “Als AI-ontwikkelaar moet je vanaf het begin optrekken met zorgverleners.”

Casus: vrouw met symptomatisch galsteenlijden zonder cholecystitis

Een 41-jarige vrouw bezoekt de SEH vanwege buikpijn. Echografie van het abdomen toont een dunwandige galblaas gevuld met concrementen en verwijde galwegen. De radioloog concludeert dat er sprake is van choledocholithiasis zonder cholecystitis. Wat is uw beleid?

Voorkom aangeleerde hulpe­­loosheid: laat zorgprofessionals zelf met oplos­­singen komen

Als zorgprofessionals herhaaldelijk ervaren dat hun inbreng niets verandert, kunnen ze stoppen met meedenken. Kjeld Aij legt uit hoe kleine verbeteringen en meer invloed op de werkvloer aangeleerde hulpeloosheid kunnen voorkomen. “Er is bijna altijd enige invloed, hoe klein ook.”

Op het spoor van een intoxicatie

Volgens SEH-arts en toxicoloog Femke Gresnigt ontbreekt een intoxicatie nog te vaak in de differentiaaldiagnose. “Soms denken we daar pas aan als andere oorzaken zijn uitgesloten. Dan kan er al kostbare tijd verloren zijn gegaan.”

Casus: progressieve kortademigheid na embolisatie van een varicocele

Een 36-jarige man presenteert zich op de SEH met toenemende kortademigheid, hoesten, algehele malaise en koorts. Negen dagen ervoor heeft hij een endovasculaire embolisatie met cyanoacrylaat ondergaan vanwege een symptomatische varicocele. Wat is uw diagnose?

Meer halen uit bestaande medicijnen

Een verminderde nierfunctie betekende lange tijd dat pemetrexed geen behandeloptie was. Rob ter Heine en Nikki Bleijs-de Rouw onderzochten hoe dit toch veilig kan worden ingezet en lieten zien hoeveel winst te behalen valt met onderzoek naar bestaande geneesmiddelen.

Resistente schimmels: het ondergeschoven kindje in het gezondheidsdebat

Resistente schimmels vormen een groeiend maar nog onderbelicht gezondheidsrisico, waarschuwt Paul Verweij. Een internationale aanpak is hierbij nodig. “Tot vijf jaar geleden kenden wij Candida auris niet eens, nu verspreidt deze zich wereldwijd.”