DOQ

Gynaecoloog dr. Armeanu over hormoontherapie: ‘Vrouwen moeten een keuze kunnen maken die niet op angst gebaseerd is’

“Hormoontherapie bij menopauzale klachten, daar krijg je toch borstkanker van?” Deze gedachte leeft onder veel vrouwen, maar ook onder huisartsen. Dr. Magda Armeanu is gyneacoloog bij Gynos Vrouwenkliniek zou dat graag anders zien.

In Nederland kampt 90 procent van de vrouwen tussen de 45 en 60 jaar met gezondheidsklachten veroorzaakt door de menopauze. Veel mensen denken meteen aan vervelende opvliegers, maar menopauzale problematiek is meer dan dat. “De ernst van de klachten begint nu langzaam echt onderkend te worden. Zo blijkt dat 35 procent van de ziekte-uitval in de menopauze-leeftijdsgroep daar direct aan gerelateerd is. Denk aan depressie, spier- en gewrichtsklachten, vermoeidheid, slecht slapen, huilbuien. En dat vaak jarenlang. De menopauze heeft een grote impact op het leven van veel vrouwen, ook naast het werk; in hun relatie met een partner, vrienden, hobby’s. Ze zijn snel geneigd te denken dat het er nu eenmaal bij hoort, dat je het moet uitzitten. Een behandeling met hormonen zou velen helpen, maar daar kiezen maar weinig vrouwen voor”, zegt gynaecoloog dr. Magda Armeanu van Gynos Vrouwenkliniek.

Verouderde richtlijn

Dat ligt volgens de gynaecoloog voornamelijk aan de verouderde NHG-Standaard Overgang. Hierin wordt, gebaseerd op de WHI-studie uit 2002, hormoontherapie in verband gebracht met een verhoogd risico op borstkanker. En dus afgeraden. “Inmiddels zijn de data uit die studie opnieuw geïnterpreteerd, en blijkt dat risico minimaal te zijn. Van de vrouwen die in de menopauze vijf jaar lang hormoontherapie krijgen, krijgen er vier op de duizend meer borstkanker. In die levensfase krijgen sowieso 23 op de duizend vrouwen borstkanker. Het risico dat je borstkanker krijgt door een te hoog BMI, roken of overmatig alcoholgebruik, is groter dan het risico dat je loopt door hormoontherapie”, aldus dr. Armeanu. “Feit is ook dat vrouwen die hormonen gebruiken in de menopauze, minder risico lopen om te overlijden aan hart- en vaatziekten. Want dat is een bijkomstigheid van de menopauze, net als osteoporose. Hiervan zijn veel mensen, ook artsen, zich niet bewust.”

Gynaecoloog dr. Magda Armeanu_Overgangsklachten_hormoontherapie

Gynaecoloog dr. Magda Armeanu

Wereldwijde consensus

Zij en haar vakgenoten werken volgens de nieuwste NICE-richtlijnen (2015), waarover wereldwijd consensus is in de gynaecologie. Hormoontherapie is daarin de belangrijkste aanbeveling voor vrouwen met menopauzale klachten. De richtlijn pleit voor individuele benadering van de therapie (afhankelijk van leeftijd en eventuele risicofactoren); er zijn geen aanbevelingen gedaan voor de duur van de behandeling in het algemeen. Wel is het advies om hormoontherapie minimaal vijf jaar in te zetten. DE NHG-Standaard schrijft juist voor om de duur van de behandeling te beperken tot zes maanden. “Het zou mooi zijn als vrouwen zich ook bij huisartsen erkend voelen, en een keuze over een behandeling kunnen maken die niet op angst gebaseerd is. Als de menopauzale klachten al herkend en erkend worden, krijgt de patiënt nu vaak leefstijladviezen mee. Denk aan voeding of mindfulness. Dat doet iets, maar niets in vergelijking met hormoonbehandeling”, zegt dr. Armeanu.

Doorverwijzen

Ze hoopt dat huisartsen vrouwen eerder naar een specialist verwijzen, ook als de huisarts zelf de hormoontherapie zou opstarten. “Specialistische begeleiding kan voorkomen dat vrouwen na een paar maanden al stoppen met de behandeling, bijvoorbeeld omdat ze bijwerkingen ervaren en daar onrustig van worden. Een specialist kan helpen zoeken naar het juiste middel en jaarlijks controleren hoe het gaat, de nieuwste kennis inzetten.” 

Meer info, zie de website van Gynos Vrouwenkliniek

 

Lees meer over:


Voor u geselecteerde artikelen

Meer aandacht nodig voor de basisarts

In de zorg zijn veel openstaande vacatures en de werkdruk stijgt. Een van de oorzaken: het tekort aan basisartsen. De Jonge Specialist probeert het tij te keren. Maar het is een complex vraagstuk, vertellen bestuursleden Phebe Berben en Leene Vermeulen.

Casus: vrouw die niet kan boeren

Een 23-jarige vrouw klaag over een lang aanhoudend drukkend gevoel achter het sternum, met name na de maaltijd. Het lukt haar dan niet om te boeren. Braken zorgt meestal snel voor verlichting van de klachten. Wat is uw diagnose?

Waarom praten over wat écht telt eerder moet beginnen

In de palliatieve fase ervaren patiënten met gevorderde kanker vaak minder keuzevrijheid dan artsen denken, blijkt uit promotieonderzoek van Daisy Ermers. Gesprekken over wat voor patiënten echt belangrijk is, komen vaak laat op gang.

Weg met de dokter: de positieve werking van natuur op gezondheid

Contact met de natuur kan stress verminderen en het welzijn verbeteren, vertelt huisarts Pim van den Dungen. Een ervaring die hij graag wil delen met andere zorgverleners. Ook in de spreekkamer ziet hij kansen voor natuur in de zorg.

Casus: man met verlies van intimiteit na prostaat­kanker­behandeling

Een 58-jarige man komt bij de medisch seksuoloog vanwege verlies van intimiteit na prostaatkankerbehandeling. Sildenafil heeft een matig effect gehad en de voorgeschreven vacuümpomp gebruikt hij niet. Wat is het meest aangewezen beleid?

Tegenwicht bieden zonder te schreeuwen

Veel adviezen over keel, neus en oren worden al generaties lang doorgegeven, vaak zonder dat ze kloppen. KNO-arts Veronique van den Heuvel maakt korte uitlegvideo’s op social media. Niet om met het vingertje te wijzen, maar om houvast te bieden bij alledaagse klachten.

Casus: vrouw met pijn bij vrijen na de overgang

Een 52-jarige, postmenopauzale vrouw ervaart sinds anderhalf jaar pijn bij het vrijen. Ook heeft ze afnemende seksuele verlangens, wat leidt tot spanningen in de relatie met haar man. Ze heeft nog steeds behoefte aan intimiteit. Wat is uw beleid?

Het vak is prachtig, de randvoorwaarden knellen

De bevlogenheid onder artsen is groot, blijkt uit de Loopbaanmonitor Medisch Specialisten 2024. Tegelijkertijd neemt de ontevredenheid over werkdruk toe. Volgens Kirsten Dabekaussen, voorzitter van De Jonge Specialist, is dat geen tegenstelling, maar een spanningsveld.

Tactvol medicatieadvies geven bij laag­geletterdheid

Moeite met lezen en schrijven leidt geregeld tot verkeerd medicijngebruik, zegt Laura Vlijmincx. Met extra uitleg en eenvoudiger etiketteksten probeert zij dit probleem in de apotheek te verkleinen. “Er heerst een taboe op, dus mensen melden het niet spontaan.”

Jeugdige en brede denktank werkt aan oplossingen voor de zorg

In de Denktank Gezond Verstand werken studenten uit verschillende studierichtingen samen aan oplossingen voor vraagstukken van ziekenhuizen. “Zij leren zo wat nodig is om samen verandering in gang te zetten”, vertelt initiatiefnemer Daantje Gratama.