Gynaecoloog dr. Armeanu over hormoontherapie: ‘Vrouwen moeten een keuze kunnen maken die niet op angst gebaseerd is’

  • Redactioneel 
  • mm
  • Brenda Kluijver
  • 13 februari 2019

“Hormoontherapie bij menopauzale klachten, daar krijg je toch borstkanker van?” Deze gedachte leeft onder veel vrouwen, maar ook onder huisartsen. Dr. Magda Armeanu is gyneacoloog bij Gynos Vrouwenkliniek zou dat graag anders zien.

In Nederland kampt 90 procent van de vrouwen tussen de 45 en 60 jaar met gezondheidsklachten veroorzaakt door de menopauze. Veel mensen denken meteen aan vervelende opvliegers, maar menopauzale problematiek is meer dan dat. “De ernst van de klachten begint nu langzaam echt onderkend te worden. Zo blijkt dat 35 procent van de ziekte-uitval in de menopauze-leeftijdsgroep daar direct aan gerelateerd is. Denk aan depressie, spier- en gewrichtsklachten, vermoeidheid, slecht slapen, huilbuien. En dat vaak jarenlang. De menopauze heeft een grote impact op het leven van veel vrouwen, ook naast het werk; in hun relatie met een partner, vrienden, hobby’s. Ze zijn snel geneigd te denken dat het er nu eenmaal bij hoort, dat je het moet uitzitten. Een behandeling met hormonen zou velen helpen, maar daar kiezen maar weinig vrouwen voor”, zegt gynaecoloog dr. Magda Armeanu van Gynos Vrouwenkliniek.

Verouderde richtlijn

Dat ligt volgens de gynaecoloog voornamelijk aan de verouderde NHG-Standaard Overgang. Hierin wordt, gebaseerd op de WHI-studie uit 2002, hormoontherapie in verband gebracht met een verhoogd risico op borstkanker. En dus afgeraden. “Inmiddels zijn de data uit die studie opnieuw geïnterpreteerd, en blijkt dat risico minimaal te zijn. Van de vrouwen die in de menopauze vijf jaar lang hormoontherapie krijgen, krijgen er vier op de duizend meer borstkanker. In die levensfase krijgen sowieso 23 op de duizend vrouwen borstkanker. Het risico dat je borstkanker krijgt door een te hoog BMI, roken of overmatig alcoholgebruik, is groter dan het risico dat je loopt door hormoontherapie”, aldus dr. Armeanu. “Feit is ook dat vrouwen die hormonen gebruiken in de menopauze, minder risico lopen om te overlijden aan hart- en vaatziekten. Want dat is een bijkomstigheid van de menopauze, net als osteoporose. Hiervan zijn veel mensen, ook artsen, zich niet bewust.”

Gynaecoloog dr. Magda Armeanu_Overgangsklachten_hormoontherapie
Gynaecoloog dr. Magda Armeanu

Wereldwijde consensus

Zij en haar vakgenoten werken volgens de nieuwste NICE-richtlijnen (2015), waarover wereldwijd consensus is in de gynaecologie. Hormoontherapie is daarin de belangrijkste aanbeveling voor vrouwen met menopauzale klachten. De richtlijn pleit voor individuele benadering van de therapie (afhankelijk van leeftijd en eventuele risicofactoren); er zijn geen aanbevelingen gedaan voor de duur van de behandeling in het algemeen. Wel is het advies om hormoontherapie minimaal vijf jaar in te zetten. DE NHG-Standaard schrijft juist voor om de duur van de behandeling te beperken tot zes maanden. “Het zou mooi zijn als vrouwen zich ook bij huisartsen erkend voelen, en een keuze over een behandeling kunnen maken die niet op angst gebaseerd is. Als de menopauzale klachten al herkend en erkend worden, krijgt de patiënt nu vaak leefstijladviezen mee. Denk aan voeding of mindfulness. Dat doet iets, maar niets in vergelijking met hormoonbehandeling”, zegt dr. Armeanu.

Doorverwijzen

Ze hoopt dat huisartsen vrouwen eerder naar een specialist verwijzen, ook als de huisarts zelf de hormoontherapie zou opstarten. “Specialistische begeleiding kan voorkomen dat vrouwen na een paar maanden al stoppen met de behandeling, bijvoorbeeld omdat ze bijwerkingen ervaren en daar onrustig van worden. Een specialist kan helpen zoeken naar het juiste middel en jaarlijks controleren hoe het gaat, de nieuwste kennis inzetten.” 

Meer info, zie de website van Gynos Vrouwenkliniek