‘Oud worden is meer dan aftakelen, het kan ook groeien en schenken zijn’

Met een persoonlijk ‘onderzoekstraject’ verkent Machteld Huber, voormalig huisarts en oprichter van het Institute for Positive Health, belangrijke thema’s rondom de laatste levensfase. Onder de titel ‘De laatste 1000 dagen’ deelt ze, geïnspireerd door haar eigen leven, inzichten en praktische handvatten. “Dit gaat over positief loslaten”, zo omschrijft het grijze publiek de lezingen die ze over dit onderwerp geeft. 

Hoewel er geen directe aanleiding is om aan te nemen dat haar einde nadert, wil Huber zich voorbereiden op goed oud worden en het sterven. Ze wil het in ieder geval anders doen dan haar ouders hebben gedaan. ‘De laatste 1000 dagen’ is een knipoog naar het bekende concept van ‘De eerste 1000 dagen’, dat de focus legt op een gezonde start in het leven. “Oud worden is meer dan aftakelen, het kan ook groeien en schenken zijn.”

Wat inspireerde u om de laatste levensfase te gaan verkennen?

“De periode na het overlijden van mijn ouders was zwaar, vooral omdat ik hun huis compleet moest leegruimen, dat propvol stond met spullen. Het heeft me meer dan een jaar gekost en was enorm confronterend.”

“Na mijn afscheid als directeur van het Institute for Positive Health realiseerde ik me dat ik deel uitmaak van de ‘zilveren tsunami’, de groeiende groep ouderen van de babyboom, die zorg nodig gaat hebben. Dit besef zette me aan om mijn eigen leven te onderzoeken: wat betekent het om goed oud te worden, en hoe bereid je je daarop voor? Nu ik bijna 73 ben, merk ik dat mijn krachten afnemen, dus het is verstandig om op tijd actie te ondernemen.”

Wat voor stappen bedoelt u?
“Leefstijl en voeding zijn cruciaal. Zonder in discussie te willen gaan over de Blue Zones, draagt een dieet met veel vers en plantaardig voedsel, gecombineerd met voldoende beweging, onomstotelijk bij aan een gezonde oude dag. Daarnaast is zingeving essentieel, dus een reden vinden om elke dag op te staan én sociale contacten onderhouden. Zoek bezigheden die je voldoening geven, eventueel samen met anderen.”

“Kleiner wonen is ook iets dat ik altijd aanmoedig”

U heeft het vaak over ontspullen. Is dat ingegeven door uw persoonlijke ervaring met uw ouderlijk huis?

“Dat klopt. Onze maatschappij draait op steeds meer kopen, waardoor we worden overspoeld door spullen. Vooral oudere mensen houden vaak alles vast, ‘want je weet maar nooit’. Maar je laat een enorme last achter voor je kinderen. Bovendien creëert opruimen ruimte en ga je de waarde van de dingen die je overhoudt meer waarderen.”

“Kleiner wonen is ook iets dat ik altijd aanmoedig. Mijn man en ik woonden in een prachtig oud huis, maar na een val waarbij ik veel letsel had, besefte ik hoe kwetsbaar je bent. Nu wonen we kleiner, in een woning die we hebben aangepast aan onze behoeften. De verbouwing, verhuizing en het wegdoen van overtollige spullen was veel werk, maar het gaf ook rust. Oud worden gaat over loslaten.”

Loslaten in de zin van schenken?

“Niet alleen in materiële zin. Het gaat ook om de innerlijke rijkdom en levenservaring die je hebt opgebouwd. Je hebt veel te geven: steun, een luisterend oor, het delen van je ervaringen. Het draait om het benutten van de mogelijkheden die je nog hebt.”

“Artsen richten zich vaak puur op het fysieke”

We kennen van Positieve Gezondheid het spinnenwebmodel. Hoort bij de laatste levensfase ook een apart spinnenweb?

“Dat hoeft niet, zelfs niet voor mensen met dementie. Met begeleiding kunnen mensen binnen de zes dimensies – lichaamsfuncties, mentaal welbevinden, zingeving, kwaliteit van leven, meedoen, en dagelijks functioneren – nagaan wat voor hen belangrijk is. Denk aan meer sociale contacten, of culturele activiteiten. Het Ouderenfonds gaat dit model inzetten in bussen die door het land rijden, waar ouderen terecht kunnen voor een gesprek.”

U bent zelf dus nog volop actief?

“Ja, ik werk nog veel en geef veel lezingen, wat ik leuk vind, ook om anderen te inspireren en in beweging te krijgen.” 

Is dat ook een boodschap aan artsen?

“Zeker. Artsen richten zich vaak puur op het fysieke, terwijl, en dat heb ik in mijn leven ook meermaals ervaren, de mens een combinatie is van lichaam en geest. Ook al takelt het lichaam af, de geestelijke ontwikkeling kan doorgaan. Het is belangrijk om de hele mens te zien, zodat je iemand kunt begeleiden naar een mooie levensavond.”

Meer informatie? De blogs van over ‘De laatste 1000 dagen’ zijn te lezen op de website van het Landelijk expertisecentrum Sterven.’

Lees meer over: