DOQ

Het Landelijk zorgpad COPD: een kapstok voor verbetering

Een app die COPD-patiënten helpt hun gezondheid te monitoren en contactmogelijkheden met een virtueel zorgcentrum biedt. Dit is een van de ontwikkelingen die is voortgekomen uit het Landelijk zorgpad COPD longaanval met ziekenhuisopname. Het zorgpad heeft zich voor Rijnstate ontwikkeld tot een onmisbare kapstok voor verbeteringen in de zorg, vertelt longarts Lisette van der Velden. “Ik kan me bijna niet meer voorstellen hoe het zou zijn om zonder dit zorgpad te werken.”

Het zorgpad werd in 2020 door de Longalliantie Nederland geïntroduceerd, in samenwerking met een groot aantal partijen in het veld. Rijnstate implementeerde het tijdens de pilotfase in 2019. Toen Lisette van der Velden begon in Rijnstate was het zorgpad net geïmplementeerd in dat ziekenhuis. “De basiselementen, zoals het dag 2 gesprek, het ontslaggesprek en de follow-upgesprekken na ontslag, passen we al vanaf het begin toe. De afgelopen jaren hebben we, op basis van onze ervaringen in de praktijk, onze werkwijze steeds verder aangescherpt en uitgebreid. Denk bijvoorbeeld aan ontwikkelingen op het gebied van ICT en advanced care planning. Ook voor de toekomst hebben we genoeg ideeën over hoe het nóg beter kan.”

“De afgelopen jaren hebben we onze werkwijze steeds verder aangescherpt en uitgebreid.”

longarts Lisette van der Velden

Digitalisering

Een recente ontwikkeling in Rijnstate is een app die COPD-patiënten voorziet van belangrijke informatie en contactmogelijkheden. “Op de dag van ontslag krijgen patiënten van ons een app aangereikt. Hierin staan hun longaanvalactieplan en informatiefilmpjes. Die gaan bijvoorbeeld over omgaan met benauwdheid, fysiotherapie en voeding. Ook kunnen patiënten in deze app de Clinical COPD Questionnaire (CCQ) invullen. Op die manier kunnen zij zelf monitoren hoe het met hun gezondheid gaat. Tot slot kunnen patiënten in de app aangeven dat zij contact willen met het virtueel zorgcentrum. Dat is een ziekenhuisbreed initiatief waarbij verpleegkundigen patiënten ondersteunen bij vragen over bijvoorbeeld COPD, pneumonie, COVID, hartfalen en nierfalen. Dit alles is bedoeld om mensen voldoende vertrouwen te geven om weer naar huis te gaan.”

Toekomstige zorgplanning

Een ander onderwerp dat op verschillende momenten aandacht krijgt is de toekomstige zorgplanning, ook wel advanced care planning (ACP) genoemd. “In de week na ontslag krijgen onze patiënten bezoek van een longverpleegkundige van de thuiszorg. Deze bespreekt met hen hoe zij de ziekenhuisopname hebben ervaren en wat voor impact dit heeft gehad. Sinds kort brengen we tijdens dit gesprek ook de toekomstige zorgplanning aan de orde. We kijken samen met de patiënt wat de verwachtingen zijn voor de toekomst, en wat iemand voor zorg wil als het weer misgaat. Ook tijdens een follow-upgesprek op de polikliniek, zes weken na ontslag, komt de toekomstige zorgplanning aan de orde.”

Kortademigheidsplan

Een derde ontwikkeling waar van der Velden en haar collega’s momenteel aan werken is de invoering van een kortademigheidsplan. “Kortademigheid en de angst die daarmee gepaard gaat, is vaak de belangrijkste reden dat mensen naar het ziekenhuis komen. Op basis van een nascholing over palliatieve zorg door de longarts zijn we nu bezig om voor patiënten een korte informatiefolder te maken met daarin tips over wat zij zelf kunnen doen bij een aanval van kortademigheid. De bedoeling is dat alle mensen die bij het zorgpad betrokken zijn, zowel binnen als buiten het ziekenhuis, dit kortademigheidsplan gaan implementeren bij mensen die angst hebben voor dyspneu.”

“Door personeelswisselingen is het soms een uitdaging om het zorgpad in praktijk te blijven toepassen.”

Blijvend onder de aandacht

Naast nieuwe ontwikkelingen binnen het zorgpad blijft het ook belangrijk om de basis goed te onderhouden. “Door personeelswisselingen is het soms een uitdaging om het zorgpad in praktijk te blijven toepassen. Om dit te borgen geven onze verpleegkundig specialisten van de longafdeling informatie over het zorgpad aan nieuwe medewerkers en vertellen zij hen wat er in dat kader van hen verwacht wordt. Daarnaast besteden we regelmatig aandacht aan specifieke items, zoals de follow-up bezoeken of de instructie over inhalatiemedicatie tijdens het dag 2 gesprek. Tot slot organiseren we regelmatig bijeenkomsten voor alle zorgverleners die bij het zorgpad betrokken zijn, zowel binnen als buiten het ziekenhuis. We bespreken dan waar iedereen mee bezig is en welke vernieuwingen er zijn. Dit houdt de lijnen kort en maakt het mogelijk om praktische knelpunten snel aan te pakken.”

Ook de communicatie tussen zorgverleners is een blijvend punt van aandacht. “Het is belangrijk om steeds goed te overleggen wat ieders rol is en dat goed op elkaar af te stemmen. Anders doe je dingen dubbel én wordt de patiënt overweldigd door alle initiatieven.”

“De bedoeling is dat alle betrokken partijen, zowel vanuit het ziekenhuis, de thuiszorg als de huisartsen, hierbij aansluiten”

Toekomst

Voor de toekomst ziet Van der Velden een aantal verbeteringen voor zich. Een eerste ligt op het gebied van ICT en patiëntendossiers. “Alle verschillende zorgverleners noteren hun bevindingen in hun eigen ICT-systeem. Die systemen communiceren onderling vaak niet met elkaar. Hierdoor gaan we elkaar mailen of bellen, wat erg omslachtig en tijdrovend is. Het zou ontzettend mooi zijn als we daar in de toekomst een oplossing voor kunnen vinden. Bijvoorbeeld een systeem waarbij de patiënt de beheerder is van zijn of haar eigen dossier en de verschillende zorgverleners hier toegang toe kan geven, zodat wij ook elkaars bevindingen kunnen inzien.”

Om de communicatie te verbeteren wil Van der Velden starten met een multidisciplinair overleg (MDO) voor poliklinische COPD-patiënten. “De bedoeling is dat alle betrokken partijen, zowel vanuit het ziekenhuis, de thuiszorg als de huisartsen, hierbij aansluiten. Hierin kan bijvoorbeeld de toekomstige zorgplanning (Advance Care Planning; ACP) aan de orde komen en bespreken we gezamenlijk of er nog nieuwe behandelmogelijkheden zijn voor een patiënt.”

Meer weten?
Kijk voor meer informatie over het Landelijk zorgpad COPD longaanval met ziekenhuisopname op www.longaanval.nl.
Bezoek ook eens https://palliatievezorgcopd.nl/ (toolbox voor passende palliatieve zorg bij COPD) en https://goedinhaleren.nl (zorgpad en toolbox inhalatiemedicatie).

Lees meer over:


Voor u geselecteerde artikelen

Casus: jonge patiënt met heftige oorpijn

De 9-jarige patiënt voor u heeft de hele nacht heftige oorpijn gehad rechts. Zijn gehoor is beiderzijds goed en hij heeft geen koorts. Hij is een weinig snotterig. Wat is uw diagnose?

In Search of Stories brengt levens­verhalen tot leven

Het onderzoeksproject ‘In Search of Stories’, geleid door oncoloog Hanneke van Laarhoven, brengt verhalen van ongeneeslijk zieke patiënten tot leven. “De analyse van deze verhalen biedt inzichten die met traditionele methoden vaak over het hoofd worden gezien.”

‘Het preferentiebeleid gaat binnen nu en vier jaar op de schop’

Het preferentiebeleid is volledig doorgeslagen en moet hoognodig op de schop, vindt Aad de Groot, directeur van Zorgverzekeraar DSW. “Het is lastig te berekenen, maar we vermoeden wel dat door de lage prijzen juist andere kosten kunnen toenemen.”

‘Dokters voelen zelf de paradox van samen beslissen in de spreek­kamer’

Samen beslissen kan patiënten tijdelijk veel stress en onzekerheid bezorgen, blijkt uit onderzoek van Inge Henselmans. “Wij staan helemaal achter de beweging van samen beslissen, maar vonden dat er ook oog moest zijn voor de negatieve aspecten ervan.”

‘Het ziekenhuis kan ook zonder lachgas’

Nicolaas Sperna Weiland geeft inzicht in de duurzaamheid van lachgas. “Ik denk persoonlijk dat er ook andere pijnstilling voorhanden is om kortdurend comfort te geven. Vaak met betere pijnstillende effecten en minder nadelige milieueffecten.”

Stop met jezelf onder­mijnen: vijf stappen tegen het imposter syndroom

Bang om door de mand te vallen, prestatiegericht, conflictvermijdend? Veel jonge artsen hebben last van het imposter syndroom. Moniek de Boer geeft praktische tips. “Het ontwikkelen van een gezonde werk-privé balans en het accepteren van kwetsbaarheid is cruciaal.”

Casus: patiënt met huidkleurige papel op de rug

Een 54-jarige vrouw meldt zich bij de huisarts met een huidkleurige papel op de rug. Mevrouw heeft in haar voorgeschiedenis een basaalcelcarcinoom (BCC) gehad van het gelaat. In haar familie komt geen huidkanker voor. Wat is uw diagnose?

Waarom moet ik als arts aandacht hebben voor lhbtiq+?

Zichtbaarheid en veiligheid zijn belangrijk bij het omgaan met lhbtiq+-ers in de zorg, pleit longarts Karin Pool. Ze geeft praktische tips voor zorgverleners en zorginstellingen. “Met kleine aanpassingen, bijvoorbeeld in taalgebruik, maak je al een groot verschil.”

De overgang: hormoon­therapie helpt, maar is geen wonder­middel

Gynaecoloog Dorenda van Dijken promoot hormoontherapie bij overgangsklachten, maar noemt het geen wondermiddel voor de gezondheid op langere termijn. “We kunnen als artsen zeggen dat je de overgang moet omarmen, maar ik vind dat elke vrouw dat zelf bepaalt.”

Casus: man met opgezette en verkleurde gewrichten en zwelling linkeroor

Een 52-jarige man klaagt over pijnlijke en stijve handen. De gewrichten van beide handen en vingers zijn opgezet en blauw-paars verkleurd. Verder heeft hij klachten van moeheid en malaise. Hij heeft geen koorts. Wat is uw diagnose?


0
Laat een reactie achterx
Lees ook: Puffer-app geeft zorg op maat voor kinderen met astma

Naar dit artikel »

Lees ook: Ontregelde ademhaling heeft veel verborgen effecten

Naar dit artikel »

Lees ook: Welk type arts wil jij zijn?

Naar dit artikel »