DOQ

‘Het mentale stuk bij PDS mag echt meer aandacht krijgen’

Welke factoren hangen samen met de levenstevredenheid van patiënten met het Prikkelbare Darm Syndroom (PDS)? Dat vroegen Anke Snijkers, aios MDL in het Maastricht UMC+, en haar collega’s zich af. Opvallendste uitkomst: de symptoomernst speelt geen belangrijke rol als het gaat om de levenstevredenheid.

“We hebben de algemene levenstevredenheid van PDS-patiënten geanalyseerd en gekeken welke factoren hiermee samenhingen”, vertelt Anke Snijkers. “De mate van buikpijn bleek niet geassocieerd met de levenstevredenheid. Dat is opmerkelijk omdat de buikpijn precies hetgeen is waar we nu op varen in de klinische praktijk. We focussen op de buikpijn als belangrijkste uitkomstmaat, ook in onderzoek. Dat zou misschien mogen veranderen, want verbetering van de buikpijnklachten leidt niet altijd tot verbetering van het welbevinden van de patiënt.”

“De mate van buikpijn blijkt voor PDS-patiënten niet een van de factoren te zijn die zij het belangrijkst vinden”

Aios MDL Anke Snijkers

Kwaliteit van leven versus tevredenheid

“De mate van tevredenheid hangt wel duidelijk samen met de kwaliteit van leven, maar dat verwachtten we ook”, legt Snijkers uit. “Als de kwaliteit van leven beter is, verwacht je ook meestal hogere tevredenheid. Naar kwaliteit van leven bij PDS is al vaker onderzoek gedaan.” Maar waar de vragenlijst voor kwaliteit van leven meer objectief is en meer vaste criteria bevat, is de vragenlijst voor levenstevredenheid die Snijkers gebruikte in haar onderzoek meer subjectief.

“De vragenlijst die we hebben gebruikt voor deze studie is de Satisfaction With Life Scale. Een vragenlijst waarin mensen aangeven hoe tevreden ze zijn met hun leven en bij het beoordelen hiervan factoren meenemen die zij persoonlijk belangrijk vinden. De een denkt daarbij aan een goede baan en carrière maken en scoort daarom hoog. Terwijl een ander persoon met diezelfde carrière, maar met een slechte familieband bijvoorbeeld veel lager kan scoren omdat deze dit tweede aspect veel belangrijker vindt in het leven”, vertelt Snijkers. Mensen mogen zelf hun oordeel geven en kunnen zelf de factoren die ze belangrijk vinden meenemen in de antwoorden. De mate van buikpijn blijkt voor PDS-patiënten niet een van die factoren te zijn. Althans, zeker niet de belangrijkste.

 “Het puur hebben van pijn is geen individuele factor die de mate van tevredenheid bepaalt”

Een-op-eenrelatie

“In ander onderzoek hebben we wel ook laten zien dat bij verbetering van de symptomen niet automatisch ook de kwaliteit van leven toeneemt”, legt Snijkers uit. “Dat heeft dus geen een-op-eenrelatie, wat betekent dat het adequaat behandelen van buikpijn niet direct meer levenskwaliteit geeft. “Wat we zien is dat gastro-intestinale angst, gegeneraliseerde angst en depressieve klachten vaak een belangrijkere rol spelen en niet alleen de pijnklachten van PDS zelf. Het puur hebben van pijn is geen individuele factor die de mate van tevredenheid bepaalt.”

“Het mentale stuk mag echt meer aandacht krijgen”

Gevolgen voor de klinische praktijk

Als de mate van buikpijn voor de levenstevredenheid van de patiënt van ondergeschikt belang is, dan heeft dat ongetwijfeld gevolgen voor de klinische praktijk waarin met name op die buikpijn wordt gestuurd. “Belangrijk is dat we ons niet blindstaren op het verhelpen van buikpijn. Een arts zou niet enkel de buikpijn moeten uitvragen bij een PDS-patiënt. Maar bijvoorbeeld ook de invloed van de PDS-klachten op iemands leven of aanwezigheid van angstklachten en depressiviteit”, aldus Snijkers. “Het mentale stuk mag echt meer aandacht krijgen. Ook in de richtlijnen wordt het meten van de buikpijn als belangrijkste uitkomstmaat gezien, dit zou aangevuld mogen worden met andere factoren, waaronder de mentale klachten.”

Meer aandacht voor het psychische aspect

“Ons onderzoek is uitgevoerd op groepsniveau, maar per patiënt moeten we kijken of er psychologische hulp nodig is”, zegt Snijkers. “We doen dat nu ook al op individueel niveau, als blijkt dat de psychische component een grote rol speelt. In Maastricht hebben we een combinatiepoli, waar patiënten gezamenlijk door zowel de MDL-arts als de psychiater gezien kunnen worden.”

Momenteel doet Snijkers ook onderzoek naar hypnotherapie als psychotherapeutische behandeling van PDS. “Daar is al het nodige onderzoek naar gedaan. Maar ik kijk nu ook naar de online variant van deze behandeling. Is dit ook effectief? Dit onderzoek loopt, waarbij we nu in het einde van de inclusiefase zitten. We verwachten hier medio 2025 de uitkomsten van. Mijn hoop voor de toekomst is dat we patiënten veel meer kunnen bieden met e-health.”

Referentie: Snijkers J T W, Winkens B, Weerts Zsa Zsa R M, et al. Satisfaction with life in IBS is associated with psychological burden rather than gastrointestinal symptom severity Am J Gastroenterol. 2023 Oct 4. doi: 10.14309/ajg.0000000000002547.

Lees meer over:


Voor u geselecteerde artikelen

Casus: vrouw met hevige diarree en kortademigheid

Een vrouw klaagt over hevige diarree en kortademigheid. Daarnaast voelt zij zich zwak en is zij 10 kg afgevallen in de laatste 3 maanden. Wat is uw diagnose?

Videoconsult vs. fysiek consult: waar zitten de verschillen?

Broer en zus Martijn Stommel en Wyke Stommel onderzochten de verschillen tussen video- en fysieke consulten. Dit kan helpen bij goede implementatie van videoconsulten. “Patiënten moeten soms lang reizen. Dat is belastend, het kost tijd en meestal moet iemand mee.”

Zeven Routes naar een veerkrachtig zorgsysteem

Ons zorgstelsel kan duurzamer en menselijker terwijl ook kwaliteit, toegankelijkheid en betaalbaarheid geborgd zijn, meent Steven de Waal in zijn boek. “De zorginstelling verandert in een platform: minder managers en meer horizontaal management tussen zorgprofessionals.”

Wat als… jouw onderzoek plotseling is geasso­cieerd met de tabaks­industrie?

De farmaceut die het promotieonderzoek van Wytse van den Bosch financierde, werd plotseling overgenomen door een tabaksmultinational. Wat doe je dan als onderzoeker? “Door deze indirecte affiliatie ben je plotseling niet meer welkom op wetenschappelijke congressen.”

Meer rolmodel­len nodig in het medisch onderwijs

“De gezondheidszorg moet een afspiegeling zijn van de samenleving, dat is nu niet zo”, vindt Rashmi Kusurkar, hoogleraar inclusie en motivatie in medisch onderwijs. Er is behoefte aan meer inclusiviteit en diversiteit binnen het medisch onderwijs.

Zo deal je met de onzin van influencers in je spreekkamer

Patiënten vertrouwen influencers soms meer dan hun eigen arts. Jolanda van Boven en Annemie Galimont vertellen over hun ervaringen hiermee in de spreekkamer en hoe hiermee om te gaan. “Wees als arts alert dat je de patiënt goed voorlicht over de mogelijke gevolgen.”

‘Kunst kan de zorg transformeren’

Om de problemen van het overbelaste zorgsysteem het hoofd te bieden, moet kunst een structurele plaats krijgen, pleit Tineke Abma. “We willen duurzame programma’s van bewezen interventies vergoed door de zorgverzekeraar.”

Casus: jongen met gepig­menteerde huid­afwijking

Een tienjarige jongen heeft een opvallende laesie op de rechterbovenarm. Bij navraag blijkt deze laesie al jaren aanwezig. In de familie komen geen melanomen voor. De jongen heeft een blanco voorgeschiedenis. Wat is uw diagnose?

Casus: man met klachten van moeizaam plassen

Een man komt met een doorgemaakte blaasontsteking op uw spreekuur. Plassen gaat al een paar jaar langzaamaan moeilijker en moeilijker. De straal is zwak, nogal eens sproeiend en er wordt bijna altijd wat nagedruppeld. Persen helpt niet echt. Wat is uw diagnose?

Iedere arts moet zich voorbereiden op een leven lang leren

Welzijn is een voorwaarde voor professionele en persoonlijke ontwikkeling. En dat is in de medische sector meer dan ooit een punt van zorg, vindt Marjolein van de Pol. “De nieuwe bewegingen moet je gewoon volgen, in welke fase van je carrière je ook zit.”


0
Laat een reactie achterx