DOQ

Hoe de hoofd-hart-hormonen-connectie tot ernstige hartklachten leidt

Het was een eyeopener voor cardioloog Janneke Wittekoek: de relatie tussen hormonale stemmingswisselingen, hartklachten en ADHD bij vrouwen. Toen het besef er was, pakte ze meteen door. Inmiddels is de stichting Hoofd-Hart-Hormonen (H3) Netwerk een feit en staan er de nodige activiteiten gepland. “We moeten deze zorg samen van de grond krijgen.”

Hartkloppingen, angina pectoris, slecht slapen en concentratieproblemen. Regelmatig ziet cardioloog Janneke Wittekoek vrouwen in de overgang op het spreekuur met deze klachten. “Vaak zijn ze de wanhoop nabij: soms gaat werken niet meer en voelen ze zich depressief. Dan is alleen de cardiale klachten behandelen symptoombestrijding: je hebt een geïntegreerde aanpak nodig met ook aandacht voor de hormonale balans en de psychiatrische of psychologische problematiek. Daarom hebben we het H3-netwerk opgericht, dat staat voor Hoofd-Hart-Hormonen.”

“Cardiologie, psychiatrie en gynaecologie bleken enorm veel raakvlakken met elkaar te hebben. We zagen dezelfde vrouwen.”

Cardioloog Janneke Wittekoek

Late diagnose

De link legde Wittekoek twee jaar geleden op een congres waar ze was uitgenodigd als spreker om te vertellen hoe ze onbegrepen hartklachten bij vrouwen op de kaart had gezet. “Daar ontmoette ik psychiater Sandra Kooij. Zij vertelde over de relatie tussen ADHD en hormonen. ADHD wordt vaker gemist bij vrouwen. Soms komt de diagnose pas laat: bijvoorbeeld omdat tijdens de overgang het oestrogeen afneemt. Oestrogeen versterkt de functie van dopamine op stemming en cognitie, en bij ADHD is de dopaminespiegel al laag. Neemt het oestrogeen dan af, dan nemen de klachten verder toe. Met name de slapeloosheid die ontstaat, is vaak de druppel voor bijvoorbeeld depressie of cardiale klachten.”

Veel raakvlakken

Voor Wittekoek viel daarmee ineens veel op zijn plek. “Waar Sandra deze vrouwen zag voor de diagnose ADHD, ADD of bipolariteit, zag ik deze vrouwen in mijn spreekkamer vaak voor ‘stressinfarcten’. Dit zijn infarcten die niet ontstaan door de bekende risicofactoren als roken of artherosclerose, maar door verkramping van de bloedvaten door stress. Aanvankelijk dacht ik dat het alleen de stress was, of dat de klachten nu eenmaal bij de overgang hoorden. Maar toen ik verder vroeg, bleek dat deze vrouwen vaak al langer pijn op de borst hadden en dat ze bovengemiddeld vaak al tijdens premenstruele en postnatale perioden gevoelig waren voor hormonale stemmingsklachten. Daarvoor kwamen ze dan bij gynaecoloog Dorenda van Dijken op de poli. Die drie gebieden bleken enorm veel raakvlakken met elkaar te hebben. We zagen dezelfde vrouwen.”

“Er is een sterke relatie tussen vrouwen met ADHD, hormonale stemmingsklachten en cardiale klachten”

Hoge prevalentie

Een kleine studie bevestigde het vermoeden van de cardioloog. “Bij driehonderd opeenvolgende vrouwelijke patiënten in de HeartLife-kliniek deed ik een korte screener die aan de hand van vier vragen een indicatie geeft of iemand ADHD heeft, ontwikkeld door Sandra Kooij. De prevalentie was 35 procent! Een groot deel daarvan kreeg bij verwijzing naar Sandra ook daadwerkelijk de diagnose. Maar toen wisten we zeker dat er een sterke relatie is tussen vrouwen met ADHD, hormonale stemmingsklachten en cardiale klachten. Die hoofd-hart-hormonen-connectie was voor ons drieën de aanleiding om het H3-netwerk op te richten: om kortere lijnen te leggen tussen de zorgprofessionals die deze vrouwen behandelen, om meer bekendheid te geven en kennis op te bouwen.”

“Nu is het tijd om de zorg goed te organiseren zodat deze vrouwen niet meer naar drie verschillende loketten hoeven!”

Eén loket

Het platform is sinds maart in de lucht en al bijna niet meer weg te denken. “We hebben ondertussen meer dan 2.000 professionals in ons netwerk”, vertelt Janneke Wittekoek. “Ook voor ons eerste webinar in april ‘Optimale zorg voor “ingewikkelde” vrouwen’, trok veel belangstelling. De komende tijd gaan we meer interactieve webinars en nascholingen organiseren om expertise op te bouwen. Ook hoop ik dat de eerste regionale netwerken snel van start kunnen gaan. Met in de eerste week duizend aanmeldingen van vrouwen die zich herkenden in de ‘H3-klachten’ kunnen wij als oprichters namelijk niet iedereen zien. We kennen nu de oorzaken, nu is het tijd om de zorg goed te organiseren zodat deze vrouwen niet meer naar drie verschillende loketten hoeven!’

Lees meer over:


Voor u geselecteerde artikelen

Casus: jonge patiënt met heftige oorpijn

De 9-jarige patiënt voor u heeft de hele nacht heftige oorpijn gehad rechts. Zijn gehoor is beiderzijds goed en hij heeft geen koorts. Hij is een weinig snotterig. Wat is uw diagnose?

In Search of Stories brengt levens­verhalen tot leven

Het onderzoeksproject ‘In Search of Stories’, geleid door oncoloog Hanneke van Laarhoven, brengt verhalen van ongeneeslijk zieke patiënten tot leven. “De analyse van deze verhalen biedt inzichten die met traditionele methoden vaak over het hoofd worden gezien.”

‘Het preferentiebeleid gaat binnen nu en vier jaar op de schop’

Het preferentiebeleid is volledig doorgeslagen en moet hoognodig op de schop, vindt Aad de Groot, directeur van Zorgverzekeraar DSW. “Het is lastig te berekenen, maar we vermoeden wel dat door de lage prijzen juist andere kosten kunnen toenemen.”

‘Het ziekenhuis kan ook zonder lachgas’

Nicolaas Sperna Weiland geeft inzicht in de duurzaamheid van lachgas. “Ik denk persoonlijk dat er ook andere pijnstilling voorhanden is om kortdurend comfort te geven. Vaak met betere pijnstillende effecten en minder nadelige milieueffecten.”

Stop met jezelf onder­mijnen: vijf stappen tegen het imposter syndroom

Bang om door de mand te vallen, prestatiegericht, conflictvermijdend? Veel jonge artsen hebben last van het imposter syndroom. Moniek de Boer geeft praktische tips. “Het ontwikkelen van een gezonde werk-privé balans en het accepteren van kwetsbaarheid is cruciaal.”

Casus: patiënt met huidkleurige papel op de rug

Een 54-jarige vrouw meldt zich bij de huisarts met een huidkleurige papel op de rug. Mevrouw heeft in haar voorgeschiedenis een basaalcelcarcinoom (BCC) gehad van het gelaat. In haar familie komt geen huidkanker voor. Wat is uw diagnose?

Waarom moet ik als arts aandacht hebben voor lhbtiq+?

Zichtbaarheid en veiligheid zijn belangrijk bij het omgaan met lhbtiq+-ers in de zorg, pleit longarts Karin Pool. Ze geeft praktische tips voor zorgverleners en zorginstellingen. “Met kleine aanpassingen, bijvoorbeeld in taalgebruik, maak je al een groot verschil.”

De overgang: hormoon­therapie helpt, maar is geen wonder­middel

Gynaecoloog Dorenda van Dijken promoot hormoontherapie bij overgangsklachten, maar noemt het geen wondermiddel voor de gezondheid op langere termijn. “We kunnen als artsen zeggen dat je de overgang moet omarmen, maar ik vind dat elke vrouw dat zelf bepaalt.”

Casus: man met opgezette en verkleurde gewrichten en zwelling linkeroor

Een 52-jarige man klaagt over pijnlijke en stijve handen. De gewrichten van beide handen en vingers zijn opgezet en blauw-paars verkleurd. Verder heeft hij klachten van moeheid en malaise. Hij heeft geen koorts. Wat is uw diagnose?

‘Iedereen heeft recht op zorg’

Ongedocumenteerde in je spreekkamer? Er is meer mogelijk dan je denkt, stellen Amarylle van Doorn en Daan Frehe. Een afwerende houding is hierbij als zorgverlener niet gewenst. “De enige voorwaarde is dat je jezelf bij het CAK moet aansluiten. Veel zorgaanbieders weten dat niet.”


0
Laat een reactie achterx