Hoeveel last hebben kinderen van tinnitus?

Redactioneel

10 december 2025

Over oorsuizen (tinnitus) bij kinderen is nog maar weinig bekend. Welke impact heeft dit bijvoorbeeld op hun kwaliteit van leven en wat is voor hen de beste behandeling? Onderzoekers van het UMC Utrecht zijn bezig om een gevalideerde vragenlijst te ontwikkelen om door de patiënt gerapporteerde uitkomsten te kunnen meten. Diane Smit, KNO-arts met otologie als een van haar aandachtsgebieden, licht dit verder toe.

Dagelijks ziet Smit op haar spreekuur kinderen met gehoorproblemen. Vooral kinderen met tinnitus zijn een uitdaging. Want het is niet geheel duidelijk wat de impact van tinnitus is op de kwaliteit van leven bij kinderen en wat voor hen de beste behandeling is. Om hierover meer kennis te vergaren, heeft Smit samen met collega’s van het UMC Utrecht een onderzoek opgezet. Recentelijk is hiervan het studieprotocol gepubliceerd.¹ Over ongeveer twee jaar verwacht ze een gevalideerde vragenlijst te hebben, zodat het ongemak dat kinderen door tinnitus ervaren goed meetbaar wordt. Ze hoopt dat dit instrument helpt om onderzoek bij kinderen met tinnitus verder van de grond te krijgen.

“Kinderen ervaren vooral hinder van oorsuizen in een stille omgeving”
KNO-arts Diane Smit

Harde muziek

Tinnitus komt bij ongeveer een op de vijf volwassenen voor. Bij een kwart van hen levert dat aanzienlijke problemen op, geeft Smit aan. Het is echter onduidelijk hoe vaak tinnitus voorkomt bij (jonge) kinderen. Uit de Lifelines-studie, een cohort in Noord-Nederland waarin meerdere generaties langdurig worden gevolgd, is gebleken dat ongeveer 13 % van de jongeren van 13 tot 17 jaar last heeft van tinnitus.² De oorzaken hiervan zijn niet goed bekend, aldus Smit. “Mogelijk speelt harde muziek tijdens het uitgaan of via oortjes en koptelefoons een rol, maar dat weten we niet zeker.” Kinderen met tinnitus die bij Smit terechtkomen, rapporteren variabele klachten. “Het oorsuizen kan op- en afgaan. Kinderen ervaren vooral hinder van oorsuizen in een stille omgeving, bijvoorbeeld bij het slapen gaan. Maar niet alle kinderen ervaren er hinder van.”

“We hebben gekeken naar welke domeinen van kwaliteit van leven belangrijk zijn voor kinderen met tinnitus”

Vragenlijst

Er is voor kinderen geen gevalideerde vragenlijst om de impact van tinnitus op de kwaliteit van leven te meten. “Bij volwassenen hebben we die wel met vragen als: heeft oorsuizen impact op de concentratie? Doet dit wat met het kunnen slapen? Belemmert dit het gehoor? Is het verstaan van gesprekken lastig? Precies het ontbreken van gevalideerde vragenlijsten voor kinderen was de reden om een meetmethode te ontwikkelen, toegespitst op hen.”

De basis voor de nieuwe vragenlijst zijn bestaande vragen uit gevalideerde vragenlijsten voor andere aandoeningen, die deel uitmaken van het initiatief ‘Patient-Reported Outcomes Measurement Information System’ (PROMIS). ³ “Met behulp van deze vragenlijsten kunnen vragensets worden gemaakt, die onafhankelijk van de aandoening waarvoor ze zijn ontwikkeld, te gebruiken zijn. Zo kun je slaapscores tussen mensen met verschillende aandoeningen, zoals tinnitus, stemmingsstoornissen of chronische pijn, met elkaar vergelijken. Inmiddels hebben we de eerste fase van ons onderzoek afgerond. Daarin hebben we goed gekeken naar welke domeinen van kwaliteit van leven belangrijk zijn voor kinderen met tinnitus. Dat blijken concentratievermogen en slaap te zijn.”

Stabiel beloop

Niet alleen kwaliteit van leven bij kinderen met tinnitus zou onderzocht moeten worden, volgens Smit. “Zo is bij volwassenen bekend dat het beloop van tinnitus vrij stabiel is. Mensen hebben vaak eerst een gewenningsperiode. Ze leren ermee leven. Omstandigheden als een verkoudheid, vermoeidheid en stress kunnen klachten van tinnitus verergeren. Maar het ziektebeeld blijft in de regel vrij stabiel gedurende het gehele leven. Bij kinderen weten we nog niet goed hoe tinnitus verloopt. Dat zou iets zijn om in de toekomst mee te nemen in bestaande studies, zoals de al genoemde Lifelines-studie.”

“Laat zorgverleners specifiek vragen naar tinnitus bij kinderen die bepaalde problemen ervaren”

Behandeling

Ook is er bij kinderen nog weinig bekend over de effectiviteit van behandelingen. Wellicht kunnen behandelingen bij volwassenen ook bij hen nuttig zijn, stelt Smit. “De eerste behandeling bij volwassenen is psychologisch van aard. Als patiënten moeilijk aan hun klachten kunnen wennen kunnen cognitieve gedragstherapie, EMDR-therapie of ‘acceptance and commitment’-behandeling worden aangeboden. Deze behandelingen zijn erop gericht om te leren omgaan met de klachten. Bij patiënten met gehoorverlies kan een hoortoestel een aanzienlijke afname van oorsuizen geven. Gebleken is dat een cochleair implantaat bij patiënten met ernstig gehoorverlies een gunstig effect heeft. Naar de behandeling bij kinderen is nog weinig onderzoek gedaan, al zijn er wel beperkte aanwijzingen dat cognitieve gedragstherapie bij hen effectief zou kunnen zijn.”

Aandacht

Over twee jaar hoopt Smit in ieder geval een goed gevalideerde vragenlijst te hebben waarmee de impact van tinnitus op de kwaliteit van leven van kinderen betrouwbaar kan worden gemeten. “Belangrijk is ook dat er meer aandacht voor het probleem komt. Laat zorgverleners specifiek vragen naar tinnitus bij kinderen die problemen ervaren met bijvoorbeeld slapen of concentratievermogen. Zeker jonge kinderen melden dit lang niet altijd zelf.”

Referenties: