DOQ

Hoge glycemische index van voeding verhoogt cardiovasculaire risico

De consumptie van een dieet met een hoge glycemische index en belasting gaat gepaard met een toegenomen risico op hart- en vaatziekten en overlijden in vergelijking met een dieet met een lagere glycemische index en belasting. Dit verband is gevonden in diverse populaties.

Er zijn zorgen over de gezondheidseffecten van koolhydraatrijke voedingsmiddelen en dranken van slechte kwaliteit. Dit heeft de populariteit van zogenaamde koolhydraatarme diëten vergroot. Kwalitatief slechte koolhydraatarme voedingsmiddelen kunnen weinig vezels en een hoger percentage geraffineerde granen dan volle granen bevatten en een hoge glycemische index hebben. Deze index is een maatstaf voor hoeveel 50 gram koolhydraten uit een bepaald voedingsmiddel de bloedglucosespiegel verhoogt. Er is een algemene consensus over de waarde van volkoren en vezelrijk voedsel voor de preventie van chronische ziekten.

Grote, geografisch diverse populatie

Hoewel de consumptie van een dieet met een lage glycemische index nuttig blijkt te zijn voor de preventie en behandeling van diabetes, zijn de gegevens wisselend over het verband tussen een dergelijk dieet en een cardiovasculaire risicoreductie. Bovendien zijn de meeste van die gegevens afkomstig uit westerse hoge inkomenslanden. Er zijn weinig gegevens voor niet-westerse lage- of middeninkomenslanden. Om deze leemte op te vullen, zijn gegevens nodig van een grote, geografisch diverse populatie.

De grote, internationale studie Prospective Urban Rural Epidemiology (PURE) evalueerde het verband tussen de glycemische index enerzijds en het risico op hart- en vaatziekten en de all-cause mortaliteit bij mensen met een breed scala aan inname van koolhydraten en diverse voedingspatronen. Deze analyse omvatte bijna 138.000 personen van 35-70 jaar oud die op vijf continenten woonden.

Verband tussen index en events

Gedurende de follow-up van mediaan 9,5 jaar overleden 8780 mensen en traden 8252 ernstige cardiovasculaire events op. Een dieet met een hoge glycemische index ging gepaard met een toegenomen risico op ernstige cardiovasculaire events of overlijden, zowel bij personen met manifeste hart- en vaatziekten (hazard ratio 1,51), als bij degenen zonder dergelijke ziekten (HR 1,21). Een hoge glycemische index ging ook gepaard met een verhoogd risico op overlijden door een cardiovasculaire oorzaak.

De resultaten met betrekking tot de glycemische belasting waren vergelijkbaar met die voor de glycemische index onder de deelnemers met manifeste hart- en vaatziekten bij aanvang. Daarentegen was dit verband niet significant bij degenen zonder reeds bestaande hart- en vaatziekten.

Culturele en sociaaleconomische diversiteit

Deze studie toonde dat diëten met een hoge glycemische index gepaard gingen met een hoger risico op hart- en vaatziekten en overlijden dan diëten met een lage glycemische index. Dit verband kwam naar voren in meerdere landen en geografische en economische regio’s.

Door de culturele en sociaaleconomische diversiteit van deze studie was het mogelijk om het verband tussen de glycemische index en belasting enerzijds en het risico op cardiovasculaire events anderzijds te onderzoeken voor een zeer breed scala aan voedingspatronen. De beoordeling van uitkomsten onder deelnemers op basis van de aan- of afwezigheid van reeds bestaande hart- en vaatziekten maakte het mogelijk om associaties te onderzoeken, die implicaties hebben voor zowel de primaire als de secundaire preventie.


Referentie: Jenkins DJA, Dehghan M, Mente A, et al. Glycemic Index, Glycemic Load, and Cardiovascular Disease and Mortality. N Engl J Med. 2021;384:1312-1322. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/33626252/, https://www.nejm.org/doi/full/10.1056/NEJMoa2007123

Lees meer over:


Voor u geselecteerde artikelen

Casus: progressieve kortademigheid na embolisatie van een varicocele

Een 36-jarige man presenteert zich op de SEH met toenemende kortademigheid, hoesten, algehele malaise en koorts. Negen dagen ervoor heeft hij een endovasculaire embolisatie met cyanoacrylaat ondergaan vanwege een symptomatische varicocele. Wat is uw diagnose?

Meer halen uit bestaande medicijnen

Een verminderde nierfunctie betekende lange tijd dat pemetrexed geen behandeloptie was. Rob ter Heine en Nikki Bleijs-de Rouw onderzochten hoe dit toch veilig kan worden ingezet en lieten zien hoeveel winst te behalen valt met onderzoek naar bestaande geneesmiddelen.

Resistente schimmels: het ondergeschoven kindje in het gezondheidsdebat

Resistente schimmels vormen een groeiend maar nog onderbelicht gezondheidsrisico, waarschuwt Paul Verweij. Een internationale aanpak is hierbij nodig. “Tot vijf jaar geleden kenden wij Candida auris niet eens, nu verspreidt deze zich wereldwijd.”

AfriKNO helpt KNO-zorg in Tanzania te verbeteren

De stichting AfriKNO ondersteunt de KNO-zorg in Tanzania met scholing en materialen. Initiatiefnemer en KNO-arts Niels van Heerbeek vertelt: “Ze nodigden mij in Tanzania uit om langs te komen en hadden meteen een volle poli aan KNO-patiënten voor mij opgespaard.”

‘Kijk verder dan seks via penetratie’

Marieke Dewitte stelt dat seksualiteit in de spreekkamer te vaak automatisch gelijk wordt gesteld aan penetratie en functieherstel. “Waarom kijken we niet veel meer naar plezier tijdens seks, los van penetratie?”

Zorgprofessionals in de wachtkamer

De Afghaanse arts Roozeeta Murtaza staat te popelen om in Nederland aan de slag te gaan, maar moet lang wachten tot ze de verplichte BI-toets kan doen. “Dit geeft mij het gevoel dat ik stilsta of zelfs achteruit ga, terwijl ik altijd heb geleerd en gewerkt om verder te komen.”

Meer werkplezier, minder uitval: zes tips voor zorg­teams

Veel aandacht gaat uit naar het opvangen van uitval en het begeleiden van zorgmedewerkers die al ziek thuis zitten. Volgens Mariska Bingol kan dat anders. “We zijn vooral bezig met re-integratie, terwijl we meer zouden moeten investeren in het voorkómen van uitval.”

Hittegolf? Wees alert op deze medicatie!

Een hittegolf kan de werking en veiligheid van bepaalde geneesmiddelen beïnvloeden. Apotheker Bart Kremers legt uit bij welke medicatie extra alertheid nodig is. “Er is sprake van een verhoogd risico als het langer dan vijf achtereenvolgende dagen warmer is dan 25 ºC.”

Casus: vrouw met schildklierkanker en last van huidafwijkingen

Een 66-jarige vrouw met uitgezaaide schildklierkanker presenteert zich met pijnlijke huidafwijkingen op de kin. Enkele weken daarvoor heeft zij mogelijk herpes zoster elders in het gelaat gehad. Wat is uw diagnose?

‘Tip patiënten de mediterrane leef­stijl’

Volgens cardioloog Annemieke Jansen gaan gezond en lekker uitstekend samen in het mediterrane dieet. Samen met haar zus schrijft ze hierover kookboeken. “Schrijf patiënten de mediterrane leefstijl voor, er valt zoveel mee te winnen!”