DOQ

Hoge glycemische index van voeding verhoogt cardiovasculaire risico

De consumptie van een dieet met een hoge glycemische index en belasting gaat gepaard met een toegenomen risico op hart- en vaatziekten en overlijden in vergelijking met een dieet met een lagere glycemische index en belasting. Dit verband is gevonden in diverse populaties.

Er zijn zorgen over de gezondheidseffecten van koolhydraatrijke voedingsmiddelen en dranken van slechte kwaliteit. Dit heeft de populariteit van zogenaamde koolhydraatarme diëten vergroot. Kwalitatief slechte koolhydraatarme voedingsmiddelen kunnen weinig vezels en een hoger percentage geraffineerde granen dan volle granen bevatten en een hoge glycemische index hebben. Deze index is een maatstaf voor hoeveel 50 gram koolhydraten uit een bepaald voedingsmiddel de bloedglucosespiegel verhoogt. Er is een algemene consensus over de waarde van volkoren en vezelrijk voedsel voor de preventie van chronische ziekten.

Grote, geografisch diverse populatie

Hoewel de consumptie van een dieet met een lage glycemische index nuttig blijkt te zijn voor de preventie en behandeling van diabetes, zijn de gegevens wisselend over het verband tussen een dergelijk dieet en een cardiovasculaire risicoreductie. Bovendien zijn de meeste van die gegevens afkomstig uit westerse hoge inkomenslanden. Er zijn weinig gegevens voor niet-westerse lage- of middeninkomenslanden. Om deze leemte op te vullen, zijn gegevens nodig van een grote, geografisch diverse populatie.

De grote, internationale studie Prospective Urban Rural Epidemiology (PURE) evalueerde het verband tussen de glycemische index enerzijds en het risico op hart- en vaatziekten en de all-cause mortaliteit bij mensen met een breed scala aan inname van koolhydraten en diverse voedingspatronen. Deze analyse omvatte bijna 138.000 personen van 35-70 jaar oud die op vijf continenten woonden.

Verband tussen index en events

Gedurende de follow-up van mediaan 9,5 jaar overleden 8780 mensen en traden 8252 ernstige cardiovasculaire events op. Een dieet met een hoge glycemische index ging gepaard met een toegenomen risico op ernstige cardiovasculaire events of overlijden, zowel bij personen met manifeste hart- en vaatziekten (hazard ratio 1,51), als bij degenen zonder dergelijke ziekten (HR 1,21). Een hoge glycemische index ging ook gepaard met een verhoogd risico op overlijden door een cardiovasculaire oorzaak.

De resultaten met betrekking tot de glycemische belasting waren vergelijkbaar met die voor de glycemische index onder de deelnemers met manifeste hart- en vaatziekten bij aanvang. Daarentegen was dit verband niet significant bij degenen zonder reeds bestaande hart- en vaatziekten.

Culturele en sociaaleconomische diversiteit

Deze studie toonde dat diëten met een hoge glycemische index gepaard gingen met een hoger risico op hart- en vaatziekten en overlijden dan diëten met een lage glycemische index. Dit verband kwam naar voren in meerdere landen en geografische en economische regio’s.

Door de culturele en sociaaleconomische diversiteit van deze studie was het mogelijk om het verband tussen de glycemische index en belasting enerzijds en het risico op cardiovasculaire events anderzijds te onderzoeken voor een zeer breed scala aan voedingspatronen. De beoordeling van uitkomsten onder deelnemers op basis van de aan- of afwezigheid van reeds bestaande hart- en vaatziekten maakte het mogelijk om associaties te onderzoeken, die implicaties hebben voor zowel de primaire als de secundaire preventie.


Referentie: Jenkins DJA, Dehghan M, Mente A, et al. Glycemic Index, Glycemic Load, and Cardiovascular Disease and Mortality. N Engl J Med. 2021;384:1312-1322. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/33626252/, https://www.nejm.org/doi/full/10.1056/NEJMoa2007123

Lees meer over:


Voor u geselecteerde artikelen

Zorgverleners slaan handen ineen tegen handel in recept­medicatie

Een nieuw protocol helpt voorschrijvers om handel van receptmedicatie bij kwetsbare groepen tegen te gaan. Marleen Horsting en Lennart Wasmoeth lichten de achtergrond hiervan toe. “Op straat wordt pregabaline ook wel ‘madame courage’ genoemd.”

‘Er is zoveel ervarings­kennis onder genees­kunde­student­en, zonde om die niet te gebruiken’

Geneeskundestudenten met een chronische ziekte hebben ervaring als patiënt en weten hoe het is om met een aandoening te leven. Het programma ‘Medische dubbeltalenten’ zet die ervaringskennis in het onderwijs in. Dubbeltalent Soete Meertens vertelt.

Chronische pijn anders bekeken

Oud-huisarts Henk van der Veen stelt dat chronische pijn niet onverklaarbaar is, maar verkeerd wordt beoordeeld. “Patiënten kunnen hun pijn meestal heel precies aanwijzen. Maar artsen doen daar te weinig mee.”

Casus: vrouw met aanhoudende benauwd­heid ondanks inhalatie­medicatie

Een 32-jarige vrouw met astma vanaf de kinderleeftijd wordt verwezen naar de longarts vanwege persisterende benauwdheid en een drukkend gevoel op de borst, ondanks stapsgewijze ophoging van de inhalatiemedicatie. Wat is uw diagnose?

‘In Bloesem werken onderzoekers uit de wijk en van de universiteit nauw samen’

Onderzoek in aandachtswijken is vaak complex, mede doordat bewoners amper worden bereikt. In project Bloesem in de Haagse wijk Moerwijk doen ze het anders, vertelt Nienke Slagboom. “Hier maken bewoners zelf deel uit van het onderzoeksteam.”

Casus: man wordt wakker met knijpend gevoel op de borst

Een 55-jarige man wordt ’s ochtends wakker met een knijpend gevoel op de borst. Zes weken geleden heeft hij COVID-19 gehad. Ook is hij in het verleden behandeld met nivolumab vanwege een niet-kleincellig longcarcinoom. Wat is uw diagnose?

Als de arts nep blijkt: medische misleiding met deepfakes

Steeds vaker duiken deepfakevideo’s op waarin artsen medicijnen aanprijzen. Leonie Hulstein noemt dit een zorgwekkende ontwikkeling. “Dit gaat over gezondheid. Dat maakt het gevaarlijker dan andere vormen van nepcontent.”

Medicatie belangrijke oorzaak van bezoek aan de spoedeisende hulp

Bij 17% van de SEH-bezoeken zonder opname speelt medicatie een rol, en meer dan een derde daarvan is vermijdbaar, zo vertelt Rehana Rahman. “De herkenning van deze bezoeken zou verbeteren als er een apotheker zou meekijken op de SEH.”

Casus: schoonmaker met branderige huiduitslag

Een 46-jarige schoonmaker van Iraakse afkomst heeft sinds ruim één jaar last van een branderige, jeukende huiduitslag op vooral zijn armen en benen. Eerdere antimycotische behandelingen hebben geen effect gehad. Wat is uw diagnose?

‘Leren reanimeren doe je altijd voor een ander, nooit voor jezelf’

Burgerhulpverleners starten in Nederland het merendeel van de reanimaties bij een hartstilstand, maar hun aantal is nog onvoldoende. Leonie van der Leest: “Zorgverleners kunnen mensen hierop attenderen: leer reanimeren, je redt er mensenlevens mee.”