Huisarts Ephraïm: ‘Positieve gezondheidsgesprek biedt “hotspotters” onder patiënten betere levenskwaliteit en laat zorgkosten dalen’

Een eyeopener noemt huisarts Marco Ephraïm het. Stichting Georganiseerde Eerstelijns Gezondheidszorg Zoetermeer (SGZ) ontdekte dat de zorgkosten in Zoetermeer hoger waren dan het regionale gemiddelde, hoewel ze de zorg juist goed georganiseerd hadden. Voor een kwart van deze patiënten zouden deze hoge zorgkosten met een juiste aanpak kunnen dalen, wist Ephraïm uit zijn kaderopleiding. Een Amerikaanse arts, ook wel ‘doctor hotspot’ genoemd, zei dat hij deze groep ‘hotspotters’ kon identificeren. En zo raakte voor Ephraïm het balletje voor pilot Hotspotters aan het rollen…

Huisarts Marco Ephraïm trof in de praktijkspiegel van Vecozo een opmerking aan die nogal een eyeopener voor hem was: ‘Veertig van uw patiënten maken zoveel zorgkosten dat we ze buiten uw statistiek houden’. Hij vertelt: “Als Stichting Georganiseerde Eerstelijns Gezondheidszorg Zoetermeer (SGZ) werden we geconfronteerd met het feit dat de zorgkosten in Zoetermeer hoger dan het regionale gemiddelde waren, hoewel we de zorg juist goed georganiseerd hadden. Ik was net begonnen met de kaderopleiding beleid en beheer en had geleerd dat die hoge zorgkosten voor een vierde van deze patiënten bij een juiste aanpak niet nodig waren. Voor die kaderopleiding had ik een afstudeeronderwerp nodig binnen het onderdeel projectmanagement. Ik wist dat een Amerikaanse arts – Jeffrey Brenner in Camden NJ, Google op ‘doctor hotspot’ – deze patiënten hotspotters noemde en dat hij in staat was om ze te identificeren, en zorg aan te bieden die hen een betere kwaliteit van leven bood en die de zorgkosten deed dalen.”

Lijstje

Zo ging het balletje rollen. Ephraïm vroeg aan collega’s of zij patiënten uit hun bestand konden aanwijzen die als hotspotter konden worden aangemerkt. Niet per se mensen die vaak bij de huisarts komen, maar van wie wel bekend is dat ze aan een aantal criteria voldeden: veelvuldig op de SEH belanden bijvoorbeeld, regelmatig medisch specialisten bezoek, polyfarmacie, ouderdom, eenzaamheid. “Het leverde snel een lijstje op”, vertelt Ephraïm. “Maar wat interessant was, was dat data-analyse op basis van mijn HIS tot een tweede lijstje leidde dat maar dertig procent overlap vertoonde met het lijstje dat we zelf hadden opgesteld. Ik moest toegeven dat ik mijn eigen patiëntenbestand minder goed kende dan ik dacht.”

Positieve Gezondheid

Een pilot volgde, waarin patiënten werden uitgenodigd voor een positieve gezondheidsgesprek, gebaseerd op het concept van Positieve Gezondheid van huisarts Machteld Huber (lees ook het eerder verschenen DOQ-artikel over Positieve Gezondheid). Ephraïm vertelt: “We zitten nu in het derde jaar van de pilot en hebben 25 patiënten met wie we één of twee keer per jaar zo’n gesprek voeren. Dit aanleren vergt een huisarts circa een uur, het Institute for Positive Health, verzorgt trainingen op dit gebied. Een grote meerwaarde hiervan zien we bijvoorbeeld bij een veertiger met langdurige psychiatrische en verslavingsproblematiek die met meerdere hulpverlenende instanties te maken heeft. Uit de gesprekken met hem werd duidelijk dat bij hem sprake is van een niet-ontwikkelde creativiteit en een enorme wens om daar wat mee te doen. Hij omarmde het voorstel voor creatieve therapie, met als uitkomst dat hij na schilderen ook is gaan fotograferen en daaruit nu betalende opdrachtgevers heeft. Hij doet nu tevens een opleiding tot ervaringsdeskundige. Zo’n overduidelijk succes behalen we natuurlijk niet altijd. In een ander geval zien we een man die niet echt vooruitgaat, maar die inmiddels wel kan volstaan met zorg vanuit de eerste in plaats van de tweede lijn. Laagdrempeliger voor hem dus en bovendien goedkoper.”

“Ik moest toegeven dat ik mijn eigen patiëntenbestand minder goed kende dan ik dacht”

Financiering zorgverzekeraars

De huisarts schrijft voor het gesprek – dat dertig minuten duurt – een dubbel consult plus een XPOSGEZ. “Samen plusminus zeventig euro en daarmee kostendekkend”, zegt Ephraim. “Het is absoluut te organiseren in een huisartspraktijk. Het is een interessante aanvulling op je werk, het biedt de patiënt een betere kwaliteit van leven en het bespaart zorgkosten. Op basis van de geschatte zorgkosten voor de hotspotters kunnen we concluderen dat in deze pilot het aantal ziekenhuisopnamen na een jaar daalt met twintig procent en na twee jaar met ruim dertig procent. Voldoende positief om een tweede pilot te starten in Zoetermeer, plus een groter onderzoek in Den Haag. Met CZ en Menzis zijn we nu in gesprek over structurele financiering.”

“Het is een interessante aanvulling op je werk, het biedt de patiënt een betere kwaliteit van leven en het bespaart zorgkosten”

Iets kunnen betekenen

Collega-huisartsen die ook met deze aanpak aan de slag willen, zijn welkom om Ephraïm uit te nodigen. “Ik leg het ze graag uit”, zegt hij. “Het is een waardevolle manier om iets te kunnen betekenen voor een patiëntengroep van wie je eerder met de handen in het haar zat.”

Lees meer over: