Huisarts i.o. Fraaij: ‘Door coronavoorlichting in het Papiaments leven de mensen de gedragsregels beter na’

Redactioneel

22 december 2020

Het is essentieel dat iedereen in Nederland zich bewust is van de gevaren rondom COVID-19 en begrijpt welke maatregelen hij of zij moet nemen om besmetting en verdere verspreiding te voorkomen. Om te zorgen dat deze informatie goed overkomt bij alle bevolkingsgroepen, kun je de voorlichting niet slechts in het Nederlands geven, vindt huisarts i.o. Sinead Fraaij. “Los van de taal en cultuur is het goed als artsen zich bij ieder bezoek van een patiënt afvragen of die voldoende weet van het coronavirus en van de gedragsregels.”

Sinead Fraaij, werkzaam bij Huisartsenpraktijk Wantveld in Noordwijk en huisarts i.o. bij het LUMC, is op Curaçao geboren. Zij vindt het belangrijk dat informatie over COVID-19 ook wordt verstrekt in het Papiaments. Daarom ging zij meteen in op het verzoek voorlichting in deze taal te geven aan de christenen uit de gemeente waarvan zij zelf ook lid van is.

Begrijpen

“Ik ben een trouw lid van een christelijke kerkgemeenschap in Rotterdam-Vreewijk”, zegt ze. “De meeste christenen uit deze gemeente komen van Aruba, Bonaire en Curaçao. Sommigen beheersen en begrijpen de Nederlandse taal minder goed dan de taal waarmee ze zijn opgegroeid. Aan het begin van de coronaperiode heeft de voorganger van onze gemeente een beroep op mij gedaan om voorlichting in het Papiaments te geven.”

“Sinds maart vertel ik aan de kerkgenoten van onze gemeente hoe serieus de coronasituatie eigenlijk is, wat het voor hen betekent en waar ze rekening mee moeten houden”

Begrijpelijker

“Je moet je voorstellen dat sommige mensen de Nederlandse taal niet optimaal beheersen”, vertelt Fraaij. “Er is heel veel informatie over het coronavirus en die verandert met grote snelheid. Denk alleen maar aan de verschillende maatregelen die elkaar opvolgen. Het is niet voor iedereen even makkelijk om dat allemaal bij te houden. Sinds maart vertel ik aan de kerkgenoten van onze gemeente over wat er speelt, hoe serieus de hele situatie eigenlijk is, wat het voor hen betekent en waar ze rekening mee moeten houden. Door deze informatie in het Papiaments te geven, hebben de mensen de informatie beter begrepen en leven ze de gedragsregels beter na.”

Online en fysiek

Gedurende de intelligente lockdown gaf Fraaij voorlichting tijdens de online kerkdiensten. “Dat doe ik ook weer sinds de overheid beperkende maatregelen heeft bekendgemaakt voor kerkbezoek. In de tussenliggende periode heb ik in onze kerk een aantal fysieke presentaties gegeven wanneer er belangrijk nieuws was rondom het coronavirus. Ik baseer de voorlichting op informatie van het RIVM en www.thuisarts.nl.”

“Antillianen verwelkomen elkaar en raken elkaar aan, of je nu ziek bent of niet. Tijdens de presentaties benadruk ik dat we het helaas nu even anders moeten doen”

Niet knuffelen

Bij het geven van voorlichting vindt ze het niet alleen belangrijk om iemands eigen taal te spreken, maar ook rekening te houden met zijn cultuur. “De meeste Antillianen bijvoorbeeld, geven elkaar vaak een knuffel”, zegt ze. “Je verwelkomt elkaar en je raakt elkaar aan, of je nu ziek bent of niet. Tijdens de presentaties benadruk ik dan ook: liefde en lichamelijk contact is belangrijk, maar helaas moeten we het nu even anders doen. Bijvoorbeeld door op afstand te blijven en een gebaar te maken alsof je elkaar knuffelt.” In het begin was niet iedereen doordrongen van de ernst van de situatie, merkte de huisarts in opleiding. “Na afloop van een dienst waarin ik had gesproken over het risico van te dicht bij elkaar zijn, zag ik een heel goede vriendin van mij iemand knuffelen. Ik heb haar toen nogmaals uitgelegd dat ze dit voorlopig niet moet doen. Dit begreep zij meteen.”

Iedere patiënt

“Los van de taal en cultuur, is het denk ik goed als artsen zich bij ieder bezoek van een patiënt afvragen of die voldoende weet van het coronavirus en van de gedragsregels”, stelt Fraaij. We kunnen er niet automatisch van uitgaan dat die kennis aanwezig is. Stel, iemand uit de risicogroep presenteert zich bij de huisartsenpraktijk met een bepaalde klacht. Vraag dan of de patiënt zich ervan bewust is dat hij in de coronatijd tot een risicogroep behoort. Vertel bijvoorbeeld dat het voor hem extra belangrijk is om afstand te houden van anderen en een mondkapje te dragen. Sommige mensen zullen bevestigen dat ze hiervan op de hoogte zijn, terwijl je bij andere merkt dat ze er minder van afweten. Geef dan voorlichting zonder ze onnodig bang te maken.”

“Mijn boodschap aan collega-artsen is: geef duidelijke, begrijpelijke en relevante informatie over het coronavirus”

Jongeren

Bekijk per patiënt of het nodig is hem te informeren over het coronavirus, de gevaren en de maatregelen, zegt Fraaij. “Wat bijvoorbeeld te doen bij een jongere met een verstuikte enkel? Die behoort niet tot een risicogroep. Maar als hij vertelt zijn enkel te hebben verstuikt tijdens een feest of andere activiteit die niet toegestaan is, vertel hem dan dat hij zich aan de maatregelen dient te houden en dat hij rekening moet houden met zijn medemens mocht hij ziek worden in de komende periode. Het is wenselijk om dan thuis te blijven en bijvoorbeeld niet op bezoek te gaan bij mensen die tot de risicogroep behoren. Mijn boodschap aan collega-artsen is: geef duidelijke, begrijpelijke en relevante informatie over het coronavirus.”