Huisarts Kerkhoven: ‘Samenwerking met drogist op dossier zelfzorg kan huisarts ontlasten’

Redactioneel

15 mei 2019

Drogisten en huisartsen gaan samenwerken bij kleine kwalen. In de Proeftuinen Zelfzorg verwijzen drogisten en huisartsen de klanten en patiënten naar elkaar en leveren zo een bijdrage aan de juiste zorg op de juiste plek bij kleine kwalen.

Om de zorg betaalhaar te houden, moeten consument en patiënt regie nemen over de eigen gezondheid. Veel (bekostigde) zorg begint bij zelfzorg. Het project Proeftuin Zelfzorg, een initiatief van het Centraal Bureau Drogisterijbedrijven (CBD), onderzoekt hoe samenwerking tussen drogisten en de zorgaanbieders in de eerste lijn bijdraagt aan doelmatige zorg: de juiste zorg op de juiste plek bij kleine kwalen.

De proeftuin houdt in dat drogisterijen en huisartsen afspreken om over kleine kwalen zoals verkoudheden, hoofd- of buikpijn dezelfde adviezen te geven. Dat gebeurt via zogeheten advieskaarten: schema’s die aangeven wat te doen bij welke klachten of symptomen. In die advieskaarten staat ook wanneer de drogist moet doorverwijzen naar de huisarts.

Meer juiste zorg op juiste plaats

Marten Hummel, directeur CBD: “We weten dat de huisarts veel tijd kwijt is aan zelfzorg: 12,1 mln huisartsencontacten betreft kleine kwalen met een hoge zelfzorgscore. Eén op de 5,8 huisartsenconsulten gaat erover en in 46% van de huisartsencontacten voor kleine kwalen wordt een geneesmiddel voorgeschreven. De drogist geeft nu al jaarlijks meer dan 68 miljoen adviezen over kleine kwalen. Jaarlijks voorkomen drogisten ernstige gezondheidsrisico’s door 142.000 persoonlijke adviezen en doorverwijzingen naar de huisarts te geven. Goede samenwerking van de drogist als Erkend Specialist in Zelfzorg met de zorgaanbieders in eerstelijn zal dus leiden tot meer juiste zorg op de juiste plaats. Dat zullen huisartsen en drogisten aantonen in de proeftuin.”

Huisarts positief over drogist

De proeftuin onderzoekt hoe samenwerking tussen drogist en huisarts doelmatige zelfzorg oplevert en onderbouwt hoe de burger betere keuzes kan maken bij kleine kwalen, als het gaat om preventie, afwachten, zorgmedicatie, zelfzorg of bezoek aan reguliere zorg. Huisartsen staan open voor ondersteuning door de drogist bij kleine, veelvoorkomende gezondheidskwalen, zo bleek uit onderzoek van Stichting Pharmacon begin dit jaar onder huisartsen en consumenten. Bijna de helft (46 procent) van de huisartsen is positief over ondersteuning door de drogist. Vier op de tien consumenten zien afstemming tussen huisarts en drogist ook zitten.

Patiënt van huisarts, klant van drogist

De proeftuin vindt plaats in de regio Brummen en Tiel. Huisarts Marcel Kerkhoven neemt met de huisartsenpraktijken De Meidoorn, Marktplein en de Zegerij in Brummen deel aan het project. Kerkhoven: “De druk op de huisarts neemt toe: de patiënt vergrijst, onze administratieve lasten nemen toe. Daarnaast hebben huisartsen te maken met de overheveling van de zorg uit het ziekenhuis naar de huisartsenpraktijk. Ook verwachten we tekorten aan huisartsen. Samenwerking met de drogist op het dossier zelfzorg kan de huisarts ontlasten. De patiënt van de huisarts is immers de klant van de drogist. In de proeftuin krijgen drogisten en huisartsen meer inzicht in de adviezen over en weer. Er ontstaat een gemeenschappelijk belang en bewustwording dat er risico’s aan zelfzorgmedicatie zitten. Met deze proeftuin krijgen we meer begrip voor elkaars rol in het veilig verstrekken van zelfzorgmedicatie. Met de proeftuin sorteren we als het ware voor op de toekomst.”

Huiver

Huisarts Kerkhoven geeft aan dat hij de combinatie tussen gezondheid en de commerciële functie van drogisterijen ‘spannend’ vindt. “Er moet toch een bepaalde omzet worden gehaald, dus de klant is koning. Daar zit wat huiver”, zegt hij in dagblad Trouw. Dat geldt ook voor de kwaliteit van het personeel. Iemand die op zaterdag achter de kassa zit, doet dat meestal als bijbaantje. “Van zo iemand kun je niet verwachten dat hij voldoende kennis heeft om medische informatie te verstrekken.” Het CBD geeft aan dat dat ook niet de bedoeling is. Klanten kunnen zich voor medische informatie tot de drogist zelf wenden, die daarvoor ene opleiding volgt en regelmatig de kennis moet bijspijkeren.

Het project wordt gesteund door zorgverzekeraar Zilveren Kruis en kan rekenen op brede ondersteuning door onder meer de Consumentenbond, Nederlandse Patiënten Federatie, het Instituut Verantwoord Medicijngebruik, het Nederlandse Huisartsen Genootschap, het College ter Beoordeling Geneesmiddelen en de drogisterijbedrijven Kruidvat, Trekpleister, Etos en DA/DIO.
Verwachting is dat het onderzoek, onder leiding van onderzoeksbureau Nivel en Ipsos, begin 2020 wordt afgerond. Dan komen ook conclusies en aanbevelingen beschikbaar over landelijke uitrol van het project.