DOQ

Huisarts Merlijn: ‘Minder 65-plus vrouwen met heupfracturen dankzij bevolkingsonderzoek’

Screening in de huisartspraktijk van vrouwen vanaf 65 jaar zou veel osteoporose-gerelateerde botreuken kunnen voorkomen. Dit is de belangrijkste conclusie uit onderzoek van huisarts Thomas Merlijn. “Deelname aan screening en behandeling zorgt voor een reductie van deze fracturen met twintig procent. Dat is belangrijke gezondheidswinst voor de doelgroep, en een dusdanige reductie van zorgkosten dat bijna het hele bevolkingsonderzoek eruit te financieren is.”

Huisarts Thomas Merlijn

Screening in de huisartspraktijk van vrouwen vanaf 65 jaar zou veel osteoporose-gerelateerde botreuken kunnen voorkomen, blijkt uit het onderzoek waaraan huisarts Thomas Merlijn in 2010 begon en waarop hij binnenkort hoopt te promoveren. “Nu is alleen sprake van actieve screening bij vrouwen die al een botbreuk oplopen”, zegt hij. “In onze studie hebben we juist gekeken naar de meerwaarde van actieve screening. Bij vrouwen vanaf 65 welteverstaan, want bij mannen komt het probleem van osteoporose-gerelateerde botbreuken veel minder vaak voor.”

“In onze studie hebben we juist gekeken naar de meerwaarde van actieve screening bij vrouwen vanaf 65”

Reductie heupfracturen

Eigen onderzoek bleek niet geheel probleemloos. In de eerste plaats moesten meer vrouwen worden geïncludeerd (220 tegen de aanvankelijk vastgestelde honderd) omdat het risico lager uitpakte dan was ingeschat. In de tweede plaats was het animo onder oudere vrouwen – ook na het aanbieden van een taxiservice – beperkt. “De uitkomst van het onderzoek – waarbij een groep met risicofactoren actief werd behandeld en de controlegroep niet – leidde tot negen procent reductie van de osteoporose-gerelateerde botbreuken”, vertelt Merlijn, “en dat was niet statistisch significant. Maar toen we al een poosje met ons eigen onderzoek bezig waren, hoorden we dat soortgelijke onderzoeken liepen in Engeland en Denemarken. Dat maakte het interessant om de resultaten uit de drie onderzoeken in een meta-analyse bij elkaar te brengen. Daarmee ging het om in totaal 42.000 vrouwen die – vergeleken met een groep waarin alleen reguliere zorg werd geboden – gemiddeld vier tot vijf jaar werden gevolgd. De resultaten laten zien dat bevolkingsonderzoek vooral effect heeft om heupfracturen te voorkomen. Deelname aan screening en behandeling zorgt voor een reductie van deze fracturen met twintig procent. Dat is belangrijke gezondheidswinst voor de doelgroep, en een dusdanige reductie van zorgkosten dat bijna het hele bevolkingsonderzoek eruit te financieren is.”


“Voor preventieve behandeling en follow-up zijn de huisartspraktijken de logische plaats”

Gezondheidswinst en daling van zorgkosten

Op dit moment ligt bij de Gezondheidsraad de vraag of het mogelijk is het bevolkingsonderzoek daadwerkelijk tot stand te brengen. “Dit is de instantie die hiervoor verantwoordelijk is”, zegt Merlijn. “Een veel sterker bewijs dan we nu hebben geleverd voor de meerwaarde van screening gaat er niet komen. We hebben een degelijke onderbouwing geboden. Bevolkingsonderzoek levert weliswaar geen extra levensjaren op, maar wel gezondheidswinst en daling van de zorgkosten. Zeker als het op landelijke schaal gebeurt. De Gezondheidsraad moet dan ook nadenken over de vraag of, en zo ja om de hoeveel jaar het onderzoek moet worden herhaald. We weten uit de Dexa-metingen dat de situatie niet zo snel verandert als zich geen bijzondere factoren voordoen. Ook de vraag waar het werk moet geschieden, moet worden beantwoord. Voor de preventieve behandeling en follow-up zijn de huisartspraktijken de logische plaats. De POH’er zou hierin geschoold kunnen worden, en die heeft ook al ervaring in de follow-up bij diabetes en astma/COPD en de begeleiding bij chronische medicatie. Maar de screening moet ook worden georganiseerd. Een regionale aanpak op basis van leeftijdscohorten zou hiervoor mooi zijn.”

“Huisarts, maak werk van de actieve osteoporosezorg na een nieuwe fractuur, zoals de NHG-Standaard adviseert. Dan maak je al een hele slag”

Follow-up en therapietrouw

Wat kunnen huisartspraktijken nu al doen voor de doelgroep? Merlijn: “Werk maken van de actieve osteoporosezorg na een nieuwe fractuur, zoals in de standaard van het Nederlands Huisartsen Genootschap wordt geadviseerd. Dan maak je al een hele slag. Wat deze studie toevoegt, is dat bij vrouwen met andere risicofactoren voor fracturen ook ruimte is voor actievere aanpak. Dat zal in de nieuwe richtlijn moeten worden aangepast. We weten dat in de follow-up de therapietrouw na verloop van tijd afneemt. Dat onderstreept het belang van goede begeleiding hierin. Een optie voor vervolgonderzoek is dan ook hoe deze begeleiding het best kan worden vormgegeven.”

Lees meer over:


Voor u geselecteerde artikelen

De lessen van de langst­vliegende MMT-arts van Nederland

MMT-arts Nico Hoogerwerf vertelt over zijn ervaringen als medisch specialistische zorgverlener per helikopter. “Wij dóen vooral, we voeren handelingen uit. Wij voelen niet de machteloosheid die politiemensen wel kunnen voelen.”

Casus: patiënt met zwelling in de mond

Een patiënte komt op het spreekuur met sinds 2 maanden een zwelling in de mond aan de linkerzijde. Het was destijds 1-2cm, welke spontaan ontlastte met dik taai slijm. Sindsdien komt het in wisselende grootte regelmatig terug. Wat is uw diagnose?

Verslaving onder zorgprofessionals: anonieme hulp is voorhanden

Verslaving is ook onder zorgprofessionals een reëel probleem. Marlies de Rond vertelt over het KNMG-programma ABS-zorgprofessionals, dat anonieme hulp en ondersteuning biedt aan zorgprofessionals die worstelen met problematisch middelengebruik en verslaving.

‘Zoveel artsen willen hun bezieling terug’

MDL-arts Marieke Gielen vindt het huidige zorgsysteem niet houdbaar voor medisch specialisten. “Ik heb mijn bezieling terug en wil nu een bruggenbouwer zijn tussen de reguliere zorg en het bredere zorgveld.”

Het Calamiteiten­­hospi­taal: in dertig minuten opera­tioneel na een ramp 

Mirjam de Jong vertelt hoe het Calamiteitenhospitaal in Utrecht bij een ramp razendsnel operationeel wordt gemaakt en hoe het een cruciale rol speelt in de nationale zorg. “Bij een grote groep slachtoffers moet je bedenken hoe je zoveel mogelijk levens kunt redden.”

Casus: man met toenemende pijn bovenbuik

Een man heeft sinds 2 weken toenemende pijn in de bovenbuik, ter plaatse van het maagkuiltje. De pijn is vooral aanwezig bij het eten en is brandend van karakter. Wat is uw diagnose?

‘Ik wil mensen helpen die het meest in nood zitten’

Werken in oorlogsgebieden geeft Zafer Altunbezel (Artsen zonder Grenzen) voldoening. Dagelijks ziet hij patiënten met oorlogstrauma, soldaten en burgers. “Als je wordt uitgestuurd naar een oorlogsgebied moet je oplossingen kunnen bedenken in zeer atypische situaties.”

‘Te veel welzijns­kwesties komen in het medisch domein’

Karine van ‘t Land is voorzitter van KAMG: een beroepsvereniging, maar ook een lobbyclub die de volksgezondheid wil verbeteren. “Wat Artsen Maatschappij + Gezondheid bindt is dat ze bezig zijn met drie dingen: met preventie, met volksgezondheid en met grote groepen.”

Aanpak onder­voeding moet multi­discipli­nair

Ongeveer een kwart van alle patiënten is bij opname ondervoed. Dit kan leiden tot minder snel herstel en langere opnameduur. De aanpak ervan is een zaak van het hele ziekenhuis, vertellen Emma Koster en Wesley Visser. “Ondervoeding is veel meer dan te weinig eten.”

Casus: jonge patiënt met heftige oorpijn

De 9-jarige patiënt voor u heeft de hele nacht heftige oorpijn gehad rechts. Zijn gehoor is beiderzijds goed en hij heeft geen koorts. Hij is een weinig snotterig. Wat is uw diagnose?


0
Laat een reactie achterx