DOQ

Hypertrofische cardio­myo­pathie: lagere levenskwaliteit, hogere kosten

Hypertrofische cardiomyopathie gaat gepaard met een lagere kwaliteit van leven en hogere maatschappelijke kosten, vooral bij 60-minners en symptomatische patiënten. Dit blijkt uit de AFFECT-HCM-studie, die is uitgevoerd door Stephan Schoonvelde, anios cardiologie in het Erasmus MC, en collega-onderzoekers.

Hypertrofische cardiomyopathie (HCM) is de meest voorkomende erfelijke hartziekte en komt voor bij ongeveer 1 op de 500 mensen. Kenmerkend voor HCM is een asymmetrische verdikking van de hartspier. Patiënten met HCM kunnen last hebben van kortademigheid, pijn op de borst, hartkloppingen en wegrakingen. Circa de helft van de patiënten heeft een pathogene DNA-variant. Familieleden van patiënten bij wie een dergelijke genetische afwijking wordt vastgesteld, komen in aanmerking voor presymptomatisch DNA-onderzoek. Hiermee kan een erfelijke aanleg voor HCM worden opgespoord in afwezigheid van klachten. Zowel patiënten met HCM als erfelijk belaste familieleden zonder klachten kunnen een aanzienlijke lichamelijke en psychosociale ziektelast ervaren.

“Patiënten met HCM hadden een lagere kwaliteit van leven en hogere maatschappelijke kosten”

AFFECT-HCM

Om meer inzicht te krijgen in de impact van HCM en het HCM-dragerschap op de kwaliteit van leven en de maatschappelijke kosten, verrichtten Schoonvelde en collega-onderzoekers de AFFECT-HCM-studie. In dit prospectieve cohortonderzoek werden 422 patiënten met HCM en 84 erfelijk belaste familieleden zonder klachten van 18-80 jaar geïncludeerd (mediane leeftijd: 59 jaar; 39% vrouw). Zij waren afkomstig uit drie Nederlandse ziekenhuizen, te weten het Erasmus MC, het Maastricht UMC+ en de Noordwest Ziekenhuisgroep, locatie Alkmaar. Kwaliteit van leven werd gemeten met een generieke vragenlijst (EQ-5D-5L) en een ziektespecifieke vragenlijst (Kansas City Cardiomyopathy Questionnaires, KCCQ). Maatschappelijke kosten in de vorm van zorgkosten (Medical Consumption Questionnaire) en productiviteitsverlies (iMTA Productivity Cost Questionnaire) werden eveneens aan de hand van een vragenlijst berekend.

Belangrijkste bevindingen

De kwaliteit van leven en de maatschappelijke kosten van erfelijk belaste familieleden zonder klachten waren vergelijkbaar met die van de algemene bevolking. Patiënten met HCM hadden een significant lagere kwaliteit van leven en significant hogere maatschappelijke kosten (€19.035 vs. €7.385 per patiënt per jaar) dan erfelijk belaste familieleden zonder klachten. Asymptomatische patiënten met HCM behaalden slechts een marginaal lagere KCCQ-score en zelfs een vergelijkbare EQ-5D-5L-score, ten opzichte van erfelijk belaste familieleden zonder klachten. Symptomatische patiënten hadden echter een significant lagere kwaliteit van leven en significant hogere maatschappelijke kosten (€25.142 vs. €14.012 per patiënt per jaar) dan asymptomatische patiënten; dit gold met name voor patiënten jonger dan 60 jaar.

“Er is behoefte aan kosteneffectieve interventies die de kwaliteit van leven verbeteren”

Implicaties

Volgens de onderzoekers onderstrepen de resultaten van de AFFECT-HCM-studie de aanzienlijke ziektelast van HCM en kunnen de bevindingen beleidsmakers en zorgverzekeraars helpen bij het nemen van beslissingen over nieuwe behandelingen voor HCM. Er is behoefte aan kosteneffectieve interventies die via een holistische aanpak de kwaliteit van leven van patiënten met HCM verbeteren en de economische last van HCM verminderen. Om deze interventies gericht in te kunnen zetten, is het van belang dat toekomstige studies de belangrijkste factoren die bijdragen aan de hoge ziektelast van HCM verder in kaart brengen, zo besluiten de onderzoekers.

Referentie: Schoonvelde SAC, Wiethoff I, Zwetsloot PP, et al. Loss of quality of life and increased societal costs in patients with hypertrophic cardiomyopathy: the AFFECT-HCM study. Eur Heart J Qual Care Clin Outcomes. 2025;11:174-85.

Lees meer over:


Voor u geselecteerde artikelen

Meer aandacht nodig voor de basisarts

In de zorg zijn veel openstaande vacatures en de werkdruk stijgt. Een van de oorzaken: het tekort aan basisartsen. De Jonge Specialist probeert het tij te keren. Maar het is een complex vraagstuk, vertellen bestuursleden Phebe Berben en Leene Vermeulen.

Casus: vrouw die niet kan boeren

Een 23-jarige vrouw klaag over een lang aanhoudend drukkend gevoel achter het sternum, met name na de maaltijd. Het lukt haar dan niet om te boeren. Braken zorgt meestal snel voor verlichting van de klachten. Wat is uw diagnose?

Waarom praten over wat écht telt eerder moet beginnen

In de palliatieve fase ervaren patiënten met gevorderde kanker vaak minder keuzevrijheid dan artsen denken, blijkt uit promotieonderzoek van Daisy Ermers. Gesprekken over wat voor patiënten echt belangrijk is, komen vaak laat op gang.

Weg met de dokter: de positieve werking van natuur op gezondheid

Contact met de natuur kan stress verminderen en het welzijn verbeteren, vertelt huisarts Pim van den Dungen. Een ervaring die hij graag wil delen met andere zorgverleners. Ook in de spreekkamer ziet hij kansen voor natuur in de zorg.

Casus: man met verlies van intimiteit na prostaat­kanker­behandeling

Een 58-jarige man komt bij de medisch seksuoloog vanwege verlies van intimiteit na prostaatkankerbehandeling. Sildenafil heeft een matig effect gehad en de voorgeschreven vacuümpomp gebruikt hij niet. Wat is het meest aangewezen beleid?

Tegenwicht bieden zonder te schreeuwen

Veel adviezen over keel, neus en oren worden al generaties lang doorgegeven, vaak zonder dat ze kloppen. KNO-arts Veronique van den Heuvel maakt korte uitlegvideo’s op social media. Niet om met het vingertje te wijzen, maar om houvast te bieden bij alledaagse klachten.

Casus: vrouw met pijn bij vrijen na de overgang

Een 52-jarige, postmenopauzale vrouw ervaart sinds anderhalf jaar pijn bij het vrijen. Ook heeft ze afnemende seksuele verlangens, wat leidt tot spanningen in de relatie met haar man. Ze heeft nog steeds behoefte aan intimiteit. Wat is uw beleid?

Het vak is prachtig, de randvoorwaarden knellen

De bevlogenheid onder artsen is groot, blijkt uit de Loopbaanmonitor Medisch Specialisten 2024. Tegelijkertijd neemt de ontevredenheid over werkdruk toe. Volgens Kirsten Dabekaussen, voorzitter van De Jonge Specialist, is dat geen tegenstelling, maar een spanningsveld.

Tactvol medicatieadvies geven bij laag­geletterdheid

Moeite met lezen en schrijven leidt geregeld tot verkeerd medicijngebruik, zegt Laura Vlijmincx. Met extra uitleg en eenvoudiger etiketteksten probeert zij dit probleem in de apotheek te verkleinen. “Er heerst een taboe op, dus mensen melden het niet spontaan.”

Jeugdige en brede denktank werkt aan oplossingen voor de zorg

In de Denktank Gezond Verstand werken studenten uit verschillende studierichtingen samen aan oplossingen voor vraagstukken van ziekenhuizen. “Zij leren zo wat nodig is om samen verandering in gang te zetten”, vertelt initiatiefnemer Daantje Gratama.