DOQ

Hypertrofische cardio­myo­pathie: lagere levenskwaliteit, hogere kosten

Hypertrofische cardiomyopathie gaat gepaard met een lagere kwaliteit van leven en hogere maatschappelijke kosten, vooral bij 60-minners en symptomatische patiënten. Dit blijkt uit de AFFECT-HCM-studie, die is uitgevoerd door Stephan Schoonvelde, anios cardiologie in het Erasmus MC, en collega-onderzoekers.

Hypertrofische cardiomyopathie (HCM) is de meest voorkomende erfelijke hartziekte en komt voor bij ongeveer 1 op de 500 mensen. Kenmerkend voor HCM is een asymmetrische verdikking van de hartspier. Patiënten met HCM kunnen last hebben van kortademigheid, pijn op de borst, hartkloppingen en wegrakingen. Circa de helft van de patiënten heeft een pathogene DNA-variant. Familieleden van patiënten bij wie een dergelijke genetische afwijking wordt vastgesteld, komen in aanmerking voor presymptomatisch DNA-onderzoek. Hiermee kan een erfelijke aanleg voor HCM worden opgespoord in afwezigheid van klachten. Zowel patiënten met HCM als erfelijk belaste familieleden zonder klachten kunnen een aanzienlijke lichamelijke en psychosociale ziektelast ervaren.

“Patiënten met HCM hadden een lagere kwaliteit van leven en hogere maatschappelijke kosten”

AFFECT-HCM

Om meer inzicht te krijgen in de impact van HCM en het HCM-dragerschap op de kwaliteit van leven en de maatschappelijke kosten, verrichtten Schoonvelde en collega-onderzoekers de AFFECT-HCM-studie. In dit prospectieve cohortonderzoek werden 422 patiënten met HCM en 84 erfelijk belaste familieleden zonder klachten van 18-80 jaar geïncludeerd (mediane leeftijd: 59 jaar; 39% vrouw). Zij waren afkomstig uit drie Nederlandse ziekenhuizen, te weten het Erasmus MC, het Maastricht UMC+ en de Noordwest Ziekenhuisgroep, locatie Alkmaar. Kwaliteit van leven werd gemeten met een generieke vragenlijst (EQ-5D-5L) en een ziektespecifieke vragenlijst (Kansas City Cardiomyopathy Questionnaires, KCCQ). Maatschappelijke kosten in de vorm van zorgkosten (Medical Consumption Questionnaire) en productiviteitsverlies (iMTA Productivity Cost Questionnaire) werden eveneens aan de hand van een vragenlijst berekend.

Belangrijkste bevindingen

De kwaliteit van leven en de maatschappelijke kosten van erfelijk belaste familieleden zonder klachten waren vergelijkbaar met die van de algemene bevolking. Patiënten met HCM hadden een significant lagere kwaliteit van leven en significant hogere maatschappelijke kosten (€19.035 vs. €7.385 per patiënt per jaar) dan erfelijk belaste familieleden zonder klachten. Asymptomatische patiënten met HCM behaalden slechts een marginaal lagere KCCQ-score en zelfs een vergelijkbare EQ-5D-5L-score, ten opzichte van erfelijk belaste familieleden zonder klachten. Symptomatische patiënten hadden echter een significant lagere kwaliteit van leven en significant hogere maatschappelijke kosten (€25.142 vs. €14.012 per patiënt per jaar) dan asymptomatische patiënten; dit gold met name voor patiënten jonger dan 60 jaar.

“Er is behoefte aan kosteneffectieve interventies die de kwaliteit van leven verbeteren”

Implicaties

Volgens de onderzoekers onderstrepen de resultaten van de AFFECT-HCM-studie de aanzienlijke ziektelast van HCM en kunnen de bevindingen beleidsmakers en zorgverzekeraars helpen bij het nemen van beslissingen over nieuwe behandelingen voor HCM. Er is behoefte aan kosteneffectieve interventies die via een holistische aanpak de kwaliteit van leven van patiënten met HCM verbeteren en de economische last van HCM verminderen. Om deze interventies gericht in te kunnen zetten, is het van belang dat toekomstige studies de belangrijkste factoren die bijdragen aan de hoge ziektelast van HCM verder in kaart brengen, zo besluiten de onderzoekers.

Referentie: Schoonvelde SAC, Wiethoff I, Zwetsloot PP, et al. Loss of quality of life and increased societal costs in patients with hypertrophic cardiomyopathy: the AFFECT-HCM study. Eur Heart J Qual Care Clin Outcomes. 2025;11:174-85.

Lees meer over:


Voor u geselecteerde artikelen

Duurzame leefstijl­verbete­ring: ‘Begin met kleine stappen’

Waarom lukt het ons vaak niet om gezonder te leven, zelfs als we weten wat goed voor ons is? En hoe voorkomen we dat goede voornemens voortijdig stranden? In zijn boek laat psychiater Rogier Hoenders zien hoe zorgverleners hun patiënten én zichzelf op het juiste spoor kunnen zetten.

Een tweede leven voor niet-gebruikte geneesmiddelen

Jaarlijks wordt voor zeker 100 miljoen euro aan ongebruikte medicatie vernietigd. Doodzonde, vindt apotheker Bart van den Bemt. Zijn studies droegen bij aan een wijziging van de Europese wetgeving, waardoor heruitgifte onder voorwaarden mogelijk wordt.

Casus: therapie­resistente hyper­tensie na de bevalling

Een 35-jarige vrouw bezoekt zes weken postpartum de HAP vanwege hoofdpijn en een zelfgemeten bovendruk >200 mmHg. Tijdens de zwangerschap heeft zij ook hypertensie gehad, die ondanks behandeling aanbleef. Wat is uw diagnose?

Holistische benadering in de cardiologie wenselijk

Diagnostiek roept bij patiënten met hartklachten vaak negatieve emoties op. Tom Roovers deed promotieonderzoek naar het nut van mentale ondersteuning en de rol van het autonome zenuwstelsel. Zijn proefschrift is een pleidooi voor een holistische benadering in de cardiologie.

Casus: oude vrouw met gepig­men­teerde huid­afwij­king op de boven­arm

Een 79-jarige vrouw bezoekt de dermatoloog voor beoordeling van een gepigmenteerde huidafwijking op de linker bovenarm. In de kinderjaren is zij ernstig door de zon verbrand. Haar moeder kreeg op 89-jarige leeftijd een melanoom. Wat is uw diagnose?

Het belang van goede ethiek­onder­steuning bij morele twijfels over eutha­nasie­verzoeken

Medisch ethici kunnen artsen helpen om morele stress te verlichten en hen ondersteunen bij een zorgvuldige afweging van complexe euthanasieverzoeken. Soms missen zij echter de competenties om die rol goed in te vullen, stelt medisch ethicus Suzanne Metselaar van Amsterdam UMC.

DRUP-studie laat zien wat off-label doelgerichte thera­pie kan opleveren

Voor patiënten met uitgezaaide kanker zonder reguliere behandelopties kan een specifieke DNA-afwijking soms toch nieuwe kansen bieden, vertelt Karlijn Verkerk. “We hebben inmiddels gezien dat off-labelgebruik echt tot veranderingen in de klinische praktijk kan leiden.”

‘Artsen denken al snel dat een vrouw zich aanstelt’

Monique Steegers ziet dat pijnklachten van vrouwen nog te vaak worden weggewuifd of verkeerd geïnterpreteerd door artsen. Volgens haar leidt dat niet alleen tot vertraagde diagnoses, maar ook tot meer chronische pijn en onnodig leed. “We móeten dit veranderen.”

Carrièresabotage: ‘Het is niet eerlijk en het kan ook jou overkomen’

Jamiu Busari onderzocht het fenomeen carrièresabotage in de medische en academische wereld. Veel respondenten herkenden het direct. Waarom blijft dit soort onrecht vaak onbesproken? “Dit fenomeen raakt ons allemaal.”

Morfine als post­opera­tief alter­natief voor oxycodon: helpt dat eigenlijk?

Apotheker Eward Melis onderzocht of morfine na een operatie veiliger is dan oxycodon als het gaat om langdurig opioïdgebruik, zoals de laatste jaren steeds vaker wordt gesuggereerd. “Ik had dit niet verwacht.”