DOQ

In Search of Stories brengt levens­verhalen tot leven

In medisch onderzoek draait het vaak om harde cijfers en feitelijke gegevens. Toch ligt er ook een schat aan waardevolle informatie verborgen in de persoonlijke verhalen van patiënten. Het onderzoeksproject ‘In Search of Stories’, geleid door Hanneke van Laarhoven, hoogleraar Medische Oncologie aan het Amsterdam UMC en tevens theoloog, brengt verhalen van ongeneeslijk zieke patiënten met kanker tot leven.

Van Laarhoven ontwikkelde In Search of Stories met onder anderen Michael Scherer-Rath, universitair hoofddocent religiewetenschappen aan de Radboud Universiteit Nijmegen en docent-kunstenaars Nirav Christophe en Henny Dörr van de Hogeschool voor de Kunsten Utrecht.

(Foto: Marlou Pulles)

“Binnen de studie zijn artsen, onderzoekers, geestelijk verzorgers en kunstenaars samengebracht”

Prof. dr. Hanneke van Laarhoven

Contingentie

In deze transdisciplinaire studie is een centrale rol weggelegd voor het fenomeen contingentie: onvoorziene en vaak toevallige gebeurtenissen die het leven van mensen vormen, zoals de diagnose kanker. Contingentie speelt een grote rol in het leven van patiënten, legt Van Laarhoven uit. “Binnen de studie zijn artsen, onderzoekers, geestelijk verzorgers en kunstenaars samengebracht om te onderzoeken wat deze contingentie-ervaring met patiënten doet en of het tot uitdrukking brengen van hun verhalen in beeldende kunst helpt om anders met de contingentie-ervaring om te gaan.”

Visuele en emotionele dimensie

De patiënten worden uitgenodigd om hun levensverhalen te delen met een geestelijk verzorger en een kunstenaar. In co-creatie tussen patiënten en kunstenaars worden hun verhalen vervolgens op diverse manieren tot uitdrukking gebracht, variërend van schilderijen en foto’s tot poëzie en video-installaties. “Dit proces geeft de ervaringen van patiënten niet alleen een visuele en emotionele dimensie, maar maakt ze ook toegankelijker voor een breed publiek.”

“De analyse van deze verhalen helpt ons om patronen te ontdekken”

Uniek

De verzamelde verhalen zijn divers en diepgaand. Ze gaan niet alleen over de medische geschiedenis van de patiënten, maar ook over hun persoonlijke reizen, dromen, angsten en triomfen. “Elke patiënt heeft een uniek verhaal,” zegt Van Laarhoven. “We horen over hun jeugd, hun familie, hun werk, en hoe ze met hun ziekte omgaan.

Patronen

Een multidisciplinair team van onderzoekers, met artsen, een cultuursocioloog, psycholoog, religiewetenschapper en kunstenaars, bestudeert de processen die de patiënten met de geestelijk verzorgers en de kunstenaars doorlopen. Door deze multidisciplinaire aanpak kunnen de onderzoekers de verhalen vanuit verschillende perspectieven onderzoeken en beter begrijpen of de patiënt in staat is geweest om door de interventie een andere verhouding met de contingentie-ervaring te ontwikkelen. “De analyse van deze verhalen helpt ons om patronen te ontdekken en biedt inzichten die met traditionele methoden vaak over het hoofd worden gezien.”

“Patiënten geven duidelijk aan dat dit project zeer waardevol voor hen is geweest”

Driehoek

Van Laarhoven is gefascineerd door de combinatie van geneeskunde, kunst en spiritualiteit. “Ik geloof sterk dat deze driehoek patiënten kan helpen. Mijn diepe wens is om de zorg voor patiënten te verbeteren, en ik ben ervan overtuigd dat we in deze samenwerking iets bijzonders kunnen vinden. De samenwerking tussen kunstenaars, geestelijk verzorgers en de medische wereld biedt kansen die we nog verder moeten onderzoeken.”

Hoe nu verder?

“Patiënten geven duidelijk aan dat dit project zeer waardevol voor hen is geweest,” zegt Van Laarhoven. “Het helpt hen om hun leven opnieuw te definiëren en biedt een vorm van erkenning en bevestiging.” We zullen het onderzoek dus zeker voortzetten om de zorg voor patiënten verder te verbeteren.

Referentie: In Search of Stories

Lees meer over:


Voor u geselecteerde artikelen

De cruciale aanwijzing zit soms in het bot

Hoeveel informatie blijft er na een moord in een lichaam bewaard? Arts-forensisch antropoloog Reza Gerretsen combineert medische kennis met fysische antropologie om te achterhalen wat er is gebeurd. “Ik haal het verhaal naar boven dat iemand zelf niet meer kan vertellen.”

Casus: vrouw met netvormige huidverkleuringen van de benen

Een 76-jarige vrouw bezoekt de dermatoloog vanwege sinds enkele maanden bestaande, netvormige huidverkleuringen aan de achterzijde van beide benen. De plekken jeuken niet en doen geen pijn. Wat is uw diagnose?

Inslikken van batterij kan levens­bedreigend zijn

Jaarlijks slikken bijna 40 jonge kinderen een batterij in, soms met levensbedreigende gevolgen. MDL-kinderarts Angelika Kindermann onderzocht de risico’s en pleit voor meer bewustwording en veiligere verpakkingen. “We schrokken van het hoge percentage complicaties.”

Zo schrijf je medische informatie waar je patiënt iets aan heeft

Een patiëntenfolder kan medisch correct zijn en toch zijn doel missen, ziet arts Stan Geurts van De Hulpdokter. Begrijpelijk schrijven begint daarom met een inhoudelijke keuze: wat moet de patiënt weten?

Casus: jongeman met een zwelling van het gehemelte

Een 29-jarige man, met in de voorgeschiedenis seronegatieve artralgie, bezoekt uw spreekuur vanwege een zwelling van het gehemelte. U ziet een scherpbegrensde, verruceuze, witte plaque. Aan de genitalia, de ogen en de huid vindt u geen afwijkingen. Wat is uw diagnose?

Hoe ontwerpers complexe zorg­processen een­voudiger maken

Complexe zorgprocessen leiden regelmatig tot dubbel werk, onduidelijkheid en onnodig tijdverlies. Noa Smolenaars laat zien hoe design hierin kan helpen. “Wij ontwerpers zijn in staat complexe processen goed uit te diepen en te visualiseren, daar zijn we in opgeleid.”

‘Bevolkings­onderzoek wordt gezien als een nood­zakelijk kwaad’

De deelname aan bevolkingsonderzoeken naar kanker daalt. Martin Jansen onderzocht hoe mensen online over deze screeningsprogramma’s praten en welke rol misinformatie daarbij speelt. “Bevolkingsonderzoeken zijn saai, maar hebben wel nut.”

AI-model gaat drukte op de SEH voorspellen

Drukte op de SEH leidt tot langere wachttijden en verhoogt het risico op fouten. Eva Schippers ontwikkelde een AI-model dat de drukte kan voorspellen. “Vroeger hadden we deze drukte voornamelijk op vrijdagavond, maar het is inmiddels een dagelijks probleem.”

Apothekers krijgen vergoeding voor therapietrouw­gesprekken

Therapietrouwgesprekken door apothekers worden in Noord-Limburg bij wijze van proef vergoed. Apotheker Erna Mombarg legt uit wat deze gesprekken opleveren. “Ik krijg uit het hele land van collega’s reacties: ‘Hoe heb je dit voor elkaar gekregen?’”

Als oorlog de zorg op de proef stelt

Bij een grootschalig conflict zullen ook Nederlandse ziekenhuizen grote aantallen gewonde militairen moeten opvangen. Traumachirurg en militair Eelco Huizinga vertelt wat dat van de zorg kan vragen. “Als zorgprofessional moet je je afvragen: wat wordt er van mij verwacht?”


Lees ook: ‘Kunst kan de zorg transformeren’

Naar dit artikel »

Lees ook: ‘Ik heb zo’n ander contact met de patiënt’

Naar dit artikel »