In zes stappen afval op de OK reduceren

Verduurzamen in de zorg staat in de schijnwerpers. Zo bedachten Roos Bleckman, Lukas Radema en hun collega’s van het OK Green Team van het UMCG een stappenplan om het afval op de OK de komende jaren met de helft te reduceren. “Onze collega’s willen wel verduurzamen, maar weten niet goed hoe ze dat aan moeten pakken.”

De aankondiging van de GuptAward voor het meest innovatieve idee ter verduurzaming van de zorg was voor Roos Bleckman en Lukas Radema aanleiding om de collega’s van het OK Green Team bijeen te roepen voor een brainstormsessie. Resultaat: het Afval-Akkoord, oftewel 50% reductie van het OK-afval in 2030. Dit willen zij bereiken met een eenvoudig en duidelijk stappenplan, dat handvatten biedt om de operatieprotocollen te verduurzamen. Met dit initiatief willen Bleckman en Radema bewustwording creëren en collega’s aanzetten om verder te gaan verduurzamen.

Projecten tijdens studie

Zowel Bleckman als Radema hebben tijdens hun studie geneeskunde al projecten gedaan op het gebied van verduurzaming. Radema: “Mijn afstudeerscriptie betrof het verduurzamen op de OK door het overmatig gebruik van afdekmateriaal aan te pakken. Ik liet zien dat dit met maar liefst 20% gereduceerd kon worden. Dit toont duidelijk de potentie van verduurzamen aan.”
De grote hoeveelheden afval op de OK viel ook Bleckman op tijdens haar coschap chirurgie. Net in die periode werd in het UMCG een innovatieprijs duurzaamheid in het leven geroepen. Zij stapte op de professor af en startte samen met hem een commissie duurzame innovatie. Zij wonnen die innovatieprijs met een plan om het gebruik van celstofmatjes op de OK te verduurzamen en verminderen.

Het Afval-Akkoord concreet

Operatieprotocollen beschrijven nauwkeurig wat er moet gebeuren op de OK. Bleckman: “Uiteraard worden deze regelmatig geactualiseerd om de kwaliteit van zorg verder te verbeteren en aan te passen op nieuwe technologieën. Ze worden echter nooit aangepast op verduurzamen.” Zo ontstond het idee voor het opstellen van een stappenplan om de protocollen daar kritisch op door te lopen en te heroverwegen. “Het gaat echt om laaghangend fruit”, aldus Bleckman. Zij plaatst nog wel een kanttekening bij het concept van nu: “Deze stappen zijn gebaseerd op de protocollen in het UMCG. We willen nog bij andere ziekenhuizen checken of we volledig zijn.”

Ambities op kort termijn

Eigenlijk lopen we al achter, vindt Bleckman. “We moeten écht verduurzamen, hoe sneller hoe beter. Maar mijn motto is: altijd hoop houden, gewoon beginnen en positief blijven.” Radema vult aan: “Er zullen systemisch grote veranderingen doorgevoerd moeten worden willen we echt iets bereiken. Maar het geeft heel veel energie om ook op de werkvloer al actie te ondernemen.” Hij roept de collega’s dan ook op om gewoon eens een dagje kritisch naar de routine te kijken en te bepalen of vermindering van afval mogelijk is.

“Er is heel veel motivatie om te verduurzamen”

Arts-onderzoeker Roos Bleckman

Veel motivatie

Het OK Green Team van het UMCG won de GuptAward. De prijs voor de winnaars: 40 uur advies van Gupta Strategists. Daarmee kan het stappenplan echt kant-en-klaar gemaakt worden zodat teams in andere ziekenhuizen ermee aan de slag kunnen gaan. “Dat is heel fijn”, aldus Beckman. “Want wij doen het allemaal naast ons werk.” Prettige bijkomstigheid van het winnen van de prijs was de bekendheid waarmee het gepaard is gegaan. Bleckman: “We worden al veel benaderd, er is heel veel motivatie om te verduurzamen. De collega’s willen graag met het stappenplan aan de slag gaan.”

Het stappenplan van het Afval-Akkoord in het kort (concept)

Kijk samen met OK-assistent en chirurg kritisch naar operatieprotocollen:
1. Let op achterhaalde voorschriften.
2. Let op ongebruikte of onuitgepakte materialen.
3. Let op het saneren van het instrumentennet.
4. Let op het saneren van afdekmateriaal.
5. Kijk of binnen het ziekenhuis een beter instrumenten- of afdekmateriaalpakket beschikbaar is.
6. Kijk of producten van wegwerp naar herbruikbaar over kunnen gaan.

Lees meer over: