Integrative medicine: ‘Gebruik je hoofd, je hart, je handen’

Teleurgestelde artsen die niet de impact kunnen maken die ze willen. Die zich niet senang voelen, ongelukkig zijn. Die het gevoel hebben dat er iets niet klopt, maar niet weten wat. Simone Ardesch was ooit ook zo’n arts, maar inmiddels weet ze wat haar ten diepste vervult: bijdragen aan het geluk en de vitaliteit van patiënt én professional. “Als we goed voor onszelf zorgen, zorgen we ook beter voor onze patiënten.”    

Simone Ardesch is integraal arts, coach en directeur van Amsterdam School for Integrative Medicine & Health, maar wilde aanvankelijk psychiater worden. “Ik begon mijn studie geneeskunde met de verwachting dat ik mensen beter zou maken. Maar na een paar jaar voelde ik me vooral machteloos en teleurgesteld. Ik voelde een grote discrepantie tussen de dokter die ik wilde zijn, en de werkelijke praktijk.” Ze stopte in de psychiatrie en werkte jaren in de functie van bedrijfsarts. “Als bedrijfsarts heb je meer te maken met de context waarin je patiënten bewegen. Wat speelt er op het werk, thuis, wat is belangrijk voor ze? Dat sprak me erg aan. Enkele jaren later maakte ik kennis met integrative medicine en viel alles op z’n plek.”

Integrative Medicine

Integrative Medicine (IM) gaat uit van het gegeven dat lichaam en geest onlosmakelijk met elkaar verbonden zijn. Bij de behandeling is er aandacht voor fysieke, emotionele, mentale en spirituele aspecten van de zorgvrager. Ardesch: “Als arts wil ik niet alleen bezig zijn met het bestrijden van ziekte, maar ook met het bevorderen van gezondheid. De vraag hoe je zelfhelende vermogen kunt optimaliseren, intrigeert me enorm. Je kunt een medicijn voorschrijven, maar er zijn nog meer knoppen waaraan je kunt draaien – het voedings- of slaappatroon veranderen bijvoorbeeld, kijken wat natuurlijke middelen doen, ademhalingsoefeningen, mindfulness of yoga proberen. Inmiddels is mijn ervaring dat niet alleen je patiënten baat kunnen hebben bij IM, maar dat je er als arts ook veel van kunt opsteken om een gelukkiger en gezonder leven te leiden.”

“Steeds meer artsen hebben een holistische kijk op geneeskunde maar kunnen daarmee binnen het huidige zorgsysteem niet goed uit de voeten”

Authentieke dokter

Ardesch ziet bij collega’s een toenemende interesse in IM. Om de zorg voor hun patiënten te verbeteren, maar ook voor zichzelf. Ardesch: ’“Na een lange studie en een paar jaar werkervaring stellen ze zich steeds vaker de vraag: ‘Doe ik wat ik wilde doen? Kan ik mijn patiënten geven wat ik dacht dat ik ze wilde geven?’ Het antwoord is vaak nee. Ze willen meer tijd voor hun patiënten, minder administratielast en nuttige protocollen. Ze willen een meer gelijkwaardige samenwerking met hun collega’s en mogelijkheden buiten de reguliere geneeskunde om hun patiënten te behandelen. Steeds meer artsen hebben een holistische kijk op geneeskunde maar kunnen daarmee binnen het huidige zorgsysteem niet goed uit de voeten”, ervaart Ardesch. “Ze kunnen niet de authentieke dokter zijn die ze willen zijn en dat belemmert hun professionele en vaak ook persoonlijke groei. Voor sommigen is dat een reden om buiten de reguliere zorg te gaan werken, maar gelukkig zie ik dat veel artsen hun ontevredenheid omzetten in een kans om hun modernere visie op de gezondheidszorg ten uitvoer te brengen.”

“Als we zelf gezonder leven, nemen we de patiënt er ook makkelijker in mee”

Goed voor jezelf zorgen

De Amsterdam School for Integrative Medicine & Health biedt verschillende opleidingen aan om IM in de spreekkamer te leren toepassen. Daarnaast kunnen artsen er terecht voor ontwikkeling in medisch en persoonlijk leiderschap. Ze leren dat ze vooral goed voor zichzelf moeten zorgen, want dat is uiteindelijk ook beter voor de patiënt. “Patiënten zien een gestreste dokter voor zich die net even snel achter z’n bureau zijn lunch heeft gegeten. Het advies om de tijd te nemen voor drie gezonde maaltijden per dag, komt dan niet heel overtuigend over”, legt Ardesch uit. “En je neemt het advies van je huisarts om mindfulness te proberen eerder ter harte als ze je vertelt hoeveel baat zij er zelf bij heeft. Als we zelf gezonder leven, nemen we de patiënt er ook makkelijker in mee.’

“Voor gezondheid en geluk is congruentie tussen denken, voelen en handelen nodig”

Hoofd, hart, handelen

De belangrijkste les die Ardesch artsen wil meegeven, is dat voor gezondheid en geluk congruentie tussen denken, voelen en handelen nodig is. Maar net als zijzelf vroeger, zitten veel mensen – en vooral rationele denkers als artsen – veel in hun hoofd. Hoe zorg je er dan voor dat hoofd, hart en handelen meer op één lijn komen? Ardesch: ‘Ze zeggen wel eens, what you teach is what you need the most. Wat mij helpt, en wat ik als coach ook vaak adviseer, is contact maken met je jezelf. Dat doe je door te vertragen. Ga wandelen in de natuur, neem een yogales, of houd een dankbaarheidsdagboek bij. Het hoeft niet moeilijk te zijn, een paar minuutjes in stilte zitten of een ademhalingsoefening doen, helpt al enorm. Een cliënt vertelde me dat ze zich minder uitgewrongen voelt als ze tussen de spreekuren door even heel bewust op haar adem let. Bovendien merkt ze dat ze beter naar haar patiënten luistert. En verder adviseer ik vooral nieuwsgierig en open minded te zijn. Probeer uit, ervaar. Zelf ervaren wat werkt en wat niet werkt is niet alleen voor jouzelf goed, je weet en voelt ook beter waarmee je je patiënt het beste kunt helpen.’    

Meer informatie: www.simoneardesch.nl en www.schoolforintegrativemedicine.nl.

Lees meer over: