DOQ

Farmacologie

 
Andere vakgebieden

Regeneratief materiaal bestrijdt botkanker lokaal

Chirurgen kunnen bij het verwijderen van bottumoren holtes opvullen met regeneratieve materialen die chemotherapie bevatten, vertelt Jeroen van den Beucken. “De kanker blijft vaker weg en patiënten hebben minder bijwerkingen.”

‘De nare gevolgen van ons pervers geworden geneesmiddelen­systeem’

Patiënten hebben geregeld te maken met geneesmiddelentekorten, wat zowel fysieke, psychische als praktische gevolgen voor hen kan hebben, zo blijkt uit onderzoek van het IVM. Beter overleg en creatieve oplossingen zijn volgens apotheker Anke Lambooij essentieel.

Gezondheidsschade door anabole steroïden: ‘Dit is geen hype die overwaait’

Het recreatief gebruik van anabole steroïden neemt toe, met grote gezondheidsrisico’s als gevolg, waarschuwt Pim de Ronde. Hij pleit voor betere voorlichting en onderzoekt interventies om het gebruik te verminderen en de schade te beperken.

Vedolizumab effectief in preventie terugkeer van Crohn na operatie

Onderzoek van Geert D’Haens schijnt nieuw licht op de behandeling van de ziekte van Crohn na een operatie. “Vedolizumab vermindert de kans op terugkeer van ziekteactiviteit na een operatie bij de ziekte van Crohn significant.”

Desensitisatie biedt uitkomst bij allergie voor anti-tumor­medicatie

Bij allergische reacties op anti-tumormedicatie kan een desensitisatiebehandeling tijdelijke tolerantie creëren, waardoor behandeling alsnog mogelijk is. “Het is echt gepersonaliseerde geneeskunde”, vertelt Evelien Hutten.

MS-apotheker: ‘Maak de rimpel in de vijver steeds groter’

Apotheker Maryse Spapens specialiseerde zich in zorgverlening rond multiple sclerose (MS) en leidt collega’s op tot MS-apotheker. “Als apothekers hebben we alle kennis in huis, maar deze in de praktijk effectief benutten voor MS-patiënten is een tweede.”


‘Ouders dankbaar voor rotavirus­vaccin’

Met de opname van het rotavirusvaccin in het Rijksvaccinatieprogramma hoopt Fien van Dongen op een sterke daling in ziekenhuisopnames. De effectiviteit van het vaccin blijkt hoog. Toch zijn er aandachtspunten: “Goede kennis van de bijwerkingen is essentieel voor zorgverleners.”

Op zoek naar de optimale behande­ling van gist- en schimmel­infecties

Roger Brüggeman doet onderzoek naar de optimale behandeling van schimmelinfecties. Resistentie is daarbij een uitdaging. “Het kan een uitdaging zijn om een antischimmelmiddel precies op de juiste plaats te krijgen, in bijvoorbeeld de longen.”

Klinisch redeneren steeds belang­rijker voor apothekers

Door veranderingen in het werkveld wordt klinisch redeneren een steeds belangrijkere vaardigheid voor apothekers, stelt Josephine Mertens-Stutterheim. “Apothekers moeten klinische ervaring gaan opdoen en leren hoe ze klachten goed moeten uitvragen en interpreteren.”

De mogelijk­heden van morfinegel bij chronische wonden

Mark Jansen ontdekte dat morfinegel effectief kan zijn bij chronische wonden en pijnverlichting biedt zonder de bijwerkingen van systemische opioïden. “Ik merk dat deze behandeling relatief onbekend is bij medici, terwijl deze veel voordelen kan bieden.”

Limburgse apotheek wil chronisch gebruik slaap­medi­catie voorkomen

Apotheker Waan Yasen startte in samenwerking met huisartsen en de gemeente Reuver een project om chronisch gebruik van slaapmedicatie te voorkomen. “We willen patiënten bewust maken van de risico’s. Een alternatief voor medicatie is bijvoorbeeld slaaptherapie.”

‘Patiënten zijn mijn ‘uithangbord’’

Een pomp die intrathecaal de spierontspanner baclofen toedient, helpt patiënten met spasticiteit. Deze toepassing moet veel bekender worden, meent Eugène Quant. “Ik schat dat slechts 10% van de MS-patiënten die baat hebben bij deze pomp, deze daadwerkelijk krijgt.”

Ervaringen RA-patiënt rond metho­trexaat­gebruik in kaart gebracht

Reumatoïde artritis-patiënten die methotrexaat gebruiken, ervaren gebruiksproblemen en zorgen. Victor Huiskes en Mirthe Oude Lansink onderzochten welke dit zijn. “Het ging om veel meer dan alleen bijwerkingen. Zo meldden patiënten ook praktische problemen.”

Winst in levensjaren met persoonlijke aanpak bijwerk­ingen immuun­therapie

De onderzoeksgroep van Karijn Suijkerbuijk ontdekte dat prednison het effect van immuuntherapie bij kanker onderdrukt. Prednison is vaak nodig voor de bijwerkingen, maar zou persoonlijker ingezet moeten worden. “Mijns inziens moet de richtlijn worden aangepast.”

Minder PIM’s bij dementie­patiënten met migratie­achter­grond

Ondanks andere verwachtingen ontdekte Bianca Strooij dat niet-passende medicatie minder vaak wordt voorgeschreven aan dementiepatiënten met een migratieachtergrond dan bij de patiënten zonder migratieachtergrond. “Mogelijk worden gedragsproblemen minder herkend.”

Voorkom voorschrijf­cascades: ‘aandoening’ kan bijwerking medicatie zijn

Een niet-herkende bijwerking van medicatie kan als vermeende nieuwe aandoening leiden tot inzet van nieuwe medicatie: een zogeheten voorschrijfcascade. Fatma Karapinar: “Voorschrijfcascades drukken ons met de neus op de feiten: we weten nog weinig over bijwerkingen.”

De wereld over in strijd tegen antibioticaresistentie

Toenemende antibioticaresistentie is wereldwijd een groeiend probleem. Jeroen Schouten geeft cursussen aan ziekenhuizen in het buitenland om rationeel voorschrijven van antibiotica te bevorderen. “Het gaat het niet alleen om kennis, maar ook om gedragsverandering.”

CombiConsult slaat brug tussen apotheker en huisarts

In een CombiConsult biedt de apotheker farmacotherapeutische zorg in de huisartspraktijk. Apotheker Valérie Meijvis vertelt over de voordelen. “Eerder zou ik een advies geven en de beslissing aan de huisarts overlaten. Nu leggen huisartsen die beslissing bij mij.”

Alertheid nodig op longschade door genees­middelen

Longschade door geneesmiddelen is een onderschat probleem. Multidisciplinaire samenwerking is nodig om longbijwerkingen te identificeren, vertelt Marjolein Drent. “Denk bij nieuwe klachten, ontstaan na het starten van bepaalde geneesmiddelen, aan een mogelijk verband.”

Contactlenzen en medicatie, het ondergeschoven kindje in de apotheek

Het dragen van contactlenzen kan conflicteren met het gebruik van medicatie, vertelt Daphne Ensink-Dost. Goede voorlichting kan oogproblemen voorkomen. “In de praktijk geven apothekers lang niet altijd advies hierover aan hun patiënten.”

‘Off-label’-medicatie bij zeldzame immuun-inflammatoire aandoeningen

Het DRIMID-consortium onderzoekt of ‘off-label’-medicatie veilig en effectief is bij zeldzame inflammatoire immunologische aandoeningen. Jaap van Laar: “Filgotinib is het begin, we verwachten in de toekomst meer geneesmiddelen een nieuwe toepassing te kunnen geven.”

Antiek lepramiddel biedt perspectief bij NTM-infecties

Jakko van Ingen test of een oud lepramiddel – clofazimine – rifampicine kan gaan vervangen bij de behandeling van NTM-infecties. “Stop alsjeblieft met rifampicine. Clofazimine is een veilig middel waarmee ervaring is opgedaan. Het is oraal toe te dienen en niet duur.”

Biosimilars leiden tot drastische besparingen, maar toekomst onzeker

De komst van biosimilars heeft de uitgaven aan biologische geneesmiddelen drastisch laten dalen. Maar blijft het hierdoor in de toekomst interessant om nieuwe biosimilars te ontwikkelen? Anke Lambooij geeft uitleg. “We moeten een kaalslag op de markt zien te voorkomen.”