DOQ

Internist-endocrinoloog prof. dr. Pijl: ‘Gezonde leefstijl is vaak het beste medicijn’

Bij veel chronische aandoeningen zijn de effecten van medicatie marginaal. De arts kan beter hameren op een gezonde leefstijl van de patiënt. Daarmee worden vaak niet alleen ziekten voorkomen, maar ook genezen. Diabetes type 2 bijvoorbeeld. Dat betoogt prof. dr. Hanno Pijl, hoogleraar Diabetologie.

“Onze gezondheidszorg is gebaseerd op een verkeerd model. We denken nog altijd vanuit de situatie in de negentiende eeuw. Verandering is noodzakelijk.” Aldus internist-endocrinoloog prof. dr. Hanno Pijl, hoogleraar Diabetologie aan het LUMC.

 internist endocrinoloog prof dr hanno pijlPeriodiek vasten

Hij legt uit: “De meeste mensen die 150 jaar geleden naar de dokter gingen, waren verongelukt of hadden een infectie. De arts opereerde vervolgens of schreef medicatie voor. Maar tegenwoordig hangt de grootste ziektelast niet meer samen met ongevallen en infecties. De meeste aandoeningen hebben – deels – te maken met de manier waarop we leven en ook met onze leefomgeving. Denk aan hartinfarcten, beroertes, kanker, diabetes type 2, chronisch inflammatoire darmziekten en reumatoïde artritis. Uit onderzoek weten we bijvoorbeeld dat ratten op latere leeftijd een tekort aan insuline ontwikkelen als hun moeder tijdens de zwangerschap is blootgesteld aan de toxinen in dieselgas. En via studies bij reumapatiënten is aangetoond dat zij hun ziekte tot rust kunnen brengen door periodiek te vasten.”

Geen medicatie meer

Laat het duidelijk zijn: Pijl erkent de waarde van medicatie. Maar tegelijkertijd stelt hij dat pillen lang niet altijd het probleem oplossen en dat het juist essentieel is in te zoomen op de leefstijl van de patiënt. De professor wijst op een initiatief van Voeding Leeft. “Een onderdeel hiervan is Keer Diabetes2 Om. Deelnemers leren hun leefstijl aan te passen. Ze eten onbewerkt voedsel, ze eten gevarieerd en ze eten matig. Verder komen ze in beweging. Ze nemen bijvoorbeeld de trap en niet de lift, ze pakken de fiets en niet de auto en tijdens het werk verlaten ze elk uur even het bureau voor een paar minuten. De resultaten? 38 procent gebruikt geen medicatie meer en 83 procent keert zijn of haar diabetes geheel of gedeeltelijk om.”

Mindfulness

Pijl benadrukt dat een gezonde leefstijl behalve preventieve waarde ook een curatief effect kan hebben. “Zo zijn er indicaties dat aderverkalking afneemt bij mensen die stoppen met roken, beter gaan eten en ervoor zorgen dat ze niet langer chronische stress hebben. Tegengaan van chronische stress heeft ook een gunstig effect bij diabetes type 2. Mindfulness bijvoorbeeld kan hier een goede interventie zijn.”

Bijdragen aan gezonde leefstijl

Niet per definitie pillen voorschrijven, maar met de patiënt praten over diens leefstijl. Zó zou het volgens Pijl veel vaker moeten gaan in de spreekkamer. “Bespreek met de patiënt welke zaken in zijn leven niet verstandig zijn en die kunnen bijdragen aan zijn ziekte. Van verkeerde voeding tot de hele dag achter het bureau zitten of voortdurend jezelf opjagen.Vervolgens is het niet aan jou als arts om die leefstijl aan te passen. Dat moet de patiënt doen in samenwerking met een paramedicus die het proces monitort en regelmatig contact heeft met de patiënt. Dat is bijvoorbeeld een diëtist, fysiotherapeut of maatschappelijk werker.”

Kennisplatform

Pijl stond mede aan de wieg van het Nederlands Innovatiecentrum voor Leefstijlgeneeskunde. Hij vertelt: “Dit initiatief van het LUMC en TNO beoogt een reductie van het aantal chronische niet-overdraagbare aandoeningen. Het centrum vormt een kennisplatform voor kennisinstellingen, zorgorganisaties, bedrijven en overheden. We willen gezamenlijk leefstijlgeneeskunde implementeren in de zorg. Er zijn drie zuilen. Eén: de innovatiezuil. We verrichten wetenschappelijk onderzoek en ontwikkelen interventies. Twee: de implementatiezuil. Je moet je voorstellen: niet alleen wij ontwikkelen interventies, dat gebeurt ook op andere plekken. Wij helpen de interventies evidence based te maken en daarna te implementeren. De derde zuil betreft educatie. We gaan een online opleiding ontwikkelen voor zorgverleners, want die hebben tijdens hun studie meestal niet of nauwelijks kennisgemaakt met leefstijlgeneeskunde.”

 

 

Lees meer over:


Voor u geselecteerde artikelen

Casus: jonge patiënt met heftige oorpijn

De 9-jarige patiënt voor u heeft de hele nacht heftige oorpijn gehad rechts. Zijn gehoor is beiderzijds goed en hij heeft geen koorts. Hij is een weinig snotterig. Wat is uw diagnose?

In Search of Stories brengt levens­verhalen tot leven

Het onderzoeksproject ‘In Search of Stories’, geleid door oncoloog Hanneke van Laarhoven, brengt verhalen van ongeneeslijk zieke patiënten tot leven. “De analyse van deze verhalen biedt inzichten die met traditionele methoden vaak over het hoofd worden gezien.”

‘Het preferentiebeleid gaat binnen nu en vier jaar op de schop’

Het preferentiebeleid is volledig doorgeslagen en moet hoognodig op de schop, vindt Aad de Groot, directeur van Zorgverzekeraar DSW. “Het is lastig te berekenen, maar we vermoeden wel dat door de lage prijzen juist andere kosten kunnen toenemen.”

‘Dokters voelen zelf de paradox van samen beslissen in de spreek­kamer’

Samen beslissen kan patiënten tijdelijk veel stress en onzekerheid bezorgen, blijkt uit onderzoek van Inge Henselmans. “Wij staan helemaal achter de beweging van samen beslissen, maar vonden dat er ook oog moest zijn voor de negatieve aspecten ervan.”

‘Het ziekenhuis kan ook zonder lachgas’

Nicolaas Sperna Weiland geeft inzicht in de duurzaamheid van lachgas. “Ik denk persoonlijk dat er ook andere pijnstilling voorhanden is om kortdurend comfort te geven. Vaak met betere pijnstillende effecten en minder nadelige milieueffecten.”

Stop met jezelf onder­mijnen: vijf stappen tegen het imposter syndroom

Bang om door de mand te vallen, prestatiegericht, conflictvermijdend? Veel jonge artsen hebben last van het imposter syndroom. Moniek de Boer geeft praktische tips. “Het ontwikkelen van een gezonde werk-privé balans en het accepteren van kwetsbaarheid is cruciaal.”

Casus: patiënt met huidkleurige papel op de rug

Een 54-jarige vrouw meldt zich bij de huisarts met een huidkleurige papel op de rug. Mevrouw heeft in haar voorgeschiedenis een basaalcelcarcinoom (BCC) gehad van het gelaat. In haar familie komt geen huidkanker voor. Wat is uw diagnose?

Waarom moet ik als arts aandacht hebben voor lhbtiq+?

Zichtbaarheid en veiligheid zijn belangrijk bij het omgaan met lhbtiq+-ers in de zorg, pleit longarts Karin Pool. Ze geeft praktische tips voor zorgverleners en zorginstellingen. “Met kleine aanpassingen, bijvoorbeeld in taalgebruik, maak je al een groot verschil.”

De overgang: hormoon­therapie helpt, maar is geen wonder­middel

Gynaecoloog Dorenda van Dijken promoot hormoontherapie bij overgangsklachten, maar noemt het geen wondermiddel voor de gezondheid op langere termijn. “We kunnen als artsen zeggen dat je de overgang moet omarmen, maar ik vind dat elke vrouw dat zelf bepaalt.”

Casus: man met opgezette en verkleurde gewrichten en zwelling linkeroor

Een 52-jarige man klaagt over pijnlijke en stijve handen. De gewrichten van beide handen en vingers zijn opgezet en blauw-paars verkleurd. Verder heeft hij klachten van moeheid en malaise. Hij heeft geen koorts. Wat is uw diagnose?


0
Laat een reactie achterx