Jonge artsen op de bres voor mentale fitheid en meer werkplezier

Jonge artsen zijn dit jaar in teams actief aan de slag gegaan met ‘challenges’ om de Zin in Zorg van jonge artsen te vergroten. Hiermee geven ze concreet invulling aan het doel van de Zin in Zorg- beweging, die in 2019 van start ging. Het streven: meer werkplezier, mentaal fitte dokters en meer tijd voor de patiënt.

Bijna een op de zeven a(n)iossen krijgt te maken met burn-outklachten. En een kwart van de aiossen overweegt om te stoppen met de opleiding. Niet de inhoud van het vak is het probleem, maar de werkdruk. Meer dan tachtig procent van de a(n)iossen werkt gemiddeld acht uur per week over, en bijna vijftig procent stelt zelden tijd te hebben voor pauze.

Vier landelijke challenges

Goede redenen voor De Jonge Specialist, de Landelijke vereniging van Artsen in Dienstverband, de Landelijke Organisatie Van Aspirant Huisartsen en de Vereniging voor Arts en Auto om de beweging Zin in Zorg te ondersteunen. Deze beweging is een initiatief van jonge artsen en vraagt aandacht voor het belang van mentaal fitte dokters en werkplezier. Ze beschouwt bevlogenheid, jezelf kunnen zijn en voldoende tijd hebben voor de patiënt als cruciale aspecten voor goede en veilige zorg.
Inmiddels kent de beweging ruim zevenhonderd ambassadeurs. Voor de Zin in Zorg Toekomstagenda zijn vier landelijke challenges benoemd. Arts-onderzoeker orthopedie Timon Vercoulen (Diaconessenhuis Utrecht) en huisarts Noor Hamstra vertellen over hun challenge.

“Beleidsbeslissingen worden vaak top-down genomen, arts-assistenten zitten niet in de betrokken beslisorganen en commissies. Terwijl juist zij een frisse blik hebben en ervaring uit meerdere ziekenhuizen meebrengen”

Timon Vercoulen, arts-onderzoeker orthopedie

Inspraak

Timon Vercoulen heeft zich verbonden aan challenge 1: Meer inspraak in de organisatie van ons werk. “We hebben een mooi vak en dat willen we terugkrijgen”, zegt hij. “In de anderhalf jaar dat ik nu in het ziekenhuis werk, zie ik dat jonge collega’s soms zoekende zijn in wat ze willen en om hun weg te vinden, terwijl ze in korte tijd veel ziekenhuizen van binnen zien en dus frisse ideeën hebben over wat beter kan. Met onze challenge willen we bewerkstelligen dat jonge artsen meer inspraak krijgen bij onder andere raden van bestuur. De ruimte die arts-assistenten hiervoor krijgen verschilt per ziekenhuis. Ze weten niet altijd dat die inspraak een optie voor ze is en dus willen we ze een zetje in de rug geven. Daarvoor hebben we een handreiking geschreven. We merken dat raden van bestuur hier positief over zijn. Ze denken mee, want ook zij vinden dit een belangrijk onderwerp. Begrijpelijk, want het gaat om hun eigen werknemers. Toch zien we nu vaak dat beleidsbeslissingen top down worden genomen, arts-assistenten zitten dan niet in de beslisorganen en commissies die hierover gaan. Terwijl juist zij een frisse blik hebben en via hun opleiding ervaring uit meerdere ziekenhuizen met zich meebrengen. Bovendien vertegenwoordigen ze een grote groep, die voor de toekomst van het werk een belangrijke rol gaat spelen.”

“Zelf denk ik dat ik orthopeed wil worden, maar in hoeverre kan je zoiets zeker weten?”

Timon Vercoulen, arts-onderzoeker orthopedie

Buddy- en mentorschap

Naast meer inspraak zet de groep van deze challenge ook in op een buddy- en mentorschap, waarin een ervaren arts als mentor en een ouderejaars aios als buddy optreedt voor een jonge collega. “Heel waardevol”, zegt Vercoulen, “niet alleen om professionele zaken te kunnen bespreken, maar ook dingen op sociaal vlak. Twijfels over de vraag of het vak wel de juiste keuze voor je is bijvoorbeeld. Zelf denk ik dat ik orthopeed wil worden, maar in hoeverre kan je zoiets zeker weten? Ik ben het nog nooit geweest tenslotte, ik denk dat je nooit een écht compleet beeld kunt hebben van wat het betekent en hoe mijn leven er dan uitziet. Dan is het goed om een mentor te hebben met wie je kunt praten, op een veilige manier. Een buddy is iemand van gelijkwaardig niveau die je verder op weg kan helpen als je net start en nog veel praktische vragen hebt.”

“Als beginnend dokter word je overspoeld met keuzes, verantwoordelijkheden, zieke patiënten, lijden en sterfelijkheid. Het is goed te midden hiervan af en toe stil te staan bij de vraag hoe het met je gaat”

Huisarts Noor Hamstra

Intervisie

Noor Hamstra heeft zich verbonden aan challenge 2: Meer ruimte voor persoonlijke ontwikkeling. “Ik ben nu net klaar met mijn opleiding tot huisarts”, vertelt ze. “Ik weet nog dat ik met heel veel zin en bevlogenheid als anios begon, maar dat dit na een jaar al duidelijk minder was. Zo jammer, de jongeren hebben zoveel ideeën over de toekomst van hun vak. Hoewel alle challenges de mens achter de dokter en de werkcultuur gemeen hebben, trok deze mij toch in het bijzonder aan. Als beginnende dokter word je overspoeld met keuzes, verantwoordelijkheden, zieke patiënten, lijden en sterfelijkheid. Het is goed te midden hiervan af en toe stil te staan bij de vraag hoe het met je gaat. Wat moet ik nog leren? Lukt me dat en wat heb ik daarvoor nodig? Zeker aan het begin is het fijn als je met dat soort vragen wordt geholpen en dat is precies wat intervisie zo waardevol maakt. Tijdens mijn opleiding als huisarts had ik structureel wekelijks een onderwijsdag met een dagdeel intervisie. Dat geeft erkenning en herkenning. Je weet dat je niet alleen staat: je kunt leren van de anderen en je kunt zelf dingen inbrengen. Waarom loop ik hier steeds tegenaan? Wat maakt deze patiënt zo moeilijk voor me? Die intervisie is echt een leerervaring, een kans om te groeien. In het ziekenhuis heb ik dat persoonlijk echt gemist. Dat geldt voor meer mensen in ons team en dat bindt ons heel erg. Het vormde ook de basis voor deze challenge.”

“Wij ontwikkelen een inspiratiebox waardoor je je kunt laten inspireren als je aan de slag wilt met persoonlijke ontwikkeling”

Huisarts Noor Hamstra

Inspiratiebox

Het moet normaal zijn voor iedere jonge arts om te kunnen deelnemen aan een intervisiegroep, vindt Hamstra. “We bieden hiervoor een stappenplan dat we niet alleen als interactief document aanbieden, maar ook als zakkaartje. Naast intervisie zijn er natuurlijk veel meer mogelijkheden om je op persoonlijke vlak te ontwikkelen, zoals via coaching of loopbaanbegeleiding. Wij ontwikkelen een inspiratiebox waardoor je je kunt laten inspireren als je aan de slag wilt met persoonlijke ontwikkeling. Dit is niet alleen voor de jonge dokter bedoeld, ook de raad van bestuur, academies en leerhuizen kunnen dit gebruiken om aandacht te geven aan het onderwerp en het zo te faciliteren. Daarnaast gaan we onze eigen ervaringen met persoonlijke ontwikkeling delen op social media. We hebben als challenge-groep ook allemaal iemand benaderd die inspirerend voor ons was, om dit ook te doen.”

Presentatie van de ‘challenges’
Naast de challenges Meer inspraak in de organisatie van ons werk en Meer ruimte voor persoonlijke ontwikkeling zijn er nóg twee landelijke challenges: Meer aandacht voor de mens achter de dokter en Positieve hervorming van de werkcultuur. Daarnaast is een team actief in het Franciscus Gasthuis & Vlietland. De vijf teams presenteren begin volgend jaar hun resultaten.
Meer informatie: www.zininzorg.nl

Lees meer over: