DOQ

Kwetsbaarheidskaart voorspelt cognitieve klachten na herseninfarct

Onderzoekers van het UMC Utrecht hebben een kwetsbaarheidskaart van de hersenen opgesteld. Daarmee kunnen neurologen zien in hoeverre een herseninfarct gepaard gaat met een risico op cognitieve klachten. Het onderzoek is onlangs gepubliceerd in The Lancet Neurology.

Een herseninfarct overkomt jaarlijks zo’n 30 duizend Nederlanders. De helft van de patiënten houdt hier cognitieve stoornissen aan over. Zij maken zich vaak zorgen over de nasleep van een infarct, met name op het gebied van geheugenfunctie, het kunnen plannen en concentreren. Tot nu toe hadden neurologen nog geen passend antwoord op die zorgen: scans zijn moeilijk te interpreteren, en cognitieve stoornissen kunnen pas vertraagd aan het licht komen. De omvang van de schade zegt bovendien weinig over de ervaren klachten.

Kwetsbaarheidskaart

Onderzoekers van het UMC Utrecht, onder leiding van prof. dr. Geert Jan Biessels, hoogleraar Neurologie, beginnen daar nu verandering in te brengen. Zij zetten met hulp van Alzheimer Nederland een internationaal consortium op, dat de gegevens van 3000 patiënten met een herseninfarct bijeenbracht. Met die informatie ontwikkelden zij een kwetsbaarheidskaart van de hersenen, die aangeeft of de plek van een infarct risico geeft op klachten. De kaart bestaat uit afbeeldingen van doorsnedes van de hersenen, die van blauw tot rood zijn gekleurd: blauw staat voor een relatief laag risico, bij rood is het risico hoger.

Voorspellende waarde verbeteren

Neurologen kunnen met behulp van de ‘Location Impact Score’ (zie ook https://metavcimap.org/features/software-tools/location-impact-score/) nagaan wat per hersengebied het risico is op cognitieve klachten. De onderzoekers beogen dat hun instrument patiënten helpt bij het verbeteren van de kwaliteit van leven, door het benoemen van de aandoening en gerichter aan revalidatie te werken. Ze hopen de voorspellende waarde van hun kaart te verbeteren, zodat ze kunnen inschatten wie kan herstellen, wie baat heeft bij revalidatie, en wie rekening moet houden met verslechtering van de situatie.

Bron: Alzheimer Nederland, The Lancet (https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S1474442221000600?dgcid=author)
Lees meer over:


Voor u geselecteerde artikelen

Meer aandacht nodig voor de basisarts

In de zorg zijn veel openstaande vacatures en de werkdruk stijgt. Een van de oorzaken: het tekort aan basisartsen. De Jonge Specialist probeert het tij te keren. Maar het is een complex vraagstuk, vertellen bestuursleden Phebe Berben en Leene Vermeulen.

Casus: vrouw die niet kan boeren

Een 23-jarige vrouw klaag over een lang aanhoudend drukkend gevoel achter het sternum, met name na de maaltijd. Het lukt haar dan niet om te boeren. Braken zorgt meestal snel voor verlichting van de klachten. Wat is uw diagnose?

Waarom praten over wat écht telt eerder moet beginnen

In de palliatieve fase ervaren patiënten met gevorderde kanker vaak minder keuzevrijheid dan artsen denken, blijkt uit promotieonderzoek van Daisy Ermers. Gesprekken over wat voor patiënten echt belangrijk is, komen vaak laat op gang.

Weg met de dokter: de positieve werking van natuur op gezondheid

Contact met de natuur kan stress verminderen en het welzijn verbeteren, vertelt huisarts Pim van den Dungen. Een ervaring die hij graag wil delen met andere zorgverleners. Ook in de spreekkamer ziet hij kansen voor natuur in de zorg.

Casus: man met verlies van intimiteit na prostaat­kanker­behandeling

Een 58-jarige man komt bij de medisch seksuoloog vanwege verlies van intimiteit na prostaatkankerbehandeling. Sildenafil heeft een matig effect gehad en de voorgeschreven vacuümpomp gebruikt hij niet. Wat is het meest aangewezen beleid?

Tegenwicht bieden zonder te schreeuwen

Veel adviezen over keel, neus en oren worden al generaties lang doorgegeven, vaak zonder dat ze kloppen. KNO-arts Veronique van den Heuvel maakt korte uitlegvideo’s op social media. Niet om met het vingertje te wijzen, maar om houvast te bieden bij alledaagse klachten.

Casus: vrouw met pijn bij vrijen na de overgang

Een 52-jarige, postmenopauzale vrouw ervaart sinds anderhalf jaar pijn bij het vrijen. Ook heeft ze afnemende seksuele verlangens, wat leidt tot spanningen in de relatie met haar man. Ze heeft nog steeds behoefte aan intimiteit. Wat is uw beleid?

Het vak is prachtig, de randvoorwaarden knellen

De bevlogenheid onder artsen is groot, blijkt uit de Loopbaanmonitor Medisch Specialisten 2024. Tegelijkertijd neemt de ontevredenheid over werkdruk toe. Volgens Kirsten Dabekaussen, voorzitter van De Jonge Specialist, is dat geen tegenstelling, maar een spanningsveld.

Tactvol medicatieadvies geven bij laag­geletterdheid

Moeite met lezen en schrijven leidt geregeld tot verkeerd medicijngebruik, zegt Laura Vlijmincx. Met extra uitleg en eenvoudiger etiketteksten probeert zij dit probleem in de apotheek te verkleinen. “Er heerst een taboe op, dus mensen melden het niet spontaan.”

Jeugdige en brede denktank werkt aan oplossingen voor de zorg

In de Denktank Gezond Verstand werken studenten uit verschillende studierichtingen samen aan oplossingen voor vraagstukken van ziekenhuizen. “Zij leren zo wat nodig is om samen verandering in gang te zetten”, vertelt initiatiefnemer Daantje Gratama.